Кіріспе

1828 жылғы Йель есебі – Йель колледжінің профессорлық-оқытушылар құрамының классикалық оқу бағдарламасын қорғау үшін жазылған құжат. Есепте Йель университетінің негізгі мақсаты – жақсы білімді және жан-жақты дамыған адамдарды бітіру болғандықтан, барлық студенттер латын және грек әдебиетін негіз еткен толыққанды бірыңғай оқу бағдарламасын орындауын қажет етуді жалғастыру керек деп айтылды. Есеп жарияланғанға дейін АҚШ-тағы колледждерде оқуды еркін таңдауға және ашыққа бейімдеу қозғалысы күшейді. Бұл есеп, ішінара, латын және грек тілдерін "өлген тілдер" деп сынағандарға жауап ретінде дайындалды. "Йель" Daily News газетінің мәліметінше, есеп "университеттің беделінің ең биік деңгейде болған кезде" жарияланды, сол кезде "елдің академиялық қауымдастығының назары Нью-Хейвенге шоғырланды". Өте ықпалды есеп, реформаторлардың пікірінше, оқу бағдарламаларын реформалауды ондаған жылдарға кейінге шегерді, АҚШ-тың, соның ішінде Принстон мен Гарвардтың барлық университеттерінде жоғары білім беруге консервативті көзқарас қалыптастырды. Есеп екі бөлімнен тұрады. I бөлімде Йельдегі білім беру жоспары ұсынылып, классикалық оқу бағдарламасы қорғалса, II бөлімде оқу бағдарламасында классикалық тілдердің маңыздылығы ерекше қарастырылады.

Тарих

1827 жылдың 11 қыркүйегінде Йель университетінің президенті мен мүшелерінің қаулысымен факультет комитетіне «осы колледждегі оқытудың қалыпты бағытын өзгертудің мақұлдығын зерттеу, аталған бағыттан өлі тілдерді шығарып тастау және олардың орнына басқа пәндерді енгізу; сондай-ақ, колледжге қабылдану шарты ретінде аталған тілдерді жетік білуді талап ету немесе қабылданудан кейін оларды оқығысы келетіндерге оқыту мүмкіндігін ұсыну» тапсырылды. Факультет есебіне 1828 жылдың 9 қыркүйегінде қол қойылды.

Латын және грек тілдері

Есептің ІІ бөлімінде либералды өнер мен ғылымдардың қажеттіліктерінен асып, ежелгі грек және латын тілдерін білу либералды білімнің негізі екені айтылды. Онда классикалық білімнің пайдалы екендігі көрсетілді, себебі ол дұрыс талғамға негіз салады, студентке қазіргі заман әдебиетінде кездесетін және олардың түпнұсқа көздерінен басқа еш жерде жақсы меңгерілмейтін негізгі ойларды ұсынады, сондай-ақ, зерттеудің өзі ақыл-ой қабілеттерін дамытудың ең тиімді жолы болып табылады. Дегенмен, есепте барлық студенттер оқу бағдарламасына толық қанағаттанбағаны айтылды және "қазіргі бекітілген курс аяқтағандарға ғана диплом беру, ал колледж атағын көздемейтін студенттерге қалауынша сабақтарға қатысуға рұқсат беру" мүмкіндігі ұсынылды. Осы ұсынысқа қарамастан, факультет комиссиясының есебі "бұрынғы оқу бағыты" жоғары бағаланды және, шындығында, оқу бағдарламасын классикалық білімге одан да бейімдеуге ұмтылды. Ол "қабылдау талаптарын біртіндеп көтеруге болады, сонда қабылдау шарты ретінде, әсіресе классикалық білім саласында, қазіргі колледж заңдарында қарастырылғаннан гөрі әлдеқайда жоғары білім деңгейі қажет болады" деп ұсынды.