Кіріспе

Швейцария суретшісі (1810–1864)

Александр Каламе (28 мамыр 1810 – 19 наурыз 1864) – швейцариялық пейзаж суретшісі, Дюссельдорф мектебімен байланысты болған.

Өмірбаян

Ол сол кездегі Корсьер-сюр-Веве аймағында дүниеге келген, қазіргі уақытта Веве қаласының бір бөлігі. Ол Веведегі шебер мәрмәр жұмысшысының ұлы болды, бірақ әкесі отбасылық қалпын жоғалтқандықтан, Каламе өнерге назар аудара алмады, керісінше, 15 жасынан бастап банкте жұмыс істеуге мәжбүр болды. Әкесі ғимараттан құлап қайтыс болғаннан кейін, жас Каламеге анасын күтіп бағу міндеті жүктелді. Бос уақытында Швейцарияның шағын көріністерін салуға тырысты. 1829 жылы ол өзінің меценаты, банкир Диодатимен танысты, ол оған пейзаж суретшісі Франсуа Дидайдан сабақ алуға мүмкіндік берді. Бірнеше айдан кейін ол өзін толықтай өнерге арнауды шешті. 1835 жылы Париж мен Берлинде Швейцария Альпі және орман суреттерін көрмеге шығарды. Ол, әсіресе, Германияда кеңінен танылды, бірақ Каламе иллюстрациядан гөрі суретші ретінде белгілі болды. Ол Дюссельдорф суретшілік мектебімен байланысты. 1842 жылы Парижге барып, Монблан, Юнгфрау, Брайенцерзе, Монте Роза және Монт-Кервин суреттерін көрсетті. Ол Женевада сабақ берді, онда Адольф Мозенгел оның шәкірттерінің бірі болды. 1844 жылы Италияға сапар шегіп, Рим мен Неапольден көптеген суреттер әкелді, соның ішінде Паэстум қираған жерлерінің суреті (Лейпциг қалалық мұражайында сақталады). Ол итальяндық табиғатты түсіну қабілетін көрсетті, бірақ Альпі таулары оның ерекшелігі болып қалды. Мұздықтар, асыл жасыл, ақ көбікті тау суы, дауыл кезінде ағаштарды бөлетін және желбіреген бұлттар, көп түсті тастар, тұманнан жартылай жасырылған, жарқыраған күн сәулесінде – осылардың бәрін ол табиғатқа сәйкес бейнелей білді. Біз оларды бүгінге дейін Берн облысының жоғарғы бөлігінен, Тирольде, Люцерн көлінен, орман мұнарасы (Лейпциг қалалық мұражайында), орман ағысы (Дрезден галереясы) және т.б. деп атаймыз. Оның ең тапқыр туындыларының бірі – төрт пейзажда төрт маусым мен күндізгі уақытты бейнелеу: оңтүстіктегі көктемгі таң, солтүстік жазықтағы жазғы ортасы, күзгі кеш және тау үстіндегі қысқы түңгірген. Ол осы ірі туындыларымен танымал болды, ал оның атағы кішкентай шығармаларымен және литографияларымен, атап айтқанда Лаутербруннен мен Мейрингеннің 18 зерттеуімен және Альпілік өткелдердің 24 парағымен артты. Бұл суреттер Франция, Англия және Германияда кеңінен таралды және бүгінге дейін осы сурет салу стилін үйрену үшін қолданылады. Каламе 1850 жылы Нидерланд Корольдік институтының корреспонденті болды, келесі жылы қызметтен кетті. Ол 1864 жылы Франциядағы Ментон қаласында қайтыс болды. 2006 жылы Массачусетс штатының Уильямстаун қаласындағы Стерлинг және Франсин Кларк өнер институтында Каламенің отыздан астам суретінен тұратын көрме ұйымдастырылды.

Таңдалған шығармалар

Женева мен Монбланға қараған Petit Saconnex көрінісі, 1834, кенеп, 31×44 см. (Winterthur, Stiftung Oskar Reinhart)
Паэстум ғибадатханасының қирандылары, 1847, кенеп, 195×260 см. (Лейпциг, Өнер мұражайы)
Емен ағаштары. Филадельфия өнер мұражайы.