Ли Хуэй (231 ж.ө.), Шу Хан мемлекетінің әскери қолбасшысы, саяхатшысы. Ы провинциясын бейбіттендіруде, Оңтүстік наурызында көзге түсті. Соңғы жылдары Ханьчжунға көмекке жіберілді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шу хан мемлекетінің қытай шенеунігі (231 жылы қайтыс болды)
Chinese official of the Shu Han state (died 231)
Ли Хуэй (231 жылы қайтыс болды), әдеп аты Де'анг, Қытайдың Үш патшалық дәуірінде Шу хан мемлекетінің әскери генералы және саясаткері болған. Ли Цзянның қызметін қабылдаудан бас тартқаннан кейін, Ли Ли Бэйдің И провинциясын бағындыру науқанының басында оған қосылды. Ли Бэйдің қайтысынан кейін Ли Хуэй Чжугэ Лянның Оңтүстік жорығында өзінің қабілетін көрсетті және оңтүстік аймағының қолбасшысы болып тағайындалды. Ол Ма Чжун сияқты кейінгілерге үлгілі басқарудың стандартын орнатты. Шу ханның әріптес регенті Ли Ян қызметтен алынғаннан кейін Ли Хуэй тағы да жоғарылатылып, Солтүстік жорықтарға көмектесу үшін Ханчжунға жіберілді, бірақ бір жыл өткен соң қайтыс болды.
Li Hui (died 231), courtesy name De'ang, was a Chinese military general and politician of the state of Shu Han during the Three Kingdoms period of China. After refusing Liu Zhang's service, Li joined Liu Bei early in his campaign to pacify Yi province. After Liu Bei's death, Li Hui proved his talents during Zhuge Liang's Southern Campaign and was appointed the area commander in the south. He set the standard for his successors, such as Ma Zhong, for sound governance. After Shu Han's co regent Li Yan was removed from office, Li Hui was promoted again and sent to Hanzhong to assist in the Northern Expeditions but died a year later.
Ерте мансап
Ли Хуэй Шығыс Хан әулетінің соңғы кезеңінде Ююань округінде (俞元縣), Цзяньнин Комендариясы (建寧郡) – қазіргі Чэньцзян округі, Юньнань провинциясында дүниеге келген. Еңбек жолын туған жері Цзяньнин Командалық округіндегі жергілікті инспектор (督郵) болып бастады. Оның әпкесі Цюань Сиге (爨習) үйленді, ол Цзяньлинь округінің префекті (建伶縣; қазіргі Жиньн ауданы, Куньмин, Юньнань) болған. Цюань Си қылмыс жасағанда, Ли Хуэй оның туыстығына байланысты іске тартылып, қызметтен алынды. Бірақ, Ичжоу Командариясының әкімшісі Донг Хе (сол сияқты Цзяньнин 建寧) Цюань Сидің Командарияда үлкен ықпалы бар екенін ескеріп, істі тоқтатуға шешім қабылдады, соның салдарынан Ли Хуэй лауазымына қайта орналастырылды. Шамамен 212 жылы Донг Хе Ли Хуэйді И провинциясының губернаторы Лю Чжанға талантты адам ретінде ұсынды және оны провинция астанасы Чэндуға жіберді. Чэндуға жол жүрісінде Ли Хуэй соғыс қолбасшысы Лю Бэйдің Цзяменг асуынан (葭萌關; қазіргі Жаохуа ауданы, Гуанюань, Сычуань) әскерін бастап, Лю Чжанға шабуыл жасағанын естіді.
Li Hui was born during the late Eastern Han dynasty in Yuyuan County (俞元縣), Jianning Commandery (建寧郡), which is present day Chengjiang County, Yunnan. He started his career as a local inspector (督郵) in his native Jianning Commandery. His aunt married Cuan Xi (爨習), who served as the Prefect of Jianling County (建伶縣; present day Jinning District, Kunming, Yunnan). When Cuan Xi committed an offence, Li Hui got implicated in the case because of his relationship to Cuan Xi and ended up being removed from office. However, Dong He, the Administrator of Yizhou Commandery (a. k. a. Jianning 建寧), considered that Cuan Xi wielded great influence in the commandery and decided to drop the case, so Li Hui was restored to office. Around 212, Dong He then recommended Li Hui as a talent to Liu Zhang, the Governor of Yi Province, and sent him to the provincial capital Chengdu. During his journey to Chengdu, Li Hui heard that the warlord Liu Bei had led his forces from Jiameng Pass (葭萌關; in present day Zhaohua District, Guangyuan, Sichuan) to attack Liu Zhang.
Лю Бейдің И провинциясын басып алуы
Ли Хуй Лю Чжанның жеңіліп, Лю Бейдің И провинциясын басып алатынын білген соң, ол Цзяньнин округінің елшісі болып көрсеніп, солтүстікке қарай Мианчжуға Лю Бейге қосылуға бет түзеді. Лю Бей Ли Хуйді көріп қуанышқа бөленді. Олар Луо округіне (雒縣; қазіргі Гуанхан, Сычуань) жеткенде, Лю Бей Ли Хуйді өзінің өкілі ретінде Ханчжун округіндегі генерал Ма Чаомен кездесуге жіберіп, оны Чэндуға алып барып, Лю Чжанды Лю Бейге бас игізуге мәжбүр етті. 214 жылы Лю Бей Чэндуды басып алғаннан кейін, ол өзін И провинциясының жаңа губернаторы деп жариялады және Ли Хуйді хатшы, тіркеуші және Еңбек сіңіргендер ісі жөніндегі офицер (功曹) етіп тағайындады. Бір күні Ли Хуйді бүлік ұйымдастыруға қатысты деп жалған айыптап, тұтқынға алып, Лю Бейге әкелді. Лю Бей Ли Хуйдің оған ешқашан қарсы шықпайтынына сенді, сондықтан оны босатып қана қоймай, жеке күзетшісі қызметіне көтерді.
Li Hui knew that Liu Zhang would lose and Liu Bei would eventually seize control of Yi Province, so he pretended to be a messenger from Jianning Commandery and headed north to join Liu Bei at Mianzhu. Liu Bei was overjoyed to see Li Hui. When they reached Luo County (雒縣; present day Guanghan, Sichuan), Liu Bei sent Li Hui as his representative to meet the general Ma Chao at Hanzhong Commandery and lead him to Chengdu to force Liu Zhang to surrender to Liu Bei. After Liu Bei seized control of Chengdu in 214, he declared himself the new Governor of Yi Province and appointed Li Hui as a scribe, registrar and Officer of Merit (功曹). On one occasion, Li Hui was falsely accused of plotting a rebellion, arrested and escorted as a prisoner to see Liu Bei. Liu Bei believed that Li Hui would never rebel against him so he not only freed Li Hui, but also promoted him to the position of an aide de camp.
Лайсианның аймақ қолбасшысы ретінде
Шығыс Хан әулетінің соңынан және 220 жылы Үш патшалық кезеңінің басталуымен, Ли Хуэй 221 жылы Лю Бей құрған Шу Хан мемлекетіне қызмет етті. Сол жылы Лайсян аймағының қолбасшысы (庲降都督) Денг Фан қайтыс болғандықтан, Лю Бей оның орнын толтыруға асықты және Ли Хуэйге: "Кім оның орнын баса алады?" деп сұрады. Ли Хуэй: "Адамдардың қабілеттері әртүрлі. Сондықтан Конфуций: "Адамдарды жұмысқа тартарда, олардың қабілеттерін ескеру керек" деген. Егер дана билеуші болса, онда қол астындағылар да өздерінен бәрін аямай тырысады. Сянлинг шайқасында Чжао Чонгуо: "Меннен артық ешкім жоқ, Мен Сіздің ескі қызметшіңізмін!" деді. Мен өзімнің қабілетімді артық бағалап, Сіздің Ұлылықтарыңыз мені қарастырар деп үміттенемін", - деді. Лю Бей күліп: "Мен сені ойлап қойғанмын", - деді. Осылайша Лю Бей Ли Хуэйді Лайсян аймағының қолбасшысы етіп тағайындады және оған Шу Ханның одақтас мемлекеті – Шығыс Ву территориясы болған Цзяо провинциясының номиналды инспекторы ретінде императорлық билік берді. Ли Хуэй Лайсян аймағының қолбасшысы қызметін атқаратын кезінде әкімшілік штабы Пиньи округінде (平夷縣; қазіргі Бицзе, Гуйчжоу қаласының солтүстік-шығысында) орналасқан еді.
Following the end of the Eastern Han dynasty and start of the Three Kingdoms period in 220, Li Hui served in the state of Shu Han, which Liu Bei established in 221. In the same year, as Deng Fang, the Area Commander of Laixiang (庲降都督), had just died, Liu Bei was eager to find someone to replace him so he asked Li Hui: "Who can replace him?". Li Hui replied: "People's abilities vary from one person to another. That was why Confucius said, 'in his employment of men, he uses them according to their capacity.' When there is a wise ruler, there will be subjects who strive to do their best. During the Battle of Xianling, Zhao Chongguo said, 'none other than me, Your Majesty's old subject.' I humbly overestimate my ability and hope that Your Majesty will consider me." Liu Bei laughed and said: "I already have you in mind." Liu Bei thus appointed Li Hui as the Area Commander of Laixiang and granted him imperial authority to serve as the nominal Inspector of Jiao Province, which was actually a territory of Shu Han's ally state Eastern Wu. Li Hui's administrative headquarters were at Pingyi County (平夷縣; northeast of present day Bijie, Guizhou) when he served as the Area Commander of Laixiang.
Нанчжунг жорығы
223 жылы Лю Бэйдің қайтысынан кейін, Шудың оңтүстігіндегі Наньчжун аймағындағы үш округте көтеріліс болды: Юн Кай (雍闓), Гао Дин (高定) және Жу Бао (朱褒) тиісінше Жианнинде (建寧; қазіргі Куйцзин, Юньнань), Юэси/Юэсуйде (越巂; қазіргі Сичан, Сычуань) және Занкеде (牂柯; қазіргі Гуйян немесе Фукуан, Гуйчжоу) көтеріліс ұйымдастырды. 225 жылдың көктемінде Шудың императорлық канцлері және регенті Чжугэ Лян көтерілісшілермен күресу үшін Наньчжунға жеке әскери жорыққа шықты. Жорық барысында Ли Хуэй Пиньи округінен (平夷縣; қазіргі Бицзе, Гуйчжоудың солтүстік-шығысы) Шу армиясының жасағын басқарып, Жианнин округіне шабуыл жасады. Бірақ Куньминге жеткенде, ол Чжугэ Лянмен және Шу армиясымен байланысын үзіп қалды. Көтерілісшілер одан екі есе көп әскер жинап, оны қоршап алды. Ли Хуэй көтерілісшілерге: «Біздің азық-түлік қорымыз таусылды, сондықтан кері шегінуді жоспарлап отырмыз. Біз үйден ұзақ кеткендіктен отбасымызды сағынамыз. Енді үйге қайтуға мүмкіндігіміз бар. Егер солтүстікке қайта алмайтын болсақ, онда сіздерге қосыламыз. Біз ниеттерімізді сізге ашық айтып отырмыз», – деді. Көтерілісшілер оған сене бастағанда және қауіпсіздік шараларын жіңілдеткенде, Ли Хуэй мүмкіндікті пайдаланып шабуылға өтіп, қоршауды бұзып шықты. Көтерілісшілер шегініп, шашырағанда, Ли Хуэй әскерін бастап оларға шабуыл жасап, жауға ауыр зиян келтірді. Содан кейін ол оңтүстікке, Панцзянға (槃江) барып, Шу генералы Ма Чжунмен кездесті, ол Жу Баоның көтерілісшілерін жеңіп, Занке округін қайтарып алған болатын. Ма Чжун мен Ли Хуэй әскерлерін Чжугэ Лянмен және Шу армиясымен кездесуге алып барды. 225 жылдың күзіне қарай Шу армиясы Наньчжундағы барлық көтерілістерді басып, аймақта бейбітшілікті қалпына келтірді. Ли Хуэй жорықта ең үлкен үлес қосқаны үшін Ханды тыныштаған генерал (安漢將軍) атағына ие болды және Хансинг ауылының маркизі (漢興亭侯) болып тағайындалды.
Following Liu Bei's death in 223, rebellions broke out in three commanderies in the Nanzhong region of southern Shu: Yong Kai (雍闓), Gao Ding (高定) and Zhu Bao (朱褒) rebelled in Jianning (建寧; around present day Qujing, Yunnan), Yuexi/Yuesui (越巂; around present day Xichang, Sichuan) and Zangke (牂柯; around present day Guiyang or Fuquan, Guizhou) commanderies respectively. In the spring of 225, Zhuge Liang, the Imperial Chancellor and regent of Shu, personally led a military campaign into Nanzhong to deal with the rebels. During the campaign, Li Hui led a detachment of the Shu army from Pingyi County (平夷縣; northeast of present day Bijie, Guizhou) to attack Jianning Commandery. When he reached Kunming, however, he lost contact with Zhuge Liang and the main Shu army. The rebels, who had twice as many troops as him, converged on his position and surrounded him. Li Hui then lied to the rebels: "We have run out of food supplies and we plan to retreat. We also miss our families as we have been away from home for a long time. Now, we finally have our chance to go home. If we can't return to our homes in the north, we will then join you in your rebellion. We are very frank in revealing our intentions to you." Just as the rebels believed him and lowered their guard, Li Hui seized the opportunity to launch an assault and succeeded in breaking their encirclement. As the rebels retreated and scattered, Li Hui led his troops to attack them and inflicted heavy casualties on the enemy. He then moved south to Panjiang (槃江) to meet up with the Shu general Ma Zhong, who had just defeated Zhu Bao's rebel forces and recaptured Zangke Commandery. Ma Zhong and Li Hui then led their troops to rendezvous with Zhuge Liang and the main Shu army. By the autumn of 225, the Shu army had pacified all the rebellions in Nanzhong and restored peace in the region. As Li Hui was deemed to have made the greatest contributions during the campaign, he was promoted to the rank of General Who Pacifies Han (安漢將軍) and enfeoffed as the Marquis of Hanxing Village (漢興亭侯).
Нанчжон қаласында тыныштықты сақтау
Чжугэ Лян мен Шу әскері Наньчжуннан кеткеннен кейін, кейбір жергілікті тайпалар Шу билігіне қарсы тағы бір көтеріліс бастады және аймақтағы округтерді күзетуге жауапты әскери шенеуніктерді өлтірді. Ли Хуэй жеке басқарып, үкіметтік күштерді көтерілісшілерге қарсы шабуылға жіберіп, оларды талқандады, сосын тайпа басшыларын Шу астанасы Чэндуға көшіруге мәжбүр етті. Одан бөлек, ол Су (叟) және Пу (濮) тайпаларынан Шу үкіметіне мал, жылқы, алтын-күміс, мүйіз, тері және басқа да құнды заттар түрінде салық жинады. Бұл ресурстар Шудың басты қарсыласы Вэй мемлекетіне қарсы әскери жорықтарын қаржыландыруға жұмсалды. 229 жылы Шу өзінің одақтас мемлекеті У (吴) мемлекетімен одағын қайта бекіткеннен және У императоры Сунь Куанның билігін мойындағаннан кейін, Цзяо провинциясына (交州) деген бұрынғы талабынан бас тартып, оны У мемлекетінің аумағы деп мойындады. Осының салдарынан Ли Хуэй Цзяо провинциясының инспекторы (交州刺史) лауазымынан түсіп қалды. Оған туған жері Жяньань округінің (建寧郡) әкімшісі (太守) лауазымы беріліп, Жяньань округінің орталығы Пиньи қаласына (平夷縣; қазіргі Бицзе, Гуйчжоу қаласының солтүстік-шығысы) көшіп баруға бұйрық берілді. Кейін Ли Хуэйге солтүстікке, Ханчжун округіне (汉中郡) көшуге бұйрық келді. Ол 231 жылы қайтыс болды.
After Zhuge Liang and the Shu army left Nanzhong, some indigenous tribes started another rebellion against Shu rule and killed the military officers in charge of guarding the commanderies in the region. Li Hui personally led government forces to attack the rebels and eliminated them, after which he forced the tribal chiefs to relocate to the Shu capital Chengdu. At the same time, he also made the Sou (叟) and Pu (濮) tribes pay tribute to the Shu government in the form of cattle, horses, gold and silver, rhinoceroses' horns, leather, and other valuable resources. These resources served as sources of funding for Shu's military campaigns against its rival state Wei. In 229, after Shu reaffirmed its alliance with its ally state Wu and recognised the legitimacy of the Wu emperor Sun Quan, it renounced its earlier claim to Jiao Province and agreed that it was Wu territory. As a result, Li Hui stopped holding the nominal appointment of Inspector of Jiao Province (交州刺史). He was then given a new appointment as the Administrator (太守) of his native Jianning Commandery (建寧郡) and was ordered to relocate to Jianning Commandery's capital at Pingyi County (平夷縣; northeast of present day Bijie, Guizhou). Some time later, Li Hui received orders to move north to Hanzhong Commandery. He died there in 231.
Отбасы
Ли Хуэйдің ұлы Ли И (李遺) әкесінің лауазымын мұраға алып, Хансинг ауылының маркизі (漢興亭侯) атанды. Ли Хуэйдің сіңілі ұлы Ли Цю (李球) императорлық сақшылардың юлин бөлімшесінің командирі болды. 263 жылы Вэй Шүға шабуыл жасағанда, Ли Цю Шу генералы Чжуге Чжанмен бірге Вэй генералы Дэн Айға Мианчжу шайқасында қарсы тұрды, онда шайқаста қаза тапты.
Li Hui's son, Li Yi (李遺), inherited his father's peerage and became the next Marquis of Hanxing Village (漢興亭侯). Li Hui's nephew, Li Qiu (李球), served as a commander of the yulin section of the imperial guards. In 263, during the Wei invasion of Shu, Li Qiu accompanied the Shu general Zhuge Zhan to resist the Wei general Deng Ai at Mianzhu, where he was killed in battle.
Бағалау
Чэнь Шоу, Ли Хуэйдің өмірбаянын "Үш патшалықтың жазбалары" (Сангуоцзи) кітабында жазғанда, оны былай бағалады: "Ли Хуэй еркі мен іс-қимылдарында дарынды, білгір адам ретінде танылды. Хуан Куан, Лю Кай, Ма Чжун, Ван Пинг, Чжан Ни сияқты олардың қасиеттерінің арқасында олардың есімдері бүкіл империяға танымал болды және олар қолдарына тиген мүмкіндікті дұрыс пайдаланып, ұлаң-қайырымды мұра қалдырды."
Chen Shou, who wrote Li Hui's biography in the Records of the Three Kingdoms (Sanguozhi), appraised him as follows: "Li Hui was seen as brilliant in his will and actions Along with Huang Quan, Lü Kai, Ma Zhong, Wang Ping, Zhang Ni, It was thanks to their qualities that they were all well known through the empire and because they seized the opportunity given to them that they left strong legacies."