Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Асыл атақтардың кіші класы
Subclass of noble titles
Тұқым қуалайтын атақтар, жалпы алғанда, мұрагерлікпен берілетін атақтар, лауазымдар немесе мәртебелер болып табылады және осылайша белгілі бір отбасыларда сақталуға бейім немесе міндетті. Монархтар мен ақсүйектер әдетте өз атақтарын мұраға алады, бірақ оның механизмдері тіпті бір елде де әртүрлі болуы мүмкін. Британдық тәж орта ғасырлардан бері әйелдерге мұрагерлікпен беріледі (бауырлары болмаған жағдайда), ал британдық монархтар берген тұқым қуалайтын ақсүйек атақтарының көп бөлігі қыздарға мұрагерлікпен берілмейді.
Hereditary titles, in a general sense, are nobility titles, positions or styles that are hereditary and thus tend or are bound to remain in particular families. Though both monarchs and nobles usually inherit their titles, the mechanisms often differ, even in the same country. The British crown has been heritable by women since the medieval era (in the absence of brothers), while the vast majority of hereditary noble titles granted by British sovereigns are not heritable by daughters.
Жыныстық артықшылық
Көбінесе мұрагерлік атақ бастапқы грант алушының заңды, үлкен ұлына немесе осы ұлдың еркек мұрагеріне, еркек тұңғыштығы бойынша мұрагерлікпен беріледі. Кейбір елдерде және отбасыларда атақтар грант алушының барлық балаларына тең дәрежеде, сондай-ақ осы грант алушының барлық алыс ұрпақтарына, еркек және әйелдерге бірдей берілген. Бұл практика Кальмар одағында кең таралған, және Померания королі Эрик берген патенттік хаттарда жиі кездесетін. Жозеф Бонапарт өзінің ұлдары мен немерелеріне "Неаполь ханзадасы" және кейіннен "Испания ханзадасы" атағын еркек және әйел желісі бойынша берді. Тарихи тұрғыдан алғанда, әйелдерге асыл атақтар, және одан да сирек, мұрагерлік атақтар берілгені азырақ. Дегенмен, әйелдің бастапқы грант алушыдан тараған барлық еркек туыстары қайтыс болса немесе Англия мен Иберияда тек оның ағалары мен олардың ұрпақтары ғана тірі қалса, асыл атаққа ие болуы сирек емес еді. Сирек жағдайларда, асыл атақ жынысына қарамастан үлкен балаға беріледі (бірақ заң бойынша бұл испандық ақсүйектер арасында титулдарды мұраға алудың басым түрі болып табылады). Атақ кейде ортақ болуы мүмкін, осылайша бір атақ болған жағдайда көбейтіліп, немесе отбасы бірнеше атаққа ие болса, бөліне алады. Француз ақсүйектерінде, көбінесе, заңды асыл атақ иеленушінің балалары мен басқа еркек желісіндегі ұрпақтары сол немесе одан төменгі асыл атақты өздеріне қабылдаған; бұл заңмен бекітілмегенмен, мұндай атақтар әдетте сотта да, ежелгі режим кезінде де, 19 ғасыр Франциясында да "ілеспе атақтар" ретінде қабылданатын.
Often a hereditary title is inherited only by the legitimate, eldest son of the original grantee or that son's male heir according to masculine primogeniture. In some countries and some families, titles descended to all children of the grantee equally, as well as to all of that grantee's remoter descendants, male and female. This practice was common in the Kalmar Union, and was frequently the case in the letters patent issued by King Eric of Pomerania, King Joseph Bonaparte conferred the title "Prince of Naples" and later "Prince of Spain" on his children and grandchildren in the male and female line. Historically, females have much less frequently been granted noble titles and, still more rarely, hereditary titles. However it was not uncommon for a female to inherit a noble title if she survived all kinsmen descended patrilineally from the original grantee or, in England and Iberia, if she survived just her own brothers and their descendants. Rarely, a noble title descends to the eldest child regardless of gender (although by law this has become the prevalent form of titular inheritance among the Spanish nobility). A title may occasionally be shared and thus multiplied, in the case of a single title, or divided when the family bears multiple titles. In the French nobility, often the children and other male line descendants of a lawful noble titleholder self assumed the same or a lower title of nobility; while not legal, such titles were generally tolerated at court during both the ancien regime and 19th century France as titres de courtoisie.
Мысалдар
Тұқым қуалайтын монархия – Бутан, Бруней, Камбоджа, Жапония, Таиланд, Тонга, Бельгия, Дания, Люксембург, Лихтенштейн, Монако, Нидерланды, Норвегия, Испания, Швеция, Иордания, Марокко, Катар, Сауд Арабиясы, Кувейт, Оман, Бахрейн, Лесото, Эсватини және Ұлтаралық қауымдастықтың мемлекеттері. Басқа ұлттық конституциялар өз монархияларына мұрагерлік берудің әртүрлі тәсілдерін қолданады, мысалы, Ватикан қаласында Папаның сайлануы, әсіресе Шығыс Азияда монархтың жарамды туыстары арасында таңдау элементін (мысалы, отбасылық кеңесте) қосу жиі кездеседі, Камбоджадағыдай. Ерекше жағдай – Малайзия мен Біріккен Араб Әмірліктері сияқты екі федералды монархия, онда әр федерацияның құрамына кіретін мемлекеттер тұқым қуалайтын монархиялар болып табылады, бірақ олардың билеушілері мемлекет басшысы лауазымын бірнешеуіне (бес жыл мерзімге) тағайындайтын сайлаушылар алқасын құрайды. Ұқсас жүйе Киелі Рим империясында да болған. Ұлыбританиядағы дворяндық атақтар (герцог, маркиз, граф, виконт және барон) және басқа елдердегі (бейрушылыққа қараңыз). Ұлыбританияда көптеген дворяндық атақтар (парлық және барондық атақтар) тек үлкен ұлына (немесе Шотландиядағы герцог емес парлық атақтарда еркек мұрагерлер болмаған жағдайда үлкен қызына) беріледі; ал басқа ұлдары мен қыздары дворян емес, бірақ олар әкелерінің немесе анасының дәрежесіне байланысты лорд, леди немесе құрметті атақ сияқты тәуелсіз түрде мұрагерлікке берілмейтін сыпайылық атақтарын қолдана алады, немесе лордтар палатасына кірмейтін, әкесінікінен бір-екі дәреже төмен атақтарды иелене алады. Көптеген еуропалық елдерде атақтарды отбасының барлық мұрагерлері (еркек және әйел) мұраға ала алады, осылайша олардың мүшелері бір уақытта бірдей атаққа ие болады (мысалы, Польшаның шляхта дворяндары немесе Киелі Рим империясының мұрагерлері). Шындығында, Польшада гербты әйел немесе еркек шляхталық жұбайға үйлену арқылы дұрыс қабылдауға болады. Шығыс Азиядағы басты (қытайлық) дәстүр – ұрпақтар алмасып, атақтардың құны төмендеуі, бірақ бірдей дәрежеде емес. Тұқым қуалайтын басшылық – Африка, Азия, Оңтүстік Америка және Океанияның әртүрлі аймандарының елдерінде кездеседі. Мысалдар саяси күштілерден (нигериялық басшылар мен зулу халқының патшасы сияқты) тек номиналды атақтарға дейін (Индияның раджалары, бабулары мен райстері және араб шейхтері сияқты) жетеді. Кейбір сарайлық атақтар, мысалы, Ұлыбританиядағы граф маршал және лорд-көк палата. Олардың көпшілігі – тек рәсімдік лауазымдар. Олар әдетте үлкен ұлына беріледі (тек Cholmondeley және Willoughby отбасыларының басшылары арасында бөлінетін Лорд Ұлы Чемберленнен басқа). Көптеген басқа, әсіресе феодалдық дәуірдегі лауазымдар мұрагерлік болып, көбінесе әскери (мысалы, сарайдың сақшысы, Кастеллан; Жапонияда тіпті сёгун) немесе домендік функциялармен байланысты болды, сондықтан осы функциялардың кейбіреулері дворяндық атақтарға айналды (мысалы, бурграф, марграф). Кейбір діни лауазымдар, мысалы, Ага Хан және Даи әл Мутлак.
Hereditary monarchy – in Bhutan, Brunei, Cambodia, Japan, Thailand, Tonga, Belgium, Denmark, Luxembourg, Liechtenstein, Monaco, the Netherlands, Norway, Spain, Sweden, Jordan, Morocco, Qatar, Saudi Arabia, Kuwait, Oman, Bahrain, Lesotho, Eswatini, and the Commonwealth realms. Other national constitutions use different modes of succession to their monarchies, e. g. the election of the Pope in the Vatican City, and especially in East Asia often adding an element of selection (e. g. at a family council) among eligible relations of the monarch, such as in Cambodia. Special cases are the two federal monarchies, Malaysia and the United Arab Emirates, where the constituent states of each federation are hereditary monarchies but those rulers form an electoral college that assigns the federal position of head of state to one of their number for a term (of five years). A similar system existed in the Holy Roman Empire. Titles of nobility in the United Kingdom (Duke, Marquess, Earl, Viscount and Baron) and other countries (see peerage). In the United Kingdom, most titles of nobility (peerages and the lower title of Baronet) pass only to the eldest son (or in the non ducal Peerage of Scotland to the eldest daughter in the absence of male heirs); all other sons and daughters of peers are commoners though they may use one or more not independently heritable courtesy titles, either Lord, Lady or The Honourable depending on the rank of the peerage held by their father or mother, or another title styled like a peerage but without a seat in the Lords, usually one or two ranks below father's. In many European countries, titles may be inherited by all the heirs – male and female – of a family, whose members thus all share the same title at the same time (for instance, within the szlachta nobility of Poland or in the nobilities of the successor states of the Holy Roman Empire). Indeed in Poland a coat of arms could eventually be correctly adopted by marriage to a titled szlachta spouse – either male or female. In the Far East the main (Chinese induced) tradition is rather for titles to devalue as the generations succeed each other, but not to the same rank. Hereditary chieftaincy – manifested in countries in various parts of Africa, Asia, South America, and Oceania. Examples range from the politically powerful (such as the Nigerian chiefs and the king of the Zulu Nation) to the merely titular (such as the rajas, babus and rais of India and the Arab sheikhs). Some court titles, e. g. in the United Kingdom, including Earl Marshal and Lord Great Chamberlain. Most of these are sinecures, i. e. purely ceremonial. They pass generally to the eldest son (except for that of Lord Great Chamberlain, which is split between the heads of the Cholmondeley and Willoughby families). Many other – especially feudal age – offices became inheritable, often connected to military (e. g. keeper of a castle, such as Castellan; in Japan even shōgun) or domanial functions, which is also why some such functions became noble titles (e. g. Burgrave, Margrave). Certain religious positions, such as the Aga Khan and Dā'ī al Mutlaq.
Қатысушы
Бірлескен мұрагерлік – екі немесе одан көп адам мұрагерлік атақты тең дәрежеде мұраға алатын жағдай, нәтижесінде, мұрагерлік құқығынан бір адам бас тартқанша ешқайсысы мұрагер бола алмайды. Бұл жағдай, атақ еркек мұрагердің болмауы себепті әйел мұрагерлерге өтетін кезде туындауы мүмкін. Олар мұрагерлікке ие болуға дейін әрбір әйел мұрагер шартты мұрагер болып саналады. Мұрагерлікке ие болғаннан кейін, атақты екі адам бір уақытта иелене алмайтындықтан, осылайша мұрагерлік алған екі қыз (ағасы жоқ) бірлескен мұрагерлер ретінде мұраны иеленеді. Мұндай жағдайда, атақ бірінің өзі және оның ұрпақтары үшін екіншісінің пайдасына бас тартуына дейін немесе барлық мүлік бірлескен мұрагерге табиғи түрде өтуіне дейін тоқтатылып тұрады. Англия мен Уэльсте мұралық құқықтың осылайша өтуі 1925 жылғы "Мүлік туралы заң" ережелерімен реттеледі.
Coparcenary is the situation in which two or more people inherit a title equally between them as a result of which none can inherit until all but one have renounced their right to the inheritance. This could arise when a title passes through and vests in female heirs in the absence of a male heir. Before they could inherit, each of the female heirs would be an heir presumptive. After they inherited, since the title could not be held by two people simultaneously, two daughters (without a brother) who inherited in this way would do so as co parceners. In these circumstances, the title would in fact be held in abeyance until one of them renounced for herself and her successors in favour of the other, or the entire estate naturally descends to a single coparcener. In England and Wales, passage of a title in this fashion is effected under the rules laid down in the Law of Property Act 1925.