Кіріспе

Жеке тұлғаларға мемлекеттік бақылаумен күресуге бағытталған анархистік практикалар жиынтығы.

Қауіпсіздік мәдениеті – белсенділер, әсіресе қазіргі анархистер, полицияның қадағалауы мен мазақтауының, сондай-ақ мемлекеттік бақылаудың әсерлерінен қашу немесе оларды азайту үшін қолданатын практикалар жиынтығы.

Шолу

Қауіпсіздік мәдениеті анархистік кеңістіктер мен қозғалыстардың бақылауға алынуы және/немесе хабаршылар немесе жасырын оперативтік қызметкерлердің араласу мүмкіндігін мойындайды. Қауіпсіздік мәдениеті үш компоненттен тұрады: қадағалаудың қашан және қалай жүзеге асырылып жатқанын анықтау, егер араласу орын алса, анархистік қауымдастықтарды қорғау және қауіпсіздік бұзушылықтарына жауап беру. Оның пайда болу тарихы нақты белгісіз, бірақ кейбір анархистер оның бастауын 1960-шы жылдардың жаңа әлеуметтік қозғалыстарында көреді, олар Федералдық Тергеу бюросының COINTELPRO жобаларының назарында болған. Әлеуметтанушы Кристин М. Робинсон қауіпсіздік мәдениетін 11 қыркүйекке дейінгі шабуылдардан кейін анархистерді террористер деп тануға жауап ретінде сипаттайды. Географ Натан Л. Клау қауіпсіздік мәдениетін «жаңа эмоционалдық құрылымды қалыптастыру тәсілі» деп атайды. Саяси ғалым Шон Парсон былай деп анықтайды: «'Қауіпсіздік мәдениеті' толық есімдерді, белсенділік тарихын немесе өзін және басқаларды билік органдарына анықтауға пайдаланылатын кез келген ақпаратты жарияламау сияқты қағидаларды қамтиды. Қауіпсіздік мәдениетінің мақсаты – араласушылар мен «жасырын хабар берушілердің» ықпалын әлсірету, бұл топтарға тұтқындалу қаупінсіз заңсыз әрекеттерге қатысуға мүмкіндік береді». Медиа зерттеушісі Лора Портвуд Стейсер қауіпсіздік мәдениетін «анархистердің өз топтарына үнемі кіріп-шығу және құқық қорғау органдарының бақылауына жауап ретінде әзірлеген жеке өмірге қатысты нормалар мен ақпаратты бақылау жүйесі» деп сипаттайды. Қауіпсіздік мәдениеті конфронтациялық саяси тактикадан бас тартуды білдірмейді, бірақ мұндай іс-әрекеттермен мақтан тұтудан аулақ болады, себебі бұл анархистік белсенділерді анықтауға және соттауға мүмкіндік береді. Қауіпсіздік мәдениетін жақтаушылар оның тәжірибесін инстинктивті, автоматты немесе санасыз етуді мақсат етеді. Анархистік қозғалыстарға қатысушылар қауіпсіздік мәдениетін олардың жұмыс істеу қабілеті үшін өте маңызды деп санайды, әсіресе Терроризмге қарсы соғыс аясында. Портвуд Стейсер қауіпсіздік мәдениетінің анархистік субмәдениеттерді зерттеуге әсер ететінін атап көрсетеді және субмәдениеттер көбінесе байқауға қарсы тұрса да, «анархистік белсенділер үшін тәуекел көбінесе жоғары болады, өйткені олар мемлекеттік бақылау мен репрессияның жиі нысаны болып табылады».

Ерекшеліктері

Қауіпсіздік мәдениеті қандай тақырыптарды талқылауға болатынын, қандай контекстте және кімдердің арасында талқылауға болатынын реттейді. Заң күшіндегі органдармен сөйлесуге тыйым салынады, ал кейбір бұқаралық ақпарат құралдары мен орындар қауіпсіздікке қауіп төндіретін жерлер деп белгіленеді; Интернет, телефон және пошта, жеке тұлғалардың үйлері мен көліктері, сондай-ақ қоғамдық жиналыстар өткізілетін орындарда жасырын тыңдау құрылғылары орнатылған деп есептеледі. Қауіпсіздік мәдениеті заңсыз немесе құпия әрекеттерге қатысу туралы әңгімелесуге тыйым салады немесе одан аулақ болуға шақырады. Дегенмен, үш ерекшелік бар: жоспарларды осы іске қатысқандармен талқылауға, сотталған қылмыстық әрекеттер туралы әңгімелесуге және өткен іс-әрекеттерді анонимді түрде журналдарда немесе сенімді БАҚ-та талқылауға рұқсат беріледі. Робинсон анархистердің беттерін жауып, қара киім кию тактикасын – қара блок тактикасын қауіпсіздік мәдениетінің бір бөлігі деп сипаттайды. Басқа да практикаларға псевдонимдерді пайдалану және "басқалардың дене бітімін қарап тексеру үшін назарды аудару" жатады. Қауіпсіздік мәдениетін бұзу жағдайында кінәлілерден қашып жүру, оларды оқшаулау немесе жалтару арқылы жазаланады.

2008 жылғы Республикалық ұлттық конвенция

2008 жылғы Республикалық Ұлттық Конвенция (РҰК) төңірегіндегі наразылықтарда қауіпсіздік мәдениетін талқылағанда Клоуф "бақылау және тыңшылық қорқынышы" белсенділер арасындағы сенімділіктің төмендеуіне және күш-жігердің қарсы шараларға жұмсалуына себеп болғанын айтады. Ол сондай-ақ қауіпсіздік мәдениетінің тәжірибелері жаңа қатысушылардың қозғалыста жатсынып немесе сенімсіздікке ұшырауына, демек, мақсаттарға адалуға бейімділігінің төмендеуіне әкелуі мүмкін екенін, ал 2008 жылғы РҰК контекстінде анархистік нормаларға сай келмейтін адамдардың РҰК Қабылдау комитетінде маңызды лауазымдарға ие болуына кедергі келтіргенін атап көрсетеді. Төрт полицей агентінің кірген РҰК-қа қарсы ұйымдастыруда қауіпсіздік мәдениетінің рөлін бағалауда Клоуф оның "қорытындысы әртүрлі" болғанын, қозғалыстың шетінде жұмыс істейтін мерзімі қысқа тыңшыларды қиындыққа салуда табысқа жеткенін, бірақ ұзақ мерзімді тыңшылардың өзгелердің сенімін жеңуіне тосқауыл қоймағанын анықтады.