Құрметті ұшқыш белгісі – «Сұр бүркіт» сыйлығы

Кіріспе

"Сұр бүркіт" сыйлығы АҚШ Әскери-теңіз күштерінде немесе Теңіз жаяу әскерінде үздіксіз қызметте болып, осы атаққа ең ұзақ уақыт бойы ие болған әскери-теңіз авиаторына табыс етіледі. Дәл осындай трофей, Gray Owl Award, сондай-ақ АҚШ Әскери-теңіз күштерінде немесе Теңіз жаяу әскерінде үздіксіз қызметте болып, осы атаққа ең ұзақ уақыт бойы ие болған әскери-теңіз офицеріне де табыс етіледі. Олар да әскери-теңіз авиаторлары саналатындықтан, үшінші сыйлық – Ежелгі Альбатрос сыйлығы – Америка Құрама Штаттарының Жағалау күзетіндегі "Сұр бүркіт" сыйлығымен тең деңгейде және "Сұр бүркіт" сыйлығына ұқсас жағдайларда беріледі.

Тарих

"Сұр бүркіт" жүлдесі 1961 жылы Әскери-теңіз авиациясының құрылған күнінің 50 жылдығын тойлау кезінде алғаш рет пайда болды.

Бастапқы идея

1959 жылы Оңтүстік Еуропадағы одақтас күштердің Бас қолбасшысы қызметін атқарып жүргенде, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің адмиралы Чарльз Р. Браун, Әскери-теңіз операцияларының (Әуе) бас орынбасары, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің вице-адмиралы Роберт Б. Пириге хат жазды. Онда ол сол кезде Алтыншы флоттың қолбасшысы болған вице-адмирал Джордж В. Андерсонмен болған әңгімелері туралы айтты. "Ресми деректер бойынша, ұшу тәжірибесіндегі ең тәжірибелі авиатор кім екені анықталып, оған эстафета таяқшасы немесе осыған ұқсас нышан табысталсын. Бұл нышан жылдар өте келе кезекті авиаторға салтанатты түрде тапсырылсын", - деді ол. Адмирал Пири бұл мәселені өзіне алды. Бір кезде "Теңіз авиаторы-Булл" аталымы аға авиатордың атауын таңдауда басты үміткер болып қарастырылды. Әртүрлі кубоктар, мүсіндер, плакеттер мен медальдер ұсынылды. Ақырында, марапатты демеушілік етуге ниет білдірген ұшақ құрастыру компаниялары арасында конкурс өткізілді. Шанс Воутт ұшақ компаниясының (кейіннен LTV корпорациясы, Ling Temco Vought) ұсынған дизайны таңдалды, осылайша Gray Eagle сыйлығының тууына жол ашылды.

Бірінші рәсім

1961 жылғы 5 қаңтарда Вашингтондағы «Шератон Парк» қонақ үйінде өткен Әскери-теңіз авиациясының 50 жылдық мерекелік кешінде адмирал Чарльз Р. Браун адмирал Джеймс С. Расселден, сол кезде Әскери-теңіз операцияларының вице-бастығы болған, «Сұр бүркіт» кубогын алды. Адмирал Браун бұл кубокты алған алғашқы «іс жүзіндегі» авиатор болса да, марапаттың дубликаттары сол күнгі салтанатта бұрынғы барлық иелеріне немесе олардың өкілдеріне табыс етілді. Марапат алғандардың арасында Әскери-теңіз авиациясының бірінші ұшқышы, командир Теодор Г. Эллисонның жесірі Т. Г. Эллисон ханым да болды. Егер бұл награда сол кезде болғанда, командир Эллисон 1911 жылдан 1928 жылға дейін «Сұр бүркіт» атағын иеленуі мүмкін еді.

Жеңіс кубогы

Трофейді Chance Vought Aircraft (қазіргі Ling Temco Vought) сыйға тартқан. Онда күміс түсті бүркіт Әскери-теңіз күштерінің алғашқы әуе кемесі USS Langley (CV 1) кемесінің тоқтату жүйесіне қонған күйінде бейнеленген. Жазуы:

"Абыройлы Сұр Бүркіт Ордені. Қызметтегі ең көне теңіз авиаторы. Ақ көзділік, батыл жүрек, тұрақты қол және гравитация мен орташа статистика заңдарына батыл қарсылық танытуы үшін танылған." Трофейдің тақтасына бұл атақты алғандардың барлықтарының есімдері – 1961 жылғы салтанатқа дейін немесе одан кейін белсенді қызмет еткендердің есімдері жазылған. Сұр Бүркіт Трофейі Сұр Бүркітке бекітілген бөлімшеде сақталып, көрсетілуі мүмкін. Әйтпесе, ол мұрагерге тапсыру үшін қажет болғанға дейін Ұлттық Теңіз Авиациясы Мұражайына уақытша сақтауға берілуі мүмкін. Сұр Бүркіт сыйлығын табыстау салтанатының күні мен зейнеткерлікке шығу күні әрқашан бірдей болмайды. Сыйлық бұрынғы иесі зейнеткерлікке шыққанда немесе қайтыс болғанда келесі иесіне беріледі. Әрбір иегерге жеке естелік ретінде шағын көшірме табыс етіледі.

Құқықтық негіздеме

Gray Eagle Award сыйлығына үміткерлік, үздіксіз қызметтегі, қайта шақырылмаған және бұл атауды ең ұзақ уақыт бойы сақтап келген әскери қызметтегі әскери теңіз авиаторларының ресми белсенді қызметтегі басымдық тізімімен анықталады. Әскери теңіз авиаторы болып тағайындалған күн – белсенді қызметтегі офицерлер тізімінен кімге сыйлық берілетінін анықтайтын басты фактор. Егер екі немесе одан көп авиатор белсенді қызметте бір күні тағайындалған болса, ағасы Gray Eagle атағын иеленеді. "Аға әскери-теңіз немесе теңіз жаяу әскері авиаторы, мүше зейнеткерлікке шыққанға дейін Gray Eagle атағын сақтайды, содан кейін Әскери-теңіз операциялары бастығының кеңсесі жүргізетін болашақ Gray Eagle үміткерлерінің ресми тізімінен жаңа иегер тағайындалады."

Алушылар

АтауыРангы (өлгені/ зейнеткерлік демалысына шыққан) Әскери-теңіз авиаторы No. Теңіз авиаторы ретіндегі күніGray Eagle ретіндегі күніTheodore G. EllysonCDR12 маусым 19112 маусым 1911 – 27 ақпан 1928John H. TowersADM314 қыркүйек 191127 ақпан 1928 – 1 желтоқсан 1947George D. MurrayVADM2220 қыркүйек 19151 желтоқсан 1947 – 1 тамыз 1951DeWitt C. RamseyADM4531 мамыр 19171 желтоқсан 1947 – 1 мамыр 1949Henry T. StanleyCAPT18617 желтоқсан 19171 мамыр 1949 – 1 қыркүйек 1950William W. TownsleyCAPT32013 ақпан 19181 тамыз 1951 – 1 шілде 1955Alvin O. PreilCAPT53811 наурыз 19181 шілде 1955 – 1 қаңтар 1959Irving M. McQuistonRADM90512 маусым 19181 қаңтар 1959 – 1 шілде 1959Alfred M. PrideVADM111917 қыркүйек 19181 шілде 1959 – 1 қазан 1959Thomas S. CombsVADM306421 желтоқсан 19221 қазан 1959 – 1 сәуір 1960Charles R. Brown *ADM315915 тамыз 19241 сәуір 1960 – 2 қаңтар 1962Frank AkersRADM322811 қыркүйек 19252 қаңтар 1962 – 1 сәуір 1963Wallace M. BeakleyRADM331224 қараша 19261 сәуір 1963 – 31 желтоқсан 1963Robert GoldthwaiteRADM336420 мамыр 192731 желтоқсан 1963 – 1 қазан 1965Richard C. MangrumLtGen (USMC)444720 мамыр 19291 қазан 1965 – 30 маусым 1967Fitzhugh Lee IIIVADM351216 қыркүйек 192930 маусым 1967 – 31 шілде 1967Charles D. GriffinADM36476 маусым 193031 шілде 1967 – 1 ақпан 1968Alexander S. Heyward, Jr. VADM386723 қараша 19311 ақпан 1968 – 1 тамыз 1968Robert J. StrohRADM388825 қаңтар 19321 тамыз 1968 – 28 қараша 1969George P. KochRADM40852 қаңтар 193528 қараша 1969 – 31 шілде 1971Alfred R. MatterRADM416430 қазан 193531 шілде 1971 – 29 ақпан 1972Francis D. FoleyRADM41781 ақпан 193629 ақпан 1972 – 29 маусым 1972Thomas H. MoorerADM425512 маусым 193629 маусым 1972 – 30 маусым 1974Leroy V. SwansonRADM59219 желтоқсан 193830 маусым 1974 – 29 тамыз 1975Noel A. M. GaylerADM687914 қараша 194029 тамыз 1975 – 31 тамыз 1976Martin D. CarmodyRADM1091122 қаңтар 194231 тамыз 1976 – 27 мамыр 1977George L. CasselRADM112623 ақпан 194227 мамыр 1977 – 31 тамыз 1977Henry WildfangCWO4 (USMC)1276616 сәуір 194231 тамыз 1977 – 31 мамыр 1978Frank C. LangMajGen (USMC) 12 наурыз 194331 мамыр 1978 – 30 маусым 1978Thomas H. Miller, Jr. LtGen (USMC) 24 сәуір 194330 маусым 1978 – 28 маусым 1979Maurice F. WeisnerADM мамыр 194328 маусым 1979 – 31 қазан 1979Andrew W. O’DonnellLtGen (USMC) 8 шілде 194431 қазан 1979 – 26 маусым 1981Robert F. SchoultzVADM 1 қыркүйек 194526 маусым 1981 – 17 ақпан 1987Cecil J. KempfVADM қараша 195125 ақпан 1987 – 6 маусым 1987James E. ServiceVADM 9 сәуір 19526 маусым 1987 – 21 тамыз 1987Frank E. Petersen, Jr. LtGen (USMC) қазан 195221 тамыз 1987 – 15 маусым 1988Ronald J. HaysADM 15 маусым 1988 – 15 қыркүйек 1988Robert F. DunnVADM 15 қыркүйек 1988 – 25 мамыр 1989Huntington HardistyADM 25 мамыр 1989 – 1 наурыз 1991Jerome L. JohnsonADM 1 наурыз 1991 – 26 шілде 1992Edwin R. KohnVADM маусым 195626 шілде 1992 – 1 шілде 1993Jerry O. TuttleVADM қазан 19561 шілде 1993 – 19 қараша 1993Stanley R. ArthurADM 19 қараша 1993 – 21 наурыз 1995David R. MorrisRADM 21 наурыз 1995 – 28 ақпан 1996Walter J. Davis, Jr. VADM желтоқсан 196028 ақпан 1996 – 1 қаңтар 1997Luther F. SchrieferRADM қазан 19611 қаңтар 1997 – 1 ақпан 1997Andrew A. GranuzzoRADM ақпан 19631 ақпан 1997 – 24 наурыз 2000James I. MaslowskiRADM 24 наурыз 2000 – 20 желтоқсан 2000Arthur K. CebrowskiVADM 20 желтоқсан 2000 – 16 тамыз 2001Robert M. NutwellRADM 16 тамыз 2001 – 26 қыркүйек 2001Michael D. HaskinsVADM қыркүйек 196826 қыркүйек 2001 – 1 қаңтар 2003Charles W. Moore, Jr. VADM 1 қаңтар 2003 – 1 қазан 2004Gregory G. JohnsonADM 1 қазан 2004 – 29 қараша 2004Robert MagnusGen (USMC) 29 қараша 2004 – 17 шілде 2008James F. AmosGen (USMC) 17 шілде 2008 – 17 қазан 2014William E. GortneyADM 18 қазан 2014 – 28 ақпан 2017Scott Swift ADM 1 наурыз 2017 – қазіргі уақытқа дейін (17 мамыр 2018 ж. зейнеткерлікке шықты)

NameRank (death/retire)Naval Aviator No. Date as Naval AviatorDates as Gray EagleTheodore G. EllysonCDR12 June 19112 June 1911 – 27 February 1928John H. TowersADM314 September 191127 February 1928 – 1 December 1947George D. MurrayVADM2220 September 19151 December 1947 – 1 August 1951DeWitt C. RamseyADM4531 May 19171 December 1947 – 1 May 1949Henry T. StanleyCAPT18617 December 19171 May 1949 – 1 September 1950William W. TownsleyCAPT32013 February 19181 August 1951 – 1 July 1955Alvin O. PreilCAPT53811 March 19181 July 1955 – 1 January 1959Irving M. McQuistonRADM90512 June 19181 January 1959 – 1 July 1959Alfred M. PrideVADM111917 September 19181 July 1959 – 1 October 1959Thomas S. CombsVADM306421 December 19221 October 1959 – 1 April 1960Charles R. Brown *ADM315915 August 19241 April 1960 – 2 January 1962Frank AkersRADM322811 September 19252 January 1962 – 1 April 1963Wallace M. BeakleyRADM331224 November 19261 April 1963 – 31 December 1963Robert GoldthwaiteRADM336420 May 192731 December 1963 – 1 October 1965Richard C. MangrumLtGen (USMC)444720 May 19291 October 1965 – 30 June 1967Fitzhugh Lee IIIVADM351216 September 192930 June 1967 – 31 July 1967Charles D. GriffinADM36476 June 193031 July 1967 – 1 February 1968Alexander S. Heyward, Jr. VADM386723 November 19311 February 1968 – 1 August 1968Robert J. StrohRADM388825 January 19321 August 1968 – 28 November 1969George P. KochRADM40852 January 193528 November 1969 – 31 July 1971Alfred R. MatterRADM416430 October 193531 July 1971 – 29 February 1972Francis D. FoleyRADM41781 February 193629 February 1972 – 29 June 1972Thomas H. MoorerADM425512 June 193629 June 1972 – 30 June 1974Leroy V. SwansonRADM59219 December 193830 June 1974 – 29 August 1975Noel A. M. GaylerADM687914 November 194029 August 1975 – 31 August 1976Martin D. CarmodyRADM1091122 January 194231 August 1976 – 27 May 1977George L. CasselRADM112623 February 194227 May 1977 – 31 August 1977Henry WildfangCWO4 (USMC)1276616 April 194231 August 1977 – 31 May 1978Frank C. LangMajGen (USMC) 12 March 194331 May 1978 – 30 June 1978Thomas H. Miller, Jr. LtGen (USMC) 24 April 194330 June 1978 – 28 June 1979Maurice F. WeisnerADM May 194328 June 1979 – 31 October 1979Andrew W. O’DonnellLtGen (USMC) 8 July 194431 October 1979 – 26 June 1981Robert F. SchoultzVADM 1 September 194526 June 1981 – 17 February 1987Cecil J. KempfVADM Nov 195125 February 1987 – 6 June 1987James E. ServiceVADM 9 April 19526 June 1987 – 21 August 1987Frank E. Petersen, Jr. LtGen (USMC) Oct 195221 August 1987 – 15 June 1988Ronald J. HaysADM 15 June 1988 – 15 September 1988Robert F. DunnVADM 15 September 1988 – 25 May 1989Huntington HardistyADM 25 May 1989 – 1 March 1991Jerome L. JohnsonADM 1 March 1991 – 26 July 1992Edwin R. KohnVADM Jun 195626 July 1992 – 1 July 1993Jerry O. TuttleVADM Oct 19561 July 1993 – 19 November 1993Stanley R. ArthurADM 19 November 1993 – 21 March 1995David R. MorrisRADM 21 March 1995 – 28 February 1996Walter J. Davis, Jr. VADM Dec 196028 February 1996 – 1 January 1997Luther F. SchrieferRADM Oct 19611 January 1997 – 1 February 1997Andrew A. GranuzzoRADM Feb 19631 February 1997 – 24 March 2000James I. MaslowskiRADM 24 March 2000 – 20 December 2000Arthur K. CebrowskiVADM 20 December 2000 – 16 August 2001Robert M. NutwellRADM 16 August 2001 – 26 September 2001Michael D. HaskinsVADM Sept 196826 September 2001 – 1 January 2003Charles W. Moore, Jr. VADM 1 January 2003 – 1 October 2004Gregory G. JohnsonADM 1 October 2004 – 29 November 2004Robert MagnusGen (USMC) 29 November 2004 – 17 July 2008James F. AmosGen (USMC) 17 July 2008 – 17 October 2014William E. GortneyADM 18 October 2014 – 28 February 2017Scott Swift ADM 1 March 2017 – Current(retired on 17 May 2018)

* Charles R. Brown бұл сыйлықты әрекетте жүрген кезінде алған алғашқы адам болды; бұрынғы сыйлықтар ретроспективті болды. ** Теңіз авиаторының тағайындама нөмірлері Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін берілмеді.