Үш патшалық дәуіріндегі Шу Хан генерал Ху Жи

Кіріспе

3 ғасырдағы Шу Хан мемлекетінің генералы Ху Цзи (220-ші жылдар – 256), әдепті есімі Вэйду, Қытайдың Үш Патшалық дәуірінде Шу Хан мемлекетінің әскери қолбасшысы болған.

Өмір

Ху Цзи қазіргі Хэнань провинциясының Тонгбай округінің шығысында орналасқан Иянг округінде (義陽縣) туған. Оның ерте өмірі туралы көп мәлімет жоқ; тарихи жазбаларда оның ең алғашқы айрылысы Үш патшалық кезеңінде Шу Хан мемлекетінде императорлық канцлер және Шудың регенті Чжугэ Лянның қол астында тіркеуші (主簿) қызметін атқарып жүрген кезден басталады. 231 жылы Шудың басты қарсыласы Цао Вэйге қарсы әскери наурыз жорықтары кезінде логистикаға жауапты болған Шу генералы Ли Ян, жабдықтың майданға уақтылы жеткізілуін қамтамасыз ете алмады. Ол өзінің сәтсіздігін жасыруға тырысты, бірақ Чжугэ Лян шындықты ашты. Ху Цзи сол кезде әскери кеңесші (參軍) және даңқты жауынгерлік күштердің үйінің (昭武中郎將) генералы лауазымын атқарып, Чжугэ Лянмен бірге Шу императоры Лю Шанға Ли Янды оның лауазымдарынан және атақтарынан айыру туралы петиция жасады. 234 жылы Чжугэ Лянның қайтысынан кейін Лю Шан Ху Цзиді чжундяньцзюнь (中典軍) етіп тағайындады және оны Чэньян ауылының маркизі (成陽亭侯) атағына ие етті. 248 жылы Шу генералы Ван Пинг қайтыс болғанда, Шу императорлық сарайы Ху Цзиді Ван Пингтің орнына Ханчжун аймағының қолбасшысы етіп тағайындады, сонымен қатар оған императорлық билік берді және оны Ян провинциясының номиналды инспекторы (刺史) етіп тағайындады. Бірнеше жылдан кейін ол Батысты қорғайтын аға генерал (鎮西大將軍) болып жоғарылатылды. 256 жылы Шу генералы Цзян Вэй Шу әскерін Вэйге қарсы әскери наурыз жорығына бастағанда, ол Ху Цзимен, басқа жасақты басқарып, Шангуй округінде (上邽縣; қазіргі Тяньшуй, Ганьсу) кездесуге келісті. Бірақ Ху Цзи келмеді, нәтижесінде Цзян Вэй Дэн Айдың басшылығындағы Вэй әскерлерінен жеңіліске ұшырады. Кейін Ху Цзи жылдам атты әскердің оң жақ генералы (右驃騎將軍) болып тағайындалды. 258 жылы Цзян Вэй Ху Цзиді, Ван Ханды (王含) және Цзян Бинды (蔣斌) Ханшоу округінде (漢壽縣; қазіргі Сычуань провинциясының солтүстік-шығысында), Юэчэн округінде (樂城縣; қазіргі Шэньси провинциясының Чэнгу округінде) және Ханчэн округінде (漢城縣; қазіргі Шэньси провинциясының Миань округінде) Вэйдің басып кіруіне қарсы қорғануға орналастырды. Ху Цзи қайтыс болған жылы белгісіз. Ол адалдығымен, турашылдығымен және әділдігімен танымал болды. Чжугэ Лян бірде Ху Цзи, Цуй Чжоупин (崔州平), Сюй Шу және Донг Хэ (董和) оның достарының арасында оны сынға алатын және оның кемшіліктері мен қателіктерін көрсетуге батыл болған жалғыз адамдар екенін айтқан.

Hu Ji was from Yiyang County (義陽縣), Yiyang Commandery (義陽郡), which is located east of present day Tongbai County, Henan. Little is known about his early life; the first mention of him in historical records was when he was already serving in the Shu Han state during the Three Kingdoms period as a Registrar (主簿) under Zhuge Liang, the Imperial Chancellor and regent of Shu. In 231, the Shu general Li Yan, who was in charge of logistics during the military campaigns against Shu's rival state Cao Wei, failed to ensure that supplies were transported to the frontline in time. He then attempted to fraudulently cover up his failure, but Zhuge Liang discovered the truth. Hu Ji, then holding the position of acting Army Adviser (參軍) and General of the Household of Illustrious Martial Might (昭武中郎將), joined Zhuge Liang in petitioning the Shu emperor Liu Shan to strip Li Yan of his appointments and titles. Following Zhuge Liang's death in 234, Liu Shan appointed Hu Ji as zhongdianjun (中典軍) and enfeoffed him as the Marquis of Chengyang Village (成陽亭侯). When the Shu general Wang Ping died in 248, the Shu imperial court appointed Hu Ji as the Area Commander of Hanzhong to replace Wang Ping, in addition to granting him imperial authority and appointing him as the nominal Inspector (刺史) of Yan Province. Some years later, he was promoted to Senior General Who Guards the West (鎮西大將軍). In 256, when the Shu general Jiang Wei led Shu forces on a military campaign against Wei, he made arrangements with Hu Ji, who was leading another detachment, to rendezvous with him in Shanggui County (上邽縣; in present day Tianshui, Gansu). However, Hu Ji did not show up, and Jiang Wei ended up being defeated by Wei forces under Deng Ai's command. Hu Ji was later promoted to Right General of Agile Cavalry (右驃騎將軍). In 258, Jiang Wei deployed Hu Ji, Wang Han (王含) and Jiang Bin (蔣斌) in Hanshou County (漢壽縣; northeast of present day Jiange County, Sichuan), Yuecheng County (樂城縣; present day Chenggu County, Shaanxi) and Hancheng County (漢城縣; present day Mian County, Shaanxi) to guard against invasions from Wei. Hu Ji died in an unknown year. He was known for being loyal, upright and honest. Zhuge Liang once mentioned that Hu Ji, Cui Zhouping (崔州平), Xu Shu and Dong He (董和) were the only ones among his friends who could criticise him and point out his shortcomings and failures.