Кіріспе

"Команданы құру" атты Латэм есебі 1994 жылғы шілдеде сэр Майкл Латэм жазған әсерлі есеп болды. Латэмге Ұлыбритания үкіметі мен салалық ұйымдар Ұлыбритания құрылыс саласындағы сатып алу және шарттасу тәртібін қарау жұмысы тапсырылды, мақсаты – жалпы өсімнің баяулаған кезеңіндегі сала алдында тұрған даулы мәселелерді шешу еді.

Тарихи контекст

Лэтем есебі Ұлыбритания құрылыс саласындағы жүйелік кемшіліктерді анықтаған тұңғыш есеп емес еді; 1960 жылдарға дейінгі бұрынғы есептерде де ұқсас мәселелер көрсетіліп, сондай-ақ ұқсас ұсыныстар енгізілген. Дегенмен, осы есеп сала мен үкімет тарапынан қолдау тапты.

Есеп

Latham өндіріс саласындағы тиімсіздіктерді анықтап, қолданыстағы өндіріс тәжірибесін «қақтығысты», «тиімсіз», «бөлшектелген», «клиенттеріне қызмет ете алмайтын» және «қызметкерлеріне құрмет көрсетпейтін» деп сынады. Ол құрылыс компанияларының серіктестік және ынтымақтастыққа ұмтылуын қадағалады. Негізгі идея – құрылыс индустриясы командалық жұмыс арқылы клиенттерін қуанта алады. Латем индустриялық тәжірибелерді өзгерту, тиімділікті арттыру және көптеген құрылыс жобаларында кең таралған бюрократиялық, ысырапшылдық, қақтығысқа толы атмосфераны команда мүшелері арасындағы ашықтық, ынтымақтастық, сенім, адалдық, жауапкершілік және өзара түсіністікпен сипатталатын атмосферамен алмастыру үшін 53 ұсыныс жасады. Мысалы:

«Серіктестік жеткізуші мен клиент арасындағы командалық жұмыс және үздіксіз жақсарту ұғымдарын қамтиды. Ол тараптар арасында ашықтық, жаңа идеяларды қабылдауға дайындық, сенім және өзара тиесілі пайданы талап етеді. Біз серіктестіктің сапаны жақсарту және аяқтау мерзімін қысқарту, сондай-ақ шығындарды төмендету арқылы маңызды пайда әкелетініне сенімдіміз» (6.45-параграф, 62-бет).

«Серіктестік келісімдері фирмалар арасында да тиімді. Мұндай келісімдердің басты мақсаты клиенттер үшін өнімділікті арттыру және шығындарды азайту болуы керек. Олар «жайлы» болуға жарамайды. Құрылыс процесі клиентті қанағаттандыру үшін бар. Өзара сенімге негізделген жақсы қарым-қатынас клиенттерге пайда әкеледі» (6.46-параграф, 62-бет).

Кейінгі бастамаларға 1998 жылғы «Еган» есебі – «Құрылысты қайта қарастыру» және салалық өзгерістерді жүзеге асыруға бағытталған ұйымдардың құрылуы кірді, олардың ішінде «Дизайн-Билд» қоры (1997), Құрылыстағы үздік тәжірибелер бағдарламасы, Ақпараттық технологиялар бойынша Құрылыстағы үздік тәжірибелер бағдарламасы, Инновациялар қозғалысы және Құрылыстағы үздік тәжірибелер бағдарламасы бар. Латем мен Еган есептерінің ынтымақтастыққа бағытталғандығы туралы Ұлыбритания үкіметінің 2011 жылғы құрылыс стратегиясында Бас құрылыс кеңесшісі Пол Моррелл де айтқан. Латемның мақұлданған мердігерлер, қосалқы мердігерлер және консультанттардың сапа тізілімдерін құруға шақыруы 1998 жылы Constructionline құрылуына әкелді. Латем шолуы Кембридж университетіндегі Салынған орта үшін пәнаралық жобалау бағдарламасын құруды жоғары бағалады (73-бет) және бұл өз кезегінде IDBE курсының бастапқы оқу жоспарын қалыптастыруға әсер еткен факторлардың бірі болды.