Кіріспе

АҚШ Конгресінің Юта территориясындағы көп әйелділікке қарсы заңдарды күшіне енгізу туралы актісі.

1874 жылғы Польша заңы (18-статут. 253) – АҚШ Конгресінің актісі. Ол Мориллдың көп әйелділікке қарсы заңы бойынша қудалауды жеңілдету мақсатында, Юта территориясының сот жүйесіне Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілері шіркеуінің (LDS Church) мүшелерінің ықпалын жоюға бағытталған. АҚШ өкілі Люк П. Польшаның (Вермонт штаты) бастамасымен қабылданған бұл заң, Юта аймағындағы барлық азаматтық және қылмыстық істер бойынша АҚШ округтік соттарына ерекше құқықтар беріп, Юта соттарының құзыр аймағын қайта анықтады. Заң сонымен қатар аумақтық маршал және прокурор лауазымдарын жойып, олардың міндеттерін АҚШ маршалы мен АҚШ прокурорына жүктеді. Бұдан бөлек, көп әйелділікпен айналысатын адамдарды қазылар құрамына енгізбеу үшін кіші және үлкен қазылар алқасын құру ережелері өзгертілді. Ютаның сот жүйесіндегі билік орындарынан соңғы күнгі қасиеттілерді шеттету арқылы, заң Мормонның көп әйелділерін сәтті соттауға жағдай жасауды көздеді.

Өмірбаян

1862 жылы АҚШ президенті Авраам Линкольн Мориллдің көп әйел алуға қарсы заңы деп танылған заңға қол қойды, бірақ ол Юта аймағындағы мормондарға қатысты қатаң түрде орындалмады. «Бұл заңнама көп әйел алу мен шіркеу билігіне қарсы күресті, аумақтарда көп әйел алуға тыйым салып, [ ] шіркеудің құқыстық мәртебесін жойды және шіркеудің мүліктік иелігін елу мың доллармен шектеді». Мормондар бұл заңның оларды дін тану бостандығына кепілдік беретін Бірінші түзетудегі құқықтарынан конституциялық тұрғыдан заңсыз айырады деп сенді, сондықтан заңды елемеуді жөн көрді. Келесі жылдары АҚШ Конгресінде көп әйел алуға қарсы заңдарды күшейтуге бағытталған бірнеше заң жобалары қабылданбады. Олардың қатарында Уэйд, Крэгин және Каллом заңдары болды, олардың бастауы Юта аймағында болды және мормон шіркеуіне қарсы күрескен адамдар тарапынан ұсынылды. 1866 жылы ұсынылған Уэйд заң жобасы қабылданған жағдайда жергілікті билікті таратып жіберген болар еді. Үш жылдан кейін Крэгин заң жобасы ұсынылды, бірақ бірнеше күннен кейін ол Уэйд және Крэгин заң жобаларынан да радикалды Каллом заң жобасымен ауыстырылды. Шіркеу мүшелері, соның ішінде 1870 жылғы қаңтарда заң жобасына қарсылық білдіру үшін аумақ бойынша жаппай митингілер өткізген шіркеу әйелдері, заң жобасының жеңіліске ұшырауы үшін күш салды. Фрэнк Кэннон былай деді: «Брайхам өз үйінде Кулом заң жобасына қарсылықты ұйымдастыруда қиындық көрмеді, онда басқа ұлт өкілдері, годбеиттер және ортодоксалды мормондар бірігіп тұрды. Юта әйелдері ерекше қарсылық білдірді. 1870 жылы Юта штатындағы әйелдердің дауыс беру құқығы, сол кезде АҚШ-тың барлық штаттарында әйелдер дауыс бере алатын екі орынның бірі болды, наразылықтарға салмақ пен мән берді. Теміржол және телеграф саласындағы достардың да ықпалы заң жобасына қарсы күреске жұмылдырылды. Бригамның кейбір одақтастары мен қорғаушылары сол кездегі қаржылық ықпалға бейімделуден жоғары болмады, ал Бригам оны пайдаланудан тартынбады. Қалай болғанда да, Кулом заң жобасы қасақана назарсыз қалдырылды және аумақ бір уақытқа өз тәуелсіздігіне тікелей және қауіпті қатерден құтылды».

Тез әсері

Польша заңына сәйкес, қазылар тізімі аудандық сот хатшысы (сол кезде мормон емес) және мұрагерлік сот судьясы (мормон) тарапынан жасалуға тиіс болды, бұл қазылар құрамында шіркеу мүшелері мен одан тыс адамдардың тең өкілдігін қамтамасыз ету мақсатын көздеді. Дер кезінде АҚШ прокуроры шіркеудің жетекші тұлғаларын сотқа тартуға тырысты, бірақ қиындықтарға ұшырады. Шіркеудің көптеген басшылары 1862 жылы заң қабылданғанға дейін үйленген еді және оларды кері күшпен соттай алмады. Бұған қоса, әйелдер күйеулеріне қарсы куәлік беруге міндетті емес еді, ал көп әйелдік некелерге қатысты құжаттар Endowment House-та құпия сақталды. АҚШ прокуроры Уильям Кэри, АҚШ Жоғарғы Сотында бигамияға қарсы заңның конституциялық екенін анықтау үшін қаралатын іс барысында, басшылық лауазымдағы тұлғаларды сотқа тарту әрекеттерін тоқтатуға уәде бергеннен кейін, шіркеу басшылары күдік танытуға келісті. Бірінші Президенттік, шіркеудің екінші әйеліне үйленген 32 жасар Джордж Рейнольдсты сотта шіркеудің мүддесін қорғауға шақырды. Рейнольдс келісім білдіріп, адвокатқа екі әйелге үйленгенін куәландыратын көптеген куәгерлерді ұсынды және 1874 жылғы 23 қазанда ол бигамия жасады деген айып тағылды. Бірақ Кэри уәдесін орындамай, Джордж К. Кэннон тұтқындалғаннан кейін, шіркеу басшылары онымен ынтымақтастықтан бас тартты. 1875 жылы Рейнольдс екі жылға бас бостандығынан айырылып, түрмеде ауыр жұмыс істеуге және 500 доллар айып төлеуге үкім шығарылды. 1876 жылы Юта аймақтық Жоғарғы соты үкімді күшінде қалдырды. 1878 жылы Рейнольдс пен АҚШ арасындағы апелляциялық іс АҚШ Жоғарғы сотына жетті, ол 1879 жылғы қаңтарда көп әйелдікке қарсы заңнаманы конституциялық деп таныды және Рейнольдстың түрме жазасын бекітті (бірақ айыппұл мен ауыр жұмыс бөліктерін жойды). Рейнольдс 1881 жылғы қаңтарда түрмеден босатылып, алғашқы жазасының он сегіз айын өтеді.