Кіріспе

Оңтүстік-батыс Тынық мұхитының балық түрлері

Көк моки (Latridopsis ciliaris) – латралар тұқымдасына жататын теңіз жаңқалы балықтардың бір түрі. Бұл түр Тынық мұхитының оңтүстік-батысында, Жаңа Зеландия маңында және кейде оңтүстік-шығыс Австралияда, 5 метр тереңдікте және одан да тереңде кездеседі. Жас балықтар жағалау суларында тіршілік етеді, олар тасты рифтерді ұнатады, ал ересек балықтар көбінесе ашық теңізде үйірлер құрып жүзеді. Кейбір ересек балықтар рифтерде жалғыз да кездеседі. Бұл түрдің ұзындығы FL-ға дейін жете алады, бірақ көпшілігі TL-ден аспайды. Бұл түр коммерциялық маңызы бар және ойын балығы ретінде де танымал. Атауларының ұқсас болуына қарамастан, көк моки қызыл мокимен (Cheilodactylus spectabilis) тығыз байланысты емес, ол Cheilodactylus тұқымдасының түрі және "жолақты моронг" деген атпен де белгілі. Жаңа Зеландияда көк моки Үш король аралдарынан бастап Снар шельфінің оңтүстік жиегіне дейін және Чатем аралдарындағы материктік суларда кездеседі. Кармадек аралдарының оңтүстік бөлігінен көк мокидің бір ғана кездесуі тіркелген, бірақ оны растау қажет; түр Кармадек аралдарында басқа жерде кездесе ме, белгісіз. Көк мокилер Окленд аралдарында да аз санда кездеседі.

Таксономия

Көк моки алғаш рет 1801 жылы неміс натуралисі Иоганн Рейнхольд Форстер Anthias ciliaris деп ресми түрде сипаттады, ал типтік орны Жаңа Зеландия деп көрсетілді. 1862 жылы американдық ихтиолог Теодор Николас Гилл Latridopsis деген жаңа туысты сипаттап, Форстердің Anthias ciliaris түрін оның типтік түрі ретінде белгіледі. Ciliaris деген сөз "ұзын кірпікшелі" деген мағынаны білдіреді, бұл атаудың мағынасын Форстер түсіндірмеген.

Сәйкестендіру

Көк моки формасы мен мөлшері жағынан мыс мокиге өте ұқсас, бірақ олар өмірінің ересек кезеңі бойында түсімен ерекшеленеді. Көк мокилер жарқын түстерімен белгілі, олар қызғылт және зәйтүн түстерінің қосындысынан тұрады. Көк мокидің фенотипі атына сай – олар қара-көк/сұр түсті. Жаңа Зеландия суларында олардың 4 түр таралған. Осы туыстың тағы бір өкілі – мыс моки Жаңа Оңтүстік Уэльс және Тасманияда кездеседі, бірақ Жаңа Зеландия суларында сирек көрінеді. Көк мокидің түсі өмірі бойы, жас кезінен бастап ересекке дейін өзгереді: жас мокилердің денесі жасыл, кейін жасыл/сұр, ал ересектерде көк/сұр түске айналады.

Тіршілік ету ортасы

Көк моки Чатэм аралдарының солтүстігі мен оңтүстігіндегі 10–200 метр тереңдіктегі континенттік шельфте кездеседі. Көптеген ересектер Каикоура мен Шығыс Кейп арасында жыл сайынғы көші-қонға қатысады. Жас көк мокилер жағалаудағы тасты рифтерде кездеседі, ал ересектер ашық теңізде, құмды түбі бар аймақтарда топтасады. Бірақ, кейбір ересек көк мокилер жағалаудағы рифтерде, көбінесе жақын суларда қалады. Жас көк мокилердің тасты рифтік ортаны ұнататыны байқалды, көптеген ересек көк мокилер ашық теңіздегі құмды түбі бар жерлерде топтасса, кейбір ересек көк мокилер топқа қосылмай, тасты рифтік ортада қалады.

Өмір циклі және фенологиясы

Көк моки жылына 5-6 сантиметрдей жылдам өседі, бірақ 10-20 жасқа келгенде өсуі баяулау болуы мүмкін, сонда 60 сантиметрге жетеді. 33 жылдық балықтардың 80 сантиметрден аса ұзын болған жағдайлары да тіркелген. Көк моки 40 сантиметрге жеткенде, яғни 5-6 жасында жыныстық пісіледі. Көк мокинің ішегінде көбінесе жұтылған құм мен лай табылады. Бұл олардың крабтар, жұмсақ денелілер, екі жақтағы моллюскалар, көпкірпішті құрттар және Munida gregaria сияқты теңіз түбінде тіршілік ететін түрлермен қоректенуінің салдары.

Мәдениетті пайдалану

Маорилер көк мокиді қоғам мен өмірде ерекше маңызды деп есептейді, олар көк мокинің Кейп Ранауэйде шағылатынына және бұрынғы заманда дәстүрлі балық аулау амалдары орындалған көк мокиге арналған дәстүрлі балық аулау орындары бар екеніне сенеді. Іуилер аймақта көк мокиді тормен аулауды мәдени құқық бұзушылық деп қарастырады.

Коммерциялық балық аулау

Көк моки көбінесе Жаңа Зеландияның шығыс жағалауында, Отара мен Кайкоура арасында кездеседі. Бұл төмен құнды балық шаруашылығы. Коммерциялық аулау көбінесе басқа нысаналы түрлерді трал және тікелей тормен аулау кезінде қосалқы өнім ретінде жүзеге асырылады. Көк моки балық шаруашылығын басқару шаралары қолданылады, мысалы, ең кішкентай аулау мөлшері 40 см, белгілі бір балық аулау тәсілдеріне қатысты аумақтық шектеулер және көк мокиді тікелей тормен аулау үшін ең кішкентай тор көзі 114 мм.

Рекреациялық балық аулау

Көк моки - демалыспен балық аулаушылардың өте танымал балығы, олар найзамен, қаңғыбақпен және желімен, сондай-ақ коммерциялық балық аулау сияқты әртүрлі тәсілдермен ұсталады. Заң бойынша олардың ұзындығы 40 см-ден кем болмауы керек, ал желінің ең кішкентай көзі 114 мм болуы тиіс. Бір адамға рұқсат етілген балықтың саны – 15.