Кіріспе
Голландиялық композитор Антониус Вильгельм Адриан де Лиу (Ротердам, 16 қараша 1926 – Париж, 31 мамыр 1996) – голландиялық композитор. Ол кейде микротоналдылықпен тәжірибе жасаған.
Antonius Wilhelmus Adrianus de Leeuw (Rotterdam, 16 November 1926 Paris, 31 May 1996) was a Dutch composer. He occasionally experimented with microtonality.
Өмір және мансап
Хенк Бадингс, Оливье Мессиан және басқалар сабақ берген, жастық шағында Бела Бартоктың ықпалында болған Де Леу Амстердам университетінде оқытушы, кейіннен 1959 жылдан 1986 жылға дейін Амстердамдағы Свелинк консерваториясында композиция және электрондық музыка профессоры болды. Оның белгілі шәкірттері үшін: «Мен өте жас кезімде бірде араб станциясының радио хабарын кездейсоқ естіп қалдым. Мен қатты таң қалдым: осы жер бетінде басқа адамдар бар екенін, мүлдем басқа жағдайда өмір сүріп жатқанын, басқа ойлар мен сезімдерге ие екенін терең сезіндім» (Тон де Леу, 1978). Ол 1950-1954 жылдары Яап Кунсттан этномузыкатануды оқыды, ал 1961 жылы Үндістанға жасаған алғашқы сапарында Дагар ағайындыларымен және Друпадпен кездесу «мәдени алмасуға» өмір бойы қызығушылықты күшейтті. Содан бері ол әлемді аралап, Жапония, Индонезия, Австралия, Филиппин, Парсы, Кеңес Одағы, Венгрия, Болгария және Финляндияға сапар шекті, онда ол музыкадағы Шығыс-Батыс қарым-қатынасы туралы семинарлар мен лекциялар өткізді. 1970-ші жылдары Де Леу мен Андре Юррес Нидерландының Брёкелен қаласындағы Квикховен үйінде танымал Musicultura музыкалық-мәдени жиындарын ұйымдастырды. Қараңыз: Музыка әлемі, 20-том, № 2, Musicultura: Эдуард ван Бейнум қоры ұйымдастырған үш Шығыс-Батыс кездесуі – Соңғы есеп (1978), 10-14 беттер. Бұл оның батыс аспаптарына арналған шығармаларында микротоналиттің кейде қолданылуында көрінді, мысалы, оның № 2 (1964) скрипкалық квартетінде, сондай-ақ композициялық жоспарларында; жавандық гамеланға арналған Gending (1975) – батыс емес аспаптарға арналған жазуға сирек кездесетін тырысыс. 1956 жылы Тон де Леу радиолық ораториясы үшін Prix Italia сыйлығын алды. Ол өзінің либреттоларымен үш опера жазды, олардың ішінде Эврипидтің шығармасы бойынша телеопера «Альцеста» (1963), бір актілі «Арман» («De Droom», 1963) және, соңында, Софоклдің шығармасы бойынша «Антигона» (1989–1991) бар. 2005 жылы оның 1964 жылғы ХХ ғасыр музыкасы туралы кітабы ағылшын тіліне «ХХ ғасыр музыкасы: оның элементтері мен құрылымын зерттеу» (Амстердам: Университет баспасы, 1995) деп аударылды, сондай-ақ швед және неміс тілдерінде де жарық көрді. Оливье Мессиан оның кейінгі шығармалары туралы былай деп жазды: «Тон де Леудің музыкасы негізінен диатоникалық. Ол режимдерді, мелодиялық желілерді, контрапункттерді, аккордтарды қолданады, бірақ бәрі диатоникалық болып қалады. Гармониялық келіспеушіліктерге жол жоқ. Ақ түс немесе көкшіл рең, кейде алтын сәуле қосылады. Оның «Песнялар Песнясы» туралы шығармасындағы 12 дауыс диатоникалық болып қалады, пианиссимосы да, фортесі де. Оның «Аян кітабы» [Апокалипсис] шығармасының бір бөлігі мүйіз бен кларнеттің стакаттосымен жаңа тембрлік элементтерді ұсынады. Plainsong оның «Реквиемге арналған жырлар» [Psaumes pour la Messe des Morts] жинағында, сондай-ақ маримбаның остинатосына, әйел дауысының шақыруларына қарсы там-тамның соққысымен драмалық эффекттерде пайда болады. Режимдерді қолдана отырып, аккордтардың топтары да бар. Бірақ рух әрқашан диатоникалық күйде сақталады, бұл тыңдаушының ішіне терең бойлап енетін, оны жартылай арман күйіне, сергек арманға түсіретін шығыс музыкасының түріне өте жақын. Тон де Леу 160-қа жуық композиция жазды, олар сололық шығармалардан толық операларға дейін, бірақ оның вокалдық, әсіресе хорлық шығармалары, ол не алуға тырысқанын ең анық көрсетеді: өткен мен қазіргі заманның мәнін біріктіру, Шығыс пен Батыс ой-пікірлері арасындағы байланыс, нәтижесінде бірегей тазалыққа қол жеткізді. Оның соңғы шығармасы «Үш Шекспир әні» 1996 жылдың 13 маусымында Розмари Харди мен «Интерконтемпоран» ансамблі орындады.
"When I was quite young I once accidentally tuned in on a radio broadcast from an Arabian station. I was thunderstruck: I became deeply aware that there were other people living on this earth, living in thoroughly different conditions, having other thoughts and feelings" (Ton de Leeuw, 1978). He studied ethnomusicology with Jaap Kunst between 1950 and 1954 and the encounter with the Dagar brothers and Drupad on his first visit to India in 1961 deepened a lifelong interest in "transculturation". Since then he has travelled throughout the world: Japan, Indonesia, Australia, the Philippines, Persia, the Sovjet Union, Hungary, Bulgaria and Finland, where he hold workshops and lectures on the East West relationship in music. In the seventies De Leeuw and André Jurres initiated the renowned Music Cultural gatherings Musicultura at Queeckhoven House in Breukelen, the Netherlands. See: The World of Music Vol. 20, No. 2, Musicultura: Three Orient Occident Encounters organized by the Eduard van Beinum Foundation—Final Report (1978), pp. 10–14. This manifested itself in his work for Western instruments by the occasional use of microtonality, as in his String Quartet No. 2 (1964), as well as in compositional plans; Gending (1975) for Javanese gamelan is a rare foray into writing for non western instruments. In 1956 Ton de Leeuw was awarded the Prix Italia for his radiophonic oratorio Job. He wrote three operas, all to his own libretti, including a television opera Alceste (1963, after Euripides), the one act De Droom ("the Dream", 1963), and finally Antigone (1989–1991, after Sophocles). In 2005 his 1964 book on twentieth century music was published in English translation as Music of the Twentieth Century: A Study of Its Elements and Structure (Amsterdam: University Press, 1995), also in Swedish and German. Olivier Messiaen wrote about his later works: 'Ton de Leeuw's music is essentially diatonic. He uses modes, melodic lines, counterpoints, chords, but it all remains diatonic. Hardly any discords. The colour white, or just a shade bluish, sometimes a golden light is added. Treatment of the 12 voices in his work about the “Cantique des Cantiques” [Song of Songs] also remains diatonic, both in his pianissimo and forte. His work on part of “l’Apocalypse” [The Book of Revelation] provides a new timbral element with staccato of the horn and the clarinet. Plainsong is introduced in his “Psaumes pour la Messe des Morts” [Psalms for the Requiem Mass], as well as dramatic effects where the beating of the tam tam comes up against the ostinatos of the marimba, against the calls of the female voice. There are even bunches of chords with the use of modes. But the spirit always remains diatonic in a static way that is very close to the type of oriental music which penetrates the listener and gets him into a semi oneiric state, the state of a waking dream.' Ton de Leeuw wrote about 160 compositions, spanning the whole range from solo pieces to complete operas, but it is the vocal and, more specifically, the choral works which reveal most clearly what he was striving to obtain: a conjunction of the essence of past and present, a link between Eastern and Western thought, and the result was a unique purity of expression. His last work, 'Three Shakespeare Songs', was performed on 13 June 1996 by Rosemary Hardy with the Ensemble InterContemporain.