Кіріспе

Стивен Дицтің "Жалғыз планета" пьесасы – Стивен Дицтің екі тұлғадан тұратын пьесасы. Пьеса американдық қалада тұратын Джоди мен Карл есімді екі ер адамның тарихын айтады. Пьеса қақтығысқа толы СПИД эпидемиясы кезінде жазылған, бұл оқиғаның орталық тақырыбы болып табылады. Ақырында пьеса, адамдар қоршаған әлемге назар аударып, оның мәселелерін мойындауы керек екенін, олардан жалтарудың қажеті жоқ екенін жеткізеді. Пьесада Евгений Ионесконың "Орындықтар" комедиясына көп сілтеме жасалған.

Сюжет

Джоди, гей, американдық қаланың ең көне көшесінде шағын карта дүкенінің иесі, және ол әлемдік саналы және білімді болып көрінеді. Карл, тағы бір гей жігіт, дүкенге жиі келіп тұрады, ол Джодидің досы, және өзінің өмірі мен жұмысы туралы көп жалдырап айтады. Осыған қарамастан, екеуі бір-бірі туралы өте аз біледі. Пьеса Джодидің бір күні дүкенінде Карл ескертусіз қойған орындықты қалай тапқанын түсіндіруімен басталады. Көп ұзамай дүкен орындықтарға толады, екеуінің арасындағы даудан кейін, әрбір орындықтың олардың қоғамдастығындағы таныс адамдарға тиесілі екені, және олар эпидемиядан қайтыс болғаны анықталады. Бұл Джодидің бірнеше айдан бері дүкеннен шықпай, сирек сыртқа шығып, өзіне керек заттарды әкеліп беруіне себеп болған. Карл Джодидің олардың қоғамда болып жатқан жағдайды түсінуіне үміттенеді, және қоғам мүшесі ретінде Джоди әлемнен жалтарудың орнына, осы мәселеге куә болып, көмектесуі керек. Сондай-ақ, Карл эпидемиядан қайтыс болғандардың үйлерін тазалауға көмектесетіні, ал орындықтарды тастап, жалғыз қалдыруды көтере алмайтыны белгілі болады. Оның орнына, ол оларды Джодидің дүкеніне апарып қояды, ол ол білетін ең үлкен бөлме. Карл Джодиді алғаш рет тексеруге көндіреді. Бұл оны дүкеннен бір аптаға тастап, ол тастап кеткен әлемді көруге мәжбүр етеді, соңында тестілеу нәтижесінің теріс екенін біледі. Бірақ, бірнеше айдан кейін Карлдың жеке орындығы дүкенде пайда болады, және ол жақын арада осы ауруға шалдығатыны анық болады. Енді Карл қорғауға мұқтаж, ал Джоди Карл тоқтаған жерден жұмысты жалғастыруы керек.

Кейіпкерлер

Джоди, қырық жасқа толған ер адам. Карл, отыз жасқа жуық ер адам.

Тақырыптар

Lonely Planet, әзіл-қалжыңдары мен комедиялық тұстарына қарамастан, түпкілікті аза тұту мен ұмытылу туралы пьеса: Джоди Карлдың азасы қанша физикалық орын алып жатқанымен күреседі, ал Карл азасының санасында қанша орын алып жатқанымен күреседі. Ол көптеген таныстары қайтыс болғанда, назар аударуға тиіс болғандықтан, азадан басқа ештеңе істей алмайды. Джодидің азасы да соншалықты күшті, бірақ сырт көзден аз байқалады, бірақ пьеса барысында оның оны қатты қысымға салуын көреміз. Ол өзінің қауымының өлімімен бетпе-бет келусіз дүкенінен шыға алмайды, сондықтан ол өзінің жалғыз мүмкіндігі деп санайтын шешімді қабылдайды: ол кетпейді. Сонымен қатар, пьесада қоғамның қайтыс болғандарды тастап, оларды көруден бас тартуының салдары туралы көптеген талқылаулар болады.

Өнер көрсетулер

Lonely Planet пьесасы 1993 жылдың қаңтарында Иллинойс штатының Эванстон қаласындағы Northlight театрында (Рассел Ванденбрукпен көркемдік директор ретінде) тұңғыш рет көрсетілді. Джоди және Карл рөлдерін тиісінше Уильям Браун мен Фил Ридарелли ойнады. Пьеса сол жылдың шілде айында Сиэтлдегі A Contemporary Theatre, 1994 жылдың ақпан айында Нью-Йорктегі The Barrow Group және келесі жылы 1995 жылдың маусым айында Circle Repertory Company театрларында қойылды. Соңғы кезде ол 2017 жылдың қарашасында жабылатын Keen Company компаниясының Бродвейден тыс қойылымы ретінде қайта жаңғыртылды. Осы қойылымда Арни Бертон мен Мэтт Макграт тиісінше Джоди және Карл рөлдерін сомдады.

Сыни қабылдау

Нью-Йорк қаласының «Кин компаниясының» пьесаны қайта қоюы бірнеше газетте жағымды бағаланды. Сарапшылар Бертон мен МакГраттың ойынын жоғары бағалап, олар пьесаға жан және юмор сыйға тартып, оның мәнділігі мен салмағын жақсы жеткізді, нәтижесінде, күшті әсер ететін сезім тудырады. «Бірақ мырза Диц мың-мыңдаған әзілдермен қатар, тағы бір маңызды нәрсені көздеген (әзілдер жеткілікті болса да) – қайғының ауырттылығы мен ауруға ұшырау қорқынышы. Бұл сезімдер қойылым барысында, қараңғы бөлмедегі сурет ашылғандай, біртіндеп көрінеді».