Кіріспе

АҚШ территориясының бірпалаталы заң шығарушы органы – Гуам.

Гуам заң шығарушы органы – АҚШ Гуам территориясы үшін заң шығаратын орган. Бірпалаталы заң шығарушы орган он бес сенатордан тұрады, олардың әрқайсысы екі жылдық мерзімге сайланады. Заң шығарушы органның барлық мүшелері аралды бір округ ретінде жалпы сайлау арқылы сайланады. 1950 жылы Гуамның органикалық заңы қабылданғаннан кейін, Гуамның бірінші заң шығарушы органы 21 сайланған мүшеден құралды. Бүгінде Гуамның 37-ші заң шығарушы органының қазіргі он бес мүшесі 2022 жылдың қараша айында сайланды.

Америка кезеңі: 18981941, 1944қазіргі уақыт

Испания 1898 жылғы испан-американ соғысында қан төгілмейін шабуылдау арқылы Гуамды жоғалтты. Келесі қырық жыл бойы АҚШ Әскери-теңіз күштері аралды басқаруды өз қолына алды, оны теңіз артындағы аумақ емес, әскери бекініс ретінде қарастырды, аралдың істерінде азаматтардың қатысуы шектеулі болды. Губернатор капитан Уиллис Винтер Брэдли 1930 жылдары Гуам Конгресін әскери-теңіз губернаторының сайланған кеңес органы ретінде құрды. 1941 жылдың 8 желтоқсанында Жапон императорлық әскерлері Гуамға шабуыл жасады, бұл аралды үш жылдық оккупацияға алып келді. Арал 1944 жылы Гуам шайқасы кезінде қайта басып алынды. Соғыс аяқталғаннан кейін АҚШ Әскери-теңіз күштері аралдарды әскери бақылауға қайтаруға тырысты, бұл қатал жапон оккупациясынан кейін үлкен құқықтар талап еткен жергілікті чаморро халқының наразылығын тудырды. АҚШ федералдық үкіметі олардың сөзін тыңдады. Нәтижесінде президент Гарри Трумэн 1950 жылы Гуамның органикалық заңына қол қойды. Бұл заң атқарушы, заң шығарушы және сот органдары бар азаматтық аумақтық үкімет құрды. Гуамда демократиялық азаматтық үкімет алғаш рет осылай құрылды.

Гуам заң шығарушысының спикерлері

Заңнама Спикері Туған Өлген Мерзімдік партиясы1 Гуам заңнамасыАнтонио Б. Вон Пат (1908–1987) 1951 жылғы 1 қаңтар – 1955 жылғы 3 қаңтар Халықтық партиясы2 Гуам заң шығарушысы3 Гуам заң шығарушысыФранциско Б. Леон Герреро (1897–1974) 1955 жылғы 3 қаңтар – 1957 жылғы 7 қаңтар Аумақтық партиясы4 Гуам заң шығарушысыАнтонио Б. Вон Пат (1908–1987) 1957 жылғы 7 қаңтар – 1965 жылғы 4 қаңтар Халықтық партиясы5 Гуам заң шығарушысы6 Гуам заң шығарушысы7 Гуам заң шығарушысы8 Гуам заң шығарушысыКарлос П. Тайтано (1917–2009) 1965 жылғы 4 қаңтар – 1967 жылғы 2 қаңтар Аумақтық партиясы9 Гуам заң шығарушысыЖоакин С. "Кин" Ариола (1925–2022) 1967 жылғы 2 қаңтар – 1971 жылғы 4 қаңтар Демократиялық партия10 Гуам заң шығарушысы11 Гуам заң шығарушысыФлоренсио Т. Рамирес (1915–1995) 1971 жылғы 4 қаңтар – 1975 жылғы 6 қаңтар12 Гуам заң шығарушысы13 Гуам заң шығарушысыЖозеф Ф. Ада (т. 1943) 1975 жылғы 6 қаңтар – 1979 жылғы 1 қаңтар Республикалық партия14 Гуам заң шығарушысы15 Гуам заң шығарушысыТомас В. С. Танака (т. 1940) 1979 жылғы 1 қаңтар – 1983 жылғы 3 қаңтар Республикалық партия16 Гуам заң шығарушысы17 Гуам заң шығарушысыКарл Т. С. Гутиеррес (т. 1941) 1983 жылғы 3 қаңтар – 1987 жылғы 5 қаңтар Демократиялық партия18 Гуам заң шығарушысы19 Гуам заң шығарушысыФрэнклин Дж. Арсео Китугуа (1933–2015) 1987 жылғы 5 қаңтар – 1989 жылғы 2 қаңтар20 Гуам заң шығарушысыДжо Т. Сан-Агустин (1931–2021) 1989 жылғы 2 қаңтар – 1995 жылғы 2 қаңтар21 Гуам заң шығарушысы22 Гуам заң шығарушысы23 Гуам заң шығарушысыДон Паркинсон (1942–2020) 1995 жылғы 2 қаңтар – 1997 жылғы 6 қаңтар24 Гуам заң шығарушысыАнтонио "Тони" Р. Унпингко (1942–2007) 1997 жылғы 6 қаңтар – 2003 жылғы 6 қаңтар Республикалық партия25 Гуам заң шығарушысы26 Гуам заң шығарушысы27 Гуам заң шығарушысыВисенте "Бен" К. Пангелина (1955–2014) 2003 жылғы 6 қаңтар – 2005 жылғы 3 қаңтар Демократиялық партия28 Гуам заң шығарушысыМарк Форбс (т. 1954) 2005 жылғы 3 қаңтар – 2008 жылғы 7 наурыз Республикалық партия29 Гуам заң шығарушысыДжудит Т. Вон Пат (т. 1949) 2008 жылғы 7 наурыз – 2017 жылғы 2 қаңтар Демократиялық партия30 Гуам заң шығарушысы31 Гуам заң шығарушысы32 Гуам заң шығарушысы33 Гуам заң шығарушысы34 Гуам заң шығарушысыБенджамин Дж. Ф. Круз (т. 1951) 2017 жылғы 2 қаңтар – 2018 жылғы 28 тамыз Тереза М. Терлае (актілік) (т. 1964) 2018 жылғы 28 тамыз – 2019 жылғы 7 қаңтар35 Гуам заң шығарушысыТина Мунья Барнс (т. 1962) 2019 жылғы 7 қаңтар – 2021 жылғы 4 қаңтар36 Гуам заң шығарушысыТереза М. Терлае (т. 1964) 2021 жылғы 4 қаңтар – қазіргі уақыт37 Гуам заң шығарушысы

Гуам заң шығарушы органының құрылымы

1950 жылғы Гуам органикалық актісі Гуам заң шығарушы органының құрылуын қамтамасыз етеді. Аталған актіде Гуам заң шығарушы органының жиырма бірге дейін мүшеден тұратын, бір палаталы орган екендігі және сайлаулар екі жылда бір рет өткізілетіні көзделген. 1996 жылы Гуам заңнамасына өзгеріс енгізілгенге дейін Гуам заң шығарушы органында 21 сенатор болды, бірақ содан бері он бес сенатордан тұрады. Гуам заң шығарушы органының сенаторлары бірнеше жалпы округтер бойынша және барлық аралды қамтитын жалпы сайлау арқылы сайланды. 1980 жылдардан бері Гуам заң шығарушы органының сенаторлары ашық партиялық іріктеу және одан кейінгі аралдық сайлау арқылы сайланады.

Орындық

Заң шығарушы орган қазіргі уақытта Гагатна ауылындағы Чалан Санто Папада орналасқан Гуам Конгресс ғимаратында, Дулче Номбре де Мария соборы-базиликасының тікелей қарсысында отырыс өткізеді.

Тарихи құрамы

Екі жылдық заң шығару мерзімдері мен жалпы сайлау жылдары төмендегі кестеде көрсетілген, сондай-ақ әр заң шығару мерзімінде Демократтар, Республикашылдар және Тәуелсіздер мен Басқа партиялардың орын саны да келтірілген. Партиялар мыналар: [[Гуамның Демократиялық партиясы (D), [[Гуамның Халық партиясы (P), [[Гуамның Республикалық партиясы (R) және [[Территориялық партия (T).
Заң шығару мерзімі Сайлау Демократтар Республикашылдар Тәуелсіздер/Басқалар Орын саны 1-ші Гуам заң шығару органы 1950 0 0 21 21 2-ші Гуам заң шығару органы 1952 0 0 21 21 3-ші Гуам заң шығару органы 1954 0 0 21 21 4-ші Гуам заң шығару органы 1956 0 0 21 21 5-ші Гуам заң шығару органы 1958 0 0 21 21 6-шы Гуам заң шығару органы 1960 0 0 21 21 7-ші Гуам заң шығару органы 1962 0 0 21 21 8-ші Гуам заң шығару органы 1964 0 0 21 21 9-шы Гуам заң шығару органы 1966 21 0 0 21 10-шы Гуам заң шығару органы 1968 21 0 0 21 11-ші Гуам заң шығару органы 1970 15 6 0 21 12-ші Гуам заң шығару органы 1972 14 7 0 21 13-ші Гуам заң шығару органы 1974 9 12 0 21 14-ші Гуам заң шығару органы 1976 8 13 0 21 15-ші Гуам заң шығару органы 1978 7 14 0 21 16-шы Гуам заң шығару органы 1980 10 11 0 21 17-ші Гуам заң шығару органы 1982 14 7 0 21 18-ші Гуам заң шығару органы 1984 11 10 0 21 19-шы Гуам заң шығару органы 1986 13 8 0 21 20-шы Гуам заң шығару органы 1988 13 8 0 21 21-ші Гуам заң шығару органы 1990 12 9 0 21 22-ші Гуам заң шығару органы 1992 13 8 0 21 23-ші Гуам заң шығару органы 1994 13 8 0 21 24-ші Гуам заң шығару органы 1996 10 11 0 21 25-ші Гуам заң шығару органы 1998 3 12 0 15 26-шы Гуам заң шығару органы 2000 7 8 0 15 27-ші Гуам заң шығару органы 2002 9 6 0 15 28-ші Гуам заң шығару органы 2004 6 9 0 15 29-шы Гуам заң шығару органы 2006 7 8 0 15 Қаңтар 2008 8 7 0 15 30-шы Гуам заң шығару органы 2008 10 5 0 15 2009 9 6 0 15 31-ші Гуам заң шығару органы 2010 9 6 0 15 32-ші Гуам заң шығару органы 2012 9 6 0 15 33-ші Гуам заң шығару органы 2014 9 6 0 15 34-ші Гуам заң шығару органы 2016 9 6 0 15 35-ші Гуам заң шығару органы 2018 10 5 0 15 36-шы Гуам заң шығару органы 2020 8 7 0 15 37-ші Гуам заң шығару органы 2022 9 6 0 15