БҰҰ жүйесіндегі халықтар мәселелерінің үйлестіру органы
United Nations Permanent Forum on Indigenous Issues
БҰҰ Үйқысыздар мәселелері жөніндегі үйлестіру органы – 370 млн-нан астам халықтың құқықтарын қорғайды. Тарихы, мақсаты мен БҰҰ-дағы орны туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
БҰҰ-ның жергілікті халықтар мәселелері жөніндегі тұрақты форумы (UNPFII немесе PFII) – әлемдегі жергілікті халықтардың қатысты мәселелері мен құқықтарын үйлестіретін Біріккен Ұлттар Ұйымының орталық координациялық органы. Әлемнің 70-ке жуық елінде 370 миллионнан астам жергілікті халық (оларды туған жердің иелері, түпкілікті, аборигендер және алғашқы халықтар деп те атайды) өкілдік етеді. Форум 1993 жылы БҰҰ-ның «Дүниежүзіндегі жергілікті халықтардың халықаралық жылы» нәтижесінде және 1995–2004 жылдардағы дүниежүзіндегі жергілікті халықтардың бірінші халықаралық онжылдығы аясында 2000 жылы құрылды. Ол Біріккен Ұлттар Ұйымы жүйесіндегі кеңесші орган болып табылады және БҰҰ-ның Экономикалық және әлеуметтік кеңесіне (ЭКОСОК) есеп береді.
UN coordinating body
The United Nations Permanent Forum on Indigenous Issues (UNPFII or PFII) is the UN's central coordinating body for matters relating to the concerns and rights of the world's indigenous peoples. There are more than 370 million indigenous people (also known as native, original, aboriginal and first peoples) in some 70 countries worldwide. The forum was created in 2000 as an outcome of the UN's International Year for the World's Indigenous People in 1993, within the first International Decade of the World's Indigenous People (1995–2004). It is an advisory body within the framework of the United Nations System that reports to the UN's Economic and Social Council (ECOSOC).
Тарих
1990 жылы 18 желтоқсанда БҰҰ Бас Ассамблеясының 45/164 қарары қабылданды, онда 1993 жыл «адам құқықтары, қоршаған орта, даму, білім беру және денсаулық сақтау сияқты салалардағы жергілікті халықтардың алдында тұрған мәселелерді шешу үшін халықаралық ынтымақтастықты күшейту мақсатында» Дүниежүзілік жергілікті халықтардың халықаралық жылы болып жарияланды. Бұл жыл Австралияда премьер-министр Пол Китингтің 1992 жылғы 10 желтоқсандағы есте қаларлық Редферн сөйлемімен басталды, онда ол Австралияның жергілікті халқының кемсіну мәселесіне тоқталды. Тұрақты форум құру мәселесі 1993 жылы Вена қаласында (Австрия) өткен Адам құқықтары жөніндегі дүниежүзілік конференцияда талқыланды. Вена декларациясы мен іс-қимыл жоспары БҰҰ-ның жергілікті халықтарға арналған бірінші халықаралық онжылдығы шеңберінде мұндай форум құруды ұсынды. Жұмыс тобы құрылып, одан кейін тұрақты форумды құруға әкелген түрлі келісімдер өтті, нәтижесінде 2000 жылдың 28 шілдесінде Экономикалық және әлеуметтік кеңестің 2000/22 қарары қабылданды.
Resolution 45/164 of the United Nations General Assembly was adopted on 18 December 1990, proclaiming that 1993 would be the International Year for the World's Indigenous People, "with a view to strengthening international cooperation for the solution of problems faced by indigenous communities in areas such as human rights, the environment, development, education and health". The year was launched in Australia by Prime Minister Paul Keating's memorable Redfern speech on 10 December 1992, in which he addressed Indigenous Australians' disadvantage. The creation of the permanent forum was discussed at the 1993 World Conference on Human Rights in Vienna, Austria. The Vienna Declaration and Programme of Action recommended that such a forum should be established within the first United Nations International Decade of the World's Indigenous Peoples. A working group was formed and various other meetings took place that led to the establishment of the permanent forum by Economic and Social Council Resolution 2000/22 on 28 July 2000.
Функциялары мен жұмыс істеуі
Ол Түпкілікті халықтарға қатысты мәселелер бойынша Кеңеске ұсынымдар ұсынады. Ол жыл сайын екі апталық сессия өткізеді, ол Біріккен Ұлттар Ұйымының Нью-Йорктегі штаб-пәтерінде өтеді, бірақ форум шешімі бойынша Женевада немесе басқа кез келген жерде де өткізілуі мүмкін.
It submits recommendations to the Council on issues related to indigenous peoples. It holds a two week session each year which takes place at the United Nations Headquarters in New York City but it could also take place in Geneva or any other place as decided by the forum.
Мандат
Форумның міндеті – экономикалық және әлеуметтік даму, мәдениет, қоршаған орта, білім беру, денсаулық сақтау және адам құқықтары саласындағы халықтардың мәселелерін талқылау. Форум төмендегілерді іске асыруға тиіс:
The mandate of the Forum is to discuss indigenous issues related to economic and social development, culture, the environment, education, health and human rights. The forum is to:
Хатшылық
ПФИИ хатшылығы 2002 жылы Бас Ассамблеяның 57/191 қарарымен құрылды. Ол Нью-Йорк қаласында Біріккен Ұлттар Ұйымының Экономикалық және әлеуметтік істер департаментінің (ЭӘІД) Инклюзивті әлеуметтік даму бөлімінде орналасқан. Хатшылық, басқа істердің қатарында, Форумның жылдық сессияларын дайындаумен, Форум мүшелеріне қолдау мен көмек көрсетумен, БҰҰ жүйесінде, үкіметтер мен қоғамдастықтағы халықтар мәселелерін насихаттаумен және осы мәселелерге қатысты күш-жігерді үйлестіру орталығы ретінде ақпарат берумен айналысады.
The Secretariat of the PFII was established by the General Assembly in 2002 with Resolution 57/191. It is based in the New York within the Division for Inclusive Social Development (DISD) of the United Nations Department of Economic and Social Affairs (DESA). The Secretariat, among other things, prepares the annual sessions of the Forum, provides support and assistance to the Forum's members, promotes awareness of indigenous issues within the UN system, governments and the public, and serves as a source of information and a coordination point for indigenous related efforts.
Бірінші онжылдық
"Түпкілік халықтар: іс-қимылдағы серіктестік" атты әлемдік түпкілік халықтардың бірінші халықаралық онжылдығы (1995–2004) Бас Ассамблеяның 48/163 қаулысымен жарияланды. Оның басты мақсаты – адам құқықтары, қоршаған орта, даму, денсаулық сақтау және білім беру сияқты салаларда түпкілік халықтарға толысып жатқан мәселелерді шешу үшін халықаралық ынтымақтастықты күшейту болды.
The first International Decade of the World's Indigenous People, "Indigenous People: Partnership in Action" (1995–2004), was proclaimed by General Assembly resolution 48/163 with the main objective of strengthening international cooperation for the solution of problems faced by indigenous peoples in areas such as human rights, environment, development, health and education.
Түпкiлiктi тiлдер онкiлiгi (2022-2032)
2020 жылдың 28 ақпанында жоғары деңгейдегі жиынға қатысқан 500 адам "Лос Пинос декларациясын" қабылдады, ол жергілікті тілдерді пайдаланушылардың адам құқықтарына баса назар аударады.
On 28 February 2020, 500 participants of a high level assembly adopted the "Los Pinos Declaration" which concentrates on the indigenous language users' human rights.