Кіріспе

Италиялық философ (1964 жылы туған)

Лучано Флориди (floˈriːdi; 16 қараша 1964 жылы туған) – итальяндық және британдық философ. Ол Йель университетінің Цифрлық этика орталығының директоры. Сонымен қатар, ол Болонья университетінің құқықтық зерттеулер кафедрасының мәдениет және коммуникация социологиясы профессоры, онда ол Цифрлық этика орталығының директоры болып жұмыс істейді. Бұған қоса, ол Вашингтондағы Америка университетінің Экономика факультетінде адъюнкт-профессор ("тұрғылықты ерекше ғалым") қызметін атқарады. Ол невролог Анна Кристина Нобреге үйленген. Флориди философиялық зерттеулердің екі саласындағы еңбектерімен танымал: ақпарат философиясы және ақпараттық этика (кейде цифрлық этика немесе компьютерлік этика деп те аталады), осы салалардағы еңбектері үшін ол көптеген наградаларға ие болды, соның ішінде Италияның ең жоғары наградасы – Ұлы Тәңір Орденінің Үлкен кресінің иегері атанды. Scopus деректері бойынша, 2020 жылы Флориди әлемде ең көп сілтеме жасалған тірі философ болды. 2008-2013 жылдар аралығында ол Гертфордшир университетінде ақпарат философиясы және ЮНЕСКО ақпарат және компьютерлік этика кафедрасының ғылыми жетекшісі болды. Ол Оксфорд университетінде ақпарат философиясы бойынша тармақаралық зерттеу тобы IEG және Гертфордшир университетінде ақпарат философиясы зерттеу тобы GPI-нің негізін қалаушы және директоры болды. Ол 1995-2008 жылдар аралығында итальяндық философия журналы SWIF-тің негізін қалаушы және директоры болды. Бұрын Оксфордтың Сент-Кросс колледжінің Басқару кеңесінің мүшесі болған.

Ерте өмір және білім

Флориди 1964 жылы Римде дүниеге келді, Рим университетінің La Sapienza (laurea, бірінші сынып, ерекшелігі, 1988) бітірді, онда ол бастапқыда философия тарихшысы ретінде білім алған. Көп ұзамай ол аналитикалық философияға қызығушылық танытып, Майкл Даметтің антиреализмі тақырыбында логика философиясы бойынша tesi di laurea (шамамен магистрлік диссертациясы) жазды. Ол Уорвик университетінен философия магистрі (1989) және докторлық дәрежесін (1990) алды, Сьюзан Хаак (оның докторлық жетекшісі) және Майкл Дамметпен эпистемология және логика философиясы саласында жұмыс істеді. Флоридидің студенттік жылдарының бір бөлігі "Лучиано" есімімен "Жоғалған сурет: Караваччо шедевріне деген ізденіс" атты деректік кітапта баяндалған. Докторантура және докторантурадан кейінгі жылдары ол жаңа әдістеме іздеу үшін аналитикалық философияның негізгі тақырыптарын қарастырды. Ол философиялық мәселелерді жан-жақты талқылау кезінде заманауи проблемаларға эвристикалық тұрғыдан қуатты және интеллектуалды тұрғыдан байытатын көзқараспен қарауға тырысты. Оқуын аяқтаған кезде классикалық аналитикалық философиядан алшақтады. Оның пікірінше, аналитикалық бағыт өз жолын жоғалтқан. Осы себепті ол прагматизм (әсіресе Пирс), эпистемология және логика философиясының негіздік мәселелері, сондай-ақ скептицизм тарихы бойынша жұмыс істеді.

Академиялық мансап және бұрынғы лауазымдар

Флориди өзінің академиялық мансабын 1990–1991 жылдары Уорвик университетінде философия оқытушысы ретінде бастады. 1990 жылы Оксфорд университетінің философия факультетіне, ал 1999 жылы Оксфордтың компьютерлік ғылымдар кафедрасына қабылданды. Ол Оксфорд университетінің Вольфсон колледжінде философия бойынша кіші ғылыми қызметкер (1990–1994), Лондон университетінің Варбург институтында идеялар тарихы бойынша Фрэнсис Ятс стипендиаты (1994–1995) және Оксфорд университетінің Вольфсон колледжінде философия бойынша ғылыми қызметкер (1994–2001) болды. Оксфордта өткен жылдары ол түрлі колледждерде дәріс оқыды. 1994–1996 жылдары Турин университетінің философия кафедрасында докторантурадан кейінгі зерттеу стипендиясын алды. 2001–2006 жылдар аралығында Оксфорд университетінің салыстырмалы медиа құқығы және саясаты бағдарламасында Ақпарат саясаты бойынша Маркл қорының аға ғылыми қызметкері қызметін атқарды. 2002–2008 жылдар аралығында Барьи университетінде логика доценті болды. 2008 жылы Гертфордшир университетінің философия профессоры болып тағайындалды, сондай-ақ жаңадан құрылған ақпарат философиясы зерттеу кафедрасын және 2009 жылы ЮНЕСКО-ның ақпараттық және компьютерлік этика кафедрасын басқарды. Ол 2013 жылға дейін, Оксфордқа оралғанға дейін осы лауазымды атқарды. 2017 жылы Флориди Алан Тьюринг институтының мүшесі және оның деректер этикасы тобының төрағасы болды, бұл лауазымдарды 2021 және 2020 жылдарына дейін сақтап қалды. 2010 жылдан бері «Философия және технология» журналының бас редакторы (Springer). 2023 жылдың қаңтарында Флориди 2023–2024 оқу жылының басында Йель университетіне көшіп, Йель цифрлық этика орталығының алғашқы директоры лауазымын қабылдайтынын хабарлады.

Философиялық көзқарастар

Флориди – ақпарат философиясы, технология философиясы, ақпараттық этика және жасанды интеллект этикасы салаларының жетекші ойшылдарының бірі. Оның еңбегі ақпараттың философиялық және этикалық зерттеуін ерекше және маңызды зерттеу саласы ретінде орнатуға көмектесті. Флоридидің жұмысы ақпараттық және коммуникациялық технологиялардың өміріміздегі рөлінің артуының философиялық, этикалық, әлеуметтік және саяси салдарларына бағытталған. Ол әсіресе әлемнің цифрлық трансформациясына, адам мен технология арасындағы қарым-қатынастың өзгеруінің тұжырымдық және этикалық салдарларына, сондай-ақ осы өзгерістерге бейімделу үшін жаңа философиялық негізге қажеттілікке ерекше назар аударады. Оның пікірінше, ақпараттық революцияның нәтижелерін түсіну және қалыптастыру үшін жаңа этикалық көзқарас қажет, ал технология мен ғылымдағы соңғы жетістіктер осы көзқарастың негізі болуы тиіс. Ол цифрлық этиканы дамытуға үлкен үлес қосты және бүкіл әлемдегі үкіметтер мен компаниялармен тығыз байланыста жұмыс істеді. Флоридидің маңызды еңбектерінің бірі – оның «Ақпарат философиясы» (PoI) тұжырымдамасы. PoI ақпараттың мәнін және оның әлемдегі рөлін түсінуге арналған құрылымдық негізді ұсынады. Флоридидің сөзіне сүйенсек, ақпарат – біздің әлем туралы біліміміз бен түсінігімізді қалыптастыратын маңызды ресурс. Бұл шындықтың бейтарап көрінісі ғана емес, өзінің қасиеттерімен, әсерлерімен және моральдық салдарларымен әлемнің бір бөлігі. Флоридидің PoI бірнеше негізгі компоненттерді қамтиды, оның ішінде ақпараттың мәнін анықтайтын «ақпараттық онтология», ақпарат пен ақпараттық технологиялардың моральдық салдарларын бағалауға арналған құрылым ұсынатын «ақпараттық этика», білім мен ғылымның дамуындағы ақпараттың рөлін талдайтын «ақпараттық эпистемология» және формальды аспектілерге назар аударатын «ақпараттық логика». PoI сонымен қатар ақпаратты өндіру, пайдалану және тарату контексіндегі физикалық, әлеуметтік және мәдени ортаны қамтитын «ақпараттық кеңістік» теориясын қамтиды. Флоридидің жұмысы цифрлық этика саласына, сондай-ақ жасанды интеллект философиясы мен этикасына терең ықпал етті және оларды ерекше және маңызды зерттеу салалары ретінде орнатуға көмектесті. Ол 300-ден астам мақала және көптеген кітап жазды, оның ішінде:

"Ақпарат: Өте қысқаша кіріспе" (OUP, 2010) – Ақпарат ұғымына, оның тарихына, анықтамасына және қолданылуына шолу. "Ақпарат философиясы" (OUP, 2011) – Ақпарат ұғымын және оның философия, этика және қоғамға тигізетін әсерін талдау. "Ақпарат этикасы" (OUP, 2013) – Ақпарат дәуірінің моральдық және этикалық салдарларын зерттеу. "Төртінші революция: Инфосфера адамның шындығын қалай өзгертеді" (OUP, 2014) – Цифрлық революцияның біздің шындықты түсінуімізді қалай өзгертіп, жеке басымыз бен өмірімізді қалай қалыптастырып жатқанын зерттеу. "Ақпарат логикасы" (OUP, 2019) – Философия, компьютерлік ғылым және әлеуметтік ғылымдардан алынған түсініктерді біріктіре отырып, логика динамикасының формальды аспектілерін және ақпарат мәнінің абстрактілік негіздерін зерттеу. Ол көптеген кітаптарды редакциялады, ал "Хипербайланыс дәуірінде адам болу" манифесі Springer баспасының ең табысты кітабы болып табылады, оған шамамен 1 миллион адам кірген. Флоридидің еңбектері жиі сілтеме жасалып, академиялық қауымдастықта жоғары бағаланады. Ол сонымен қатар цифрлық мәселелер бойынша іздестірілетін спикер және сарапшы, осы тақырыптар бойынша көптеген қоғамдық лекциялар мен сұхбаттар берді (YouTube арнасын қараңыз). Ол цифрлық технологиялардың әлеуметтік-этикалық құндылығы мен салдарына қатысты жаңа саяси бастамалармен айналысады және цифрлық/ дерек этикасы (алгоритмдер мен жасанды интеллект этикасын қоса алғанда) мәселелері бойынша Төменгі палатамен, Лордтар палатасымен, Министрлер кабинетімен, FCA, DCMS, ICO, Деректер этикасы және инновациялар орталығымен, халықаралық деңгейде Еуропалық парламентпен, Еуропалық комиссиямен, Еуропа Кеңесімен, ЮНЕСКОмен, Германияның этика кеңесімен, Италияның Депутаттар палатасымен, сондай-ақ көптеген көпұлттық корпорациялармен (мысалы, Barclays, Capgemini, Cisco, DeepMind, Deloitte, EY, Facebook, Google, IBM, Fujitsu, Generali, Leonardo, McKinsey, Microsoft, Poste Italiane, Snam, Sogeti, Tencent, Vodafone және Volkswagen) тығыз байланыста жұмыс істейді.

Кітаптар және басқа да шығармалар

Флоридидің кітаптарының тізімін оның авторлық бетінен табуға болады. Оның ғылыми жарияланымдарының тізімі Google Scholar-да қолжетімді. Ашық қолжетімді мақалалар мен еңбектер SSRN арқылы да қолжетімді.

Подкасттар мен бейнелер

Флоридидің ресми YouTube арнасын көріңіз.