Кіріспе

Американдық профессор және ситуациялық этиканың негізін қалаушы Джозеф Фрэнсис Флетчер (10 сәуір 1905 жылы Ньюарк, Нью-Джерси штаты, 28 қазан 1991 жылы Шарлотсвилл, Вирджиния штаты) – 1960-шы жылдары ситуациялық этика теориясын құрған американдық профессор және биоэтика саласындағы пионер. Флетчер аборт, нәресте өлтіру, эвтаназия, евгеника және клондаудың ықтимал пайдасын қолдаған жетекші ғалым болды. Епископтық дін қызметкері ретінде қызмет еткен ол кейіннен өзін атеист деп жариялады.

Өмір

Флетчер өнімді ғалым болды, оқытумен, симпозиумдарға қатысумен және он кітап, жүздеген мақала, кітаптарға шолулар мен аудармалар жазумен айналысты. Ол 1944 жылдан 1970 жылға дейін Кембридждегі Епископалдық діни мектепте және Гарвард діни мектебінде христиандық этикадан сабақ берді. Ол Вирджиния университетінде медициналық этикадан алғашқы профессор болды және онда Биология және қоғам бағдарламасын бірлесіп құрды. 1977 жылы оқытушылық қызметтен зейнетке шықты. 1974 жылы Америкалық гуманистік қауымдастығы оны «Жылдың гуманисі» деп таныды. Ол Гуманистік манифестке қол қойғандардың қатарында болды. 1974 жылдан 1976 жылға дейін Американың эвтаназия қоғамын (кейіннен «Өмірді өздігінен аяқтау құқығы қоғамы» деп аталды) басқарды. Ол сондай-ақ Америкалық евгеника қоғамы мен ерікті стерилизация қауымдастығының мүшесі болды. Оның балаларының бірі – Джозеф Ф. Флетчер кіші – тарихшы болды.

Дәйексөздер

Біз адамдарға өмір сүру ұзақтығынан гөрі өмір сапасы маңызды екенін түсіндіруіміз керек. Біздің мәдени дәстүрімізде өмірдің абсолютті құндылығы бар деп есептеледі, бірақ қазір бұл жеткіліксіз. Кейде, өмір болмаған жағдай жақсырақ. "Мейірімді өлтіру" өзін-өзі қамтамасыз ете алмайтын, өздігінен немесе жасанды түрде тіршілікпен қамтамасыз етілген "адам өсімдігіне" қатысты ақталады, ол басқаларға тиесілі әділдікті бұза отырып, жеке немесе мемлекеттік қаржы ресурстарын үнемі жұмсайды және күйзеліске ұшырайды. Джозеф Флетчер, "Этика және эвтаназия", Хоран және Малл редакциялаған "Өлім, өлім және эвтаназия" кітабы, 301-бет. "Этика құндылықтарды және оларды қалай іске асыру керектігін сын тұрғысынан қарастырады; бірақ олар іске асырылсын ба, жоқ па, оларға адалдық мінез-құлыққа немесе жеке сапаға байланысты, сондықтан медицинаның сапасы оның дәрігерлерінің мінез-құлығына байланысты". "Адамдарды жақсы көріп, заттарды пайдалану керек; арамдықтың мәні – заттарды жақсы көріп, адамдарды пайдалану". "Даун синдромы бар балалары бар адамдардың мұндай баланы "жасыру" туралы ойларына себеп жоқ, ол санаторийде жасырылса да, немесе одан да жауапты, өлімге әкеп соқса да. Бұл өкінішті, иә. Қорқынышты. Бірақ ол ешқандай кінәратты тудырмайды. Нағыз кінәлілік тек адамға жасалған реніштен туады, ал Даун синдромы – адам емес".

Ерекше еңбектері

1954 Мораль және медицина Н. Дж.: Принстон университетінің баспасы. 1966 Ситуациялық этика: Жаңа мораль, Филадельфия: Вестминстер баспасы. (5 тілге аударылған) 1974 Генетикалық бақылау этикасы: Репродуктивті рулетканы тоқтату. Нью-Йорк: Doubleday.