Кіріспе

Шотланд саясаткері (1945–1989)

Роберт МакТэггарт (2 қараша 1945 – 23 наурыз 1989) – Ұлыбритания парламентінің депутаты, еңбекші партиясынан Глазго Орталық округін өкілдік еткен саясаткер. МакТэггарт партиясының солшыл қанатында болды және өзінің сайлау округіндегі жұмыссыздық және нашар тұрғын үй мәселелерімен айналысты. Ол сонымен қатар халықаралық істерге ерекше қызығушылық танытып, Палестина Азат ету Ұйымын қолдады және Ливия, Солтүстік Корея мен КСРО-ға сапарлады. МакТэггарт 43 жасында күрт жүрек талмасынан қайтыс болды.

Ерте өмір

Мактаггарт Глазго қаласында дүниеге келген, оның әкесі де Роберт есімді болған. Ол Санкт-Константин және Санкт-Бартоломей бастауыш мектептерінде, содан кейін Холируд орта мектебінде оқыды. 16 жасында мектепті тастап, Гован кеме құрылысшыларында теңіз құбырларын орнатушыға оқуға түсті және осы мамандықта бес жыл жұмыс істеді. 1968 жылдан 1972 жылға дейін ол кеме құрылысшылары үшін тригонометриялық есептеуші болып жұмыс істеді, кейін құбыр жүйелерін жоспарлаушы болды. Мактаггарт Электр, электроника, телекоммуникация және сантехника кәсібінің біріккен одағына қосылды және 1971 жылдан 1977 жылға дейін Говандағы EETPU өкілі болды.

Глазго орталық

1979 жылғы жалпы сайлауға дайындық кезінде Мактаггарт Глазго орталық сайлау округінің Лейбористтік партиясының өкілі болды. Мактаггарт 3 маусымда оның ізбасары ретінде таңдалды. Ол Макмилланның қайтысынан туындаған қосымша сайлауда ұлттық мәселелерге баса назар аударып, әсіресе жұмыссыздыққа қарсы күресті. Сайлау округі Ұлыбританиядағы ең шағын округтердің бірі болды және онда экономикалық жағдай нашар болғандықтан, Мактаггарттың Шотландия Ұлттық партиясынан 2780 дауыспен жеңіске жеткені төмен нәтиже деп есептелді, сайлауға қатысушылардың саны да аз болды. Мактаггарт "осы нәтижеге біз қол жеткізуді жоспарлаған едік" деді.

Парламент қызметі

1980 жылғы 10 шілдеде өнеркәсіп саласы бойынша оппозициялық пікірсайыста алғашқы сөз сөйлеген Мактаггарт консервативтік үкіметтің экономикалық саясатын сынап, араласпау саясатының «Глазгодағы жұмыссыздықтың отын тұтандырғанын» және күн сайын 300 жұмыс орнының жоғалуына себеп болғанын айтты. 1981 жылдың қараша айында ол «British Shipbuilders» компаниясының қарыз алу лимитін арттыруды қолдап, жаңа оқушыларды қабылдау үшін арнайы қор құруды ұсынды. Мактаггарт 1982 жылғы мамыр айындағы Фолкленд соғысы жөніндегі пікірсайыста партиялық тапсырмаға бағынбай, үкіметке қарсы дауыс берген 33 лейборист депутатының бірі болды. 1983 жылғы жалпы сайлаудағы округтердің қайта бөлінуі Глазго Орталық округін төрт бөлікке бөлді, ал сол аттас жаңа округтің сайлаушыларының саны одан төрт есе аз болды. Мактаггарт Глазго Квинс Паркі округінің депутаты болған Хелен МакЭлхоунмен қайта сайлану үшін күресті, өйткені жаңа округтің жартысынан астамы оның бұрынғы округінен құралған. Ол 1983 жылғы 13 мамырда, сайлау жарияланғаннан кейін өткен іріктеу сайлауында үлкен жеңіске жетіп, 10 962 дауыспен сайланды. 1985 жылдың қараша айында Мактаггарт Парламент отырыстарын теледидардан көрсетуге қарсы болды, бірақ 1988 жылдың наурызында пікірін өзгертті және қолдау дауысын берді.

Еңбек партиясының саясаты

Мактаггартты оның кәсіподағы, EETPU, демеушілік етті, ол оның сайлау округінің Еңбек партиясына 600 фунт стерлинг төледі және оның сайлау шығындарының 80% өтеді. Кәсіподақ басшылығы ішкі Еңбек партиясы пікірсайыстарында оңшылдармен тығыз байланыста болды, ал оның төрағасы Фрэнк Чаппл 1981 жылы вице-лидер сайлауында Денис Хилиді қолдады. Ол 1982 жылдың қараша айында Социалистік науқан тобының негізін қалаушы мүшелерінің бірі болды және сол айда «Милитант» газеті редакторының мүшелерін партиядан шығаруға қарсы шыққан «Милитант» талпынысының қолдаушылары шақырган Глазгодағы жиынға қатысты. Ол 1983 жылғы көшбасшылық сайлауда көшбасшылыққа Эрик Хеффер және көшбасшы орынбасарына Майкл Мичердің солшыл командасын қолдады.

Халықаралық істер

Парламентте болған кезінде Мактаггарт шетелдерге сапар жасауға қызығушылық танытты. 1980 жылғы қыркүйекте ол Солтүстік Корея үкіметінің шақыруымен елге сапар шекті, ал 1981 жылғы қаңтар және ақпан айларында Палестина Азат ету Ұйымының шақыруымен Иордания, Батыс Жағалау және Ливан елдерін аралады. Ол 1983 жылғы сәуірде Палестина Азат ету Ұйымын палестин халқының "заңды өкілі" деп тануға шақырды және палестин халқының "бұзылмас құқықтарын" қолдауға уәде берді. Ол Шотландия кеңсесінің министрі Майкл Анкрамды ғимараттардан асбестті алып тастауға жергілікті билік органдарын шақырғанымен, оларға осы мақсатқа қажетті қаражатты бөлмегені үшін сынады. 1987 жылғы жалпы сайлауда ол 17 253 дауыспен қайта сайланды, бұл Лейбористер партиясына 8,7% дауыс қосылғанын көрсетті. Мактаггарт барлық партиялық Шотландиялық қылмыстық істер комитетінің төрағасы болды, онда ол түрме жағдайларын жақсарту үшін тыныш жұмыс істеді. Ол тұтқындарға қатысты зәбір көрсету туралы мәлімдемелер жасады және үлгілі тұтқындарды мерзімінен бұрын босатуға шақырды. Еңбек партиясының ережелерінде парламенттік сайлауға әйел кандидатурасын міндетті түрде ұсыну талабына байланысты, ол Глазго Орталық Сайлау округіндегі Еңбек партиясының кеңселерінен көптеген жақтастарын шеттетуге байланысты солшыл топпен байланысты Энн Хендерсонның қайта сайлауға қарсы тұратынын күтті. 1989 жылғы 23 наурызда Мактаггарт Лондон метрополитенінің Хитроу әуежайына баратын вагонында құлап, қайтыс болды. Оның жүрек талмасы болғаны расталды. Мактаггарт 1966 жылғы ақпанда Элизабет Джардинге үйленді; олардың бір ұлы мен екі қызы болды.