Кіріспе

Жаңа Зеландиялық шарап жасаушы Алессандро Ромео Брагато (1859–1913) Австралия және Жаңа Зеландиядағы шарап өнеркәсібінің дамуында маңызды рөл атқарды.

Ерте өмір және мансап

Ромео Брагато 1859 жылдың 26 ақпанында Адриатика теңізіндегі Лусин (қазіргі Лошин) аралында орналасқан Лусинпикколо (қазіргі Мали Лошин) портында Джузеппе мен Паолина Брагатоның он балалы отбасында төртінші бала болып дүниеге келді. Ол кезде бұл жер Австрия империясының құрамында болған, ал қазір Хорватияның бөлігі. Оның анасы Паолина (құрметті есімі Депангер) Вена қаласынан, Австриядан шыққан. Брагатоның алғашқы білімі Триесттен оңтүстікке қарай Истриядағы Пиранода (Пиран) және сол жердегі техникалық мектепте алды. Отбасының айтуынша, Брагато Венада сәулетші мамандығын меңгерген, ал 1879 жылдан 1883 жылға дейін Венето шарап өсіру аймағының орталығындағы Конegлианодағы Regia Scuola di Viticoltura ed Enelogia мектебінде оқыған. Брагато 1883 жылы бітіріп, Лусинпикколоға қайтып келді, онда ол бір жыл бойы провинциялық ауыл шаруашылығы қауымдастығында энолог болып жұмыс істеді, кейін 1885 жылдың 1 қаңтарынан бастап 1888 жылға дейін Джеролимиц ағайындыларының шарапшысы және шарапхана шебері болды.

Австралиядағы уақыт

Брагато 1888 жылғы 31 тамызда Австралияның Виктория штатындағы Мельбурн қаласына «Хохенцоллен» кемесімен келді. 19 қыркүйекте көкөніс өнімдері жөніндегі корольдік комиссия алдында Викторияның шарап өнеркәсібін дамыту және білім беру жоспарын ұсынды. Ол Ратгерглен ауданына сапар шегіп, жүзім өсірушілермен кездесті. 1889 жылы Ханс Ирвинмен бірге Great Western-де ерікті түрде жұмыс істеді, онда 10,000 галлон шарап жасады. 1889 жылғы қарашада ол отарлық үкіметтің шарап өсіру жөніндегі сарапшысы болып тағайындалды және жүзімдіктерді аралап, «Шарап өсіру жөніндегі кеңес журналында» есептер жариялай бастады. Он жыл бойы мейірімді және танымал Брагато Викторияның шарап сарапшысы болды, ол жаңадан пайда болатын өнеркәсіпке қорғау тарифімен, отырғызу бонустарымен және басқа да ынталандырулармен қолдау көрсетті. Бірақ 1892 жылы экономикалық дағдарыстан кейін жұмыстан босатылған жас сарапшылар Джованни Федерли мен Франсуа де Кастелламен бірге, тек Брагато ғана жаңадан келген жүзімшілерге кеңес беру үшін қалды. Брагатоның үгіт-насихат жұмыстары жергілікті жерде жүргізіліп, егістікке отырғызу мен кесудің демонстрацияларымен бірге өтті. Ол өсірушілерге Ширазды (Сира) Каберне Совиньонмен, сондай-ақ Малбек немесе Матаромен (Муведр) араластырып отырғызуды ұсынды. Австралия колонияларының халқы көбінесе британдықтар болғандықтан, олар еуропалық стильде шарап ішетін емес, сондықтан Брагато бұл жүзімнің өнімі негізінен экспортқа шығарылады деп күтті. Ағылшын нарығына Австралияның жылы аймақтарында өндірілген, «Австралия Бургундиясы» деп аталатын бай, жұмсақ қызыл шарап өте қолайлы болды. Оның бәсекелестері Бургундияның жақсы қызыл шараптары емес, Оңтүстік Франция, Алжир және басқа да Жаңа әлемнің жылы климаттық стильдері болды. Кейіннен Брагатоның кеңесінің жемісін отандық тұтынушылар көретін болды. Брагато климат пен топырақ ерекшеліктеріне де сезімтал болды және өзінің итальяндық талғамын пайдаланды. Оңтүстікке қарай және сол сияқты салқын Geelong аймағында қызыл жүзімдерден Шираз, Каберне, Долчетто және Пино Нуар, ал ақ жүзімдерден Ақ Эрмитаж (Марсан), Рислинг және Пино Блан (Шардоне) ұсынды. Брагато жаңа аймақтарды жақтады, қазір Пиреней (Виктория) деп аталатын Авока және Мунэмбел аудандарындағы жүзімшілерге көмектесті. Брагато көтермелеген басқа жүзімдіктер, мысалы, Доусонның Уитлзидегі Гленлинтон жүзімдігі, одан кейін бір немесе бірнеше ұрпақ бойы жақсы шараптар өндірді, олардың дәмі мен естелігі 1945 жылдан кейінгі дәуірде Викториядағы шарап өнеркәсібінің қайта жандануына көмектесті. Брагато Викториядағы жүзім өсіру және шарап жасау колледжін құруды ұсынғандардың бірі болды. Бұл идея 1890 жылдардың басындағы экономикалық дағдарысқа байланысты тоқтап қалды. Бірақ 1894 жылдан кейін Бэндигодағы бәсекелес жүзімдіктерде филоксера ауруы табылып, Ратгергленде осы мәселе шешілді. Кейіннен олар Виктория үкіметінің басқа шарап өсіретін Оңтүстік Австралия мен Жаңа Оңтүстік Уэльс колонияларымен келісім бойынша қабылданған қатаң жойғыш саясаты бойынша жойылды. Викторияның қоғамдық жұмыстар департаментімен жұмыс істеген Брагато Ратгергленнің оңтүстігіндегі 1000 акр жерде 1897 жылы ашылған Ратгерглен вино өсіру колледжіне қосылған модельдік шарапхана мен шарапханаларды жобалады. Брагато колледж директоры болып тағайындалмағанына қатты ренжіді. Ол өзінің жағдайын төзбейді деп санады, өйткені ол филоксерамен күресу үшін импортталған жаңа маманға, 26 жастағы Монпельеден келген француз Раймонд Дюбуаға бағынышты болды. 1897 жылы Брагато «Филоксера Викториядан ешқашан жойылмайды және біздің тәжірибеміз Франция, Испания, Италия және Еуропаның басқа да жүзім өсіретін елдеріне ұқсас болады» деп ашық мәлімдеді. Осы кезде ол халықаралық пікірмен бірігіп, филоксераға төзімді американдық жүзімдерді импорттауды және оларды тамырларына отырғызуды жақтады. Америкалық жүзімдіктерге қарсылық көрсеткен жүзімшілер көп болды және ресми саясат әлі де зардап шеккен жүзімдіктерді жоюға бағытталды. 1899 жылы Рютерглен жүзімдіктерінде филоксера табылған кезде Ауыл шаруашылығы министрі Дж. В. Тавернер Брагатоның отставкаға кетуін талап етті. Брагатоның филоксера үшін жазықталғаны баршаға мәлім болды. Рутерглендегі ошақтан кейін филоксераны жою саясаты тоқтатылды. Кейіннен бұл Викторияның он тоғызыншы ғасырдағы шарап өнеркәсібінің құлауына себеп болды, ол Австралия колонияларының ең кең таралған өнеркәсібі болған.

Кейінгі өмір, өлім және мұра

1912 жылы Брагато отбасымен, әйелі Лора және қызы Мириаммен Жаңа Зеландиядан Канадаға кетті. Брагато 1913 жылдың 13 желтоқсанында Канаданың Британдық Колумбия провинциясындағы Ванкувер қаласында табиғи себептерден қайтыс болды. 2002 жылы Брагато өмірінен озғаннан кейін Жаңа Зеландия Бизнес Даңқы залына енгізілді. Жаңа Зеландиядағы Брагато зерттеу институты оның құрметіне аталған.