Кіріспе

Explorer 17 (Атмосфералық Explorer A (AE A) және S6 деп те аталады) – Жердің жоғарғы атмосферасын зерттеу мақсатында 1963 жылғы 3 сәуірде 02:00:02 GMT уақытында Delta B атқыш құрылғысында LC 17B алаңынан Канавералдан ұшырылған NASA спутнигі. Бұл "Атмосфералық зерттеушілер" деп аталатын бес спутниктердің біріншісі болды.

Миссия

Explorer 17 сәтті ұшырылып, жұмыс іске қосылғаннан кейін ғалымдар алғаш рет бірнеше тәуелсіз өлшеу жүйелерін пайдаланып атмосфералық тығыздықты дереу өлшеуге, бір күні бойында шамамен тұрақты жергілікті уақыт және геомагниттік жағдайларда атмосфераны зерттеуге, сондай-ақ тығыздықты тікелей өлшеу нәтижелерін спутниктік орбитадағы өзгерістерді өлшеу арқылы алынған деректермен салыстыруға қол жеткізді.

Ғарыш кемесі

Explorer 17 диаметрі спиндік тұрақтандырылған шар болды. Ғарыш кемесі жергілікті атмосфераның ластануын алдын алу үшін вакуумға мөрленді.

Құралдар

Explorer 17 жалпы бейтарап бөлшектердің тығыздығын өлшеу үшін төрт қысым датчиктерін, белгілі бір бейтарап бөлшектердің концентрациясын өлшеу үшін екі массалық спектрометрді және иондық концентрация мен электрон температурасын өлшеу үшін екі электростатикалық зондты алып жүрді. 1963 жылдың 10 шілдесінде батарея қуаты тоқтады. Төрт қысым датчиктерінің үшеуі және екі электростатикалық зонд қалыпты жұмыс істеді. Бір спектрометр бұзылды, ал екіншісі үзіліспен жұмыс істеді.

Лангмуир зондтары

Explorer 17 экспериментінің жүк-жөнелтуіне екі тәуелсіз Langmuir зонд жүйесі кірді. Бір сенсор оң иондар тығыздығын өлшеу үшін, ал екіншісі электрон температурасын өлшеу үшін қолданылды. Әрбір жүйеде екі элементтен тұратын сенсор пайдаланылды: диаметрі және ұзындығы бойынша концентрлі, сыртқы цилиндрлі қорғау электроды және ішкі жинақтау электроды. Электродтардың потенциалы спутниктің корпусына қатысты өзгертілді. Электрон температурасын өлшеу зонды секундына 10 рет екі әртүрлі кернеу аралығында – 0-ден 0,75 В-қа және 0-ден 1,5 В-қа дейін сканирленді. Ион тығыздығын өлшеу зонды 2 секунд ішінде -3-тен +2 Вольтқа дейін сканирленді. Жинақтауға түсетін тоқ өлшенді және телеметрленді. Ток пен кернеу арақатынасынан ион концентрациясы мен электрон температурасын анықтауға болады. Эксперимент 1963 жылдың 10 шілдесіне дейін, ғарыш кемесінің батареялары бұзылғанға дейін қалыпты жұмыс істеді.

Массалық спектрометрлер

Жоғары атмосфераның негізгі бейтарап бөлшектер құрауыштарының – атап айтқанда, атомдық және молекулалық оттегінің, атомдық және молекулалық азоттың, гелийдің және су буының концентрациясын өлшеу үшін екі бірдей қос фокустық магниттік массалық спектрометр пайдаланылды. Бұл бейтарап бөлшектер электронмен бомбалау арқылы иондалды. Алты түрлі ион тогы мен жалпы токтың өлшеулері 4 секунд бойы жоғары сезімталдықпен және 4 секунд бойы төмен сезімталдықпен тізбектеп жүргізілді. Толық өлшеу циклына 64 секунд уақыт кетті. Циклға шығыс сигналындағы нөлдік кернеу деңгейінің кез келген тұрақты қатесін түзету операциясы енгізілді. Бір спектрометрдің істен шығуы салдарынан деректерге қол жеткізу мүмкін болмады. Екінші детектор жүйесі күшейткіш шығысында үзіліссіз деградацияны бастан кешірді, нәтижесінде деректер тек белгілі бір кезеңдерде ғана дұрыс болды. Бұл деградация құралдың бұзылуынан емес, ғарыш аппаратының күтпеген бағытынан туындады, ол сенсорды Күнге бұрып, оның қызып кетуіне себеп болды.

Қысым өлшегіштер

Екі Redhead (суық катод) және екі Bayard Alpert (ыстық жіп) иондау вакуумдық өлшегіштер жоғары атмосфераның бейтарап бөлшектерінің тығыздығын және қоршаған қысымын өлшеу үшін қолданылды. Қысым өлшегіштер спутниктік байланыс станциясының қабылдауында болған 4 минуттық кезеңдерде жұмыс істеді. Нейтральды бөлшектер электронмен бомбалау арқылы иондалды, нәтижеде пайда болған иондық тоқтар анықталып, телеметрияға қолайлы кернеуге түрлендірілді. Бұл екі типті сенсорлар бірлесіп 10⁻⁴ торр (10¹² молекула/см³) дейін 10⁻¹¹ торр аралығындағы қысымды өлшеуге қабілетті болды. Бір Bayard Alpert өлшегіші сезімталдығын жоғалтты, сондықтан одан ешқандай пайдалы дерек алынбады. Қалған үш өлшегіш қалыпты жұмыс істеді.

Орбиталық ыдырауы

1966 жылғы 24 қарашада ғарыш кемесі 1325 күннен соң орбитадан түсті.