Денис Панкратов: Рекордсмен и олимпийский чемпион по плаванию баттерфляем

Кіріспе

Ресейлік жүзуші Денис Панкратов (Денис Панкратов; 4 шілде 1974 жылы туған) – 1990-жылдары карьерасын аяқтаған ресейлік баттерфляй стилінде жүзуші. Ол 1996 жылғы Атлантадағы (АҚШ) жазғы Олимпиада ойындарында баттерфляй екі жүлдесін жеңіп алып, ерекше стильмен танымал болды. Оның 100 метр баттерфляйдағы жеңісі әсіресе бірінші 25 метрді су астында, ал келесі 15 метрді кері бағытта, де сонымен қатар су астында жүзіп өтуімен есте қалады. Ол Евгений Садовыймен бірге Волгоград клубында жаттықты, Садовый – әлемдегі жылдың үздік жүзушісі атанған және жекелей алтын медаль иегері.

Өмірбаян

Панкратов Волгоградта дүниеге келген. 16 жасында, 1990 жылы және 1991 жылы, ол көбелектегі жасөспірімдер арасындағы Еуропа чемпионатында жеңіске жетті. Үлкендер деңгейіндегі алғашқы халықаралық жарысында, 1992 жылғы Барселонада өткен жазғы Олимпиада ойындарында 200 метрлік көбелекте 6-орынды иеленді. 1993 жылы Шеффилдте өткен Еуропа чемпионатында Панкратов алғашқы халықаралық медальдарын жеңіп алды: 200 метр көбелекте және 4×100 метрлік эстафетада алтын медальдар, ал 100 метр көбелекте күміс медаль. Ол 1995 жылы Венада өткен Еуропа чемпионатында бұл жетістігін қайталады, бұл жолы үш алтын медальді жеңіп алды және Пабло Моралестің тоғыз жылдық 100 метр көбелектегі әлемдік рекордын 52,32 секундпен жаңартты. Майкл Клим бұзғанға дейін ол 100 метр көбелектегі әлемдік рекордты екі жылдан астам уақыт бойы сақтап тұрды. 1994 жылы Римде өткен әлем чемпионатында Панкратов әлемнің ең үздік жүзушілерімен тікелей бәсекелесті. Ол 200 метр көбелекте жеңіске жетті, 4×100 метрлік эстафетада екінші орын алды және 100 метр көбелекте үшінші орынға ие болды. Бұл жарыс Панкратовты әлемдегі көбелектегі көшбасшы ретінде бекітті. Екі жылдан кейін, 1996 жылғы Атлантада өткен жазғы Олимпиадада ол 100 метр және 200 метр көбелекте екі алтын медаль және ресейлік командаластарымен бірге 4×100 метрлік эстафетада күміс медаль жеңіп алды. Оның 100 метр көбелектегі жеңісі 52,27 секундтық жаңа әлемдік рекордты орнатты, бұл өткен жылы орнатылған өзінің бұрынғы рекордын жаңартты. Ерекшелігі, ол 100 метр көбелектің бірінші 25 метрін су астында, ал келесі 15 метрін кері бағытта, сонымен қатар су астында жүзіп жеңіске жетті. Оның су астындағы жүзу техникасы көбелекте жүзушілерді су астында 15 метрмен шектеуге қатысты ережелерді өзгертуге әкелді (адамдар суға секіру, сүңгу және қабырғалардан итеру арқылы алатын жылдамдықтан баяу жүзеді), басқа стильдерге сәйкес. Панкратов 2000 жылғы Сиднейде өткен жазғы Олимпиадада өзінің жетістіктерін қайталауға тырысты және 200 метр көбелекте 7-орынды иеленді. Ол 2002 жылы спорттан кетті. Барлығында ол жеті әлемдік рекордты орнатты, үш ұзақ дистанцияда және төрт қысқа дистанцияда. Оның 100 метр көбелектегі екі ұзақ дистанциялық рекорды 1997 жылы жаңа рекордымен ауыстырылғанға дейін екі жыл бойы сақталды, ал 1:55.22 уақытындағы 200 метр көбелектегі әлемдік рекорды АҚШ-тың Том Малчоу бұзғанға дейін бес жыл бойы сақталды. Оның қысқа дистанциядағы әлемдік рекордтарына 100 метр көбелекте екі, 50 метр және 200 метр көбелекте бір-бір рекорд кірді, бұл рекордтар 1997 жылы орнатылған. 1995 және 1996 жылдары Swimming World журналы оны жылдың үздік әлемдік жүзушісі деп таныды.

Pankratov was born in Volgograd, Soviet Union. At the age of 16, in 1990 and again in 1991, he won the Junior European Championships in the butterfly. In his first international appearance at senior level, he placed 6th in the final of the 200 m butterfly at the 1992 Summer Olympics in Barcelona. In 1993, at the European Championships in Sheffield, Pankratov won his first international medals, with gold medals in the 200 m butterfly and 4×100 m medley relay and a silver medal in the 100 m butterfly. He repeated this performance in the 1995 European Championships in Vienna, this time winning all three gold medals and breaking Pablo Morales's nine year old 100 m butterfly world record with a time of 52.32. He held the 100 m butterfly world record for over two years, until it was broken by Michael Klim. At the 1994 World Championships in Rome, Pankratov swam head to head with all the best swimmers of the world. He won the 200 m butterfly, placed second in the 4×100 m medley relay and third in the 100 m butterfly. This competition established Pankratov as the leading butterflier in the world and two years later in Atlanta, at the 1996 Summer Olympics, he won two gold medals, one each in the 100 m and 200 m butterfly and a silver medal in the 4×100 m medley with his Russian teammates. His 100 m butterfly victory was another world record of 52.27 s, breaking his own record set the previous year. Uniquely, he won the 100 m butterfly by swimming more than 25 m of the first lap underwater and then 15 m in the opposite direction, also underwater. His submarine technique caused a rule change to restrict butterfly swimmers to 15 m underwater (humans swim slower than the speed which they gain from diving and gliding and bouncing off the walls), in line with the other strokes. Pankratov attempted to repeat his success at the 2000 Summer Olympics in Sydney and finished 7th in the 200 m butterfly. He retired in 2002. In total, he set seven world records, three long course and four short course. His two long course 100 m butterfly world records stood for two years until broken in 1997, and his 200 m butterfly world record of 1:55.22 lasted five years before broken by Tom Malchow of the United States. His short course world records included two in the 100 m butterfly and one each in the 50 m and 200 m butterfly, set in 1997. He was named as the male World Swimmer of the Year by Swimming World magazine in 1995 and 1996.