Даму

1950 жылдардың басында АҚШ әскерінің бронетранспорттық көпір салу машинасының (AVLB) прототиптері M48A2 шассиіне негізделген. Бұл AVLB прототипіндегі көпір ұрғышу құралы M48 танкысы қолданылды, оның мұнарасы шассиден алынып тасталды және корпусының үстіне орнатылған қайшы тәрізді көпірді ұрғызу жүйесімен жабдықталды. Бұл AVLB көпір ұрғышу жүйесі АҚШ Армиясының Инженерлік зерттеу және әзірлеу зертханалары Вирджиния штатындағы Белвоар фортында жобаланып, сынақтан өтті. 1959 жылы M48 танкысын шығару тоқтатылғаннан кейін, оның орнына ұқсас M60 шассиі қолданылды, 1958 жылдан 1963 жылға дейін 400 ұрғышу құрастырмасы мен көпір бөлімдері өндірілді. Осы алғашқы көпір ұрғышу құрылғыларының көптеген бөлімдері Вьетнам соғысы аяқталғаннан кейін Израильге экспортталды.

Сипаттама

M60 AVLB M60 немесе M60A1 шассилеріне негізделген. M60 AVLB-ның алғашқы құрылысы 1963 жылдан 1967 жылға дейін жүргізілді. M60A1 AVLB шассилерінің көпшілігі 1987-1996 жылдар аралығында AVLB-ге түрлендірілген бұрынғы M60A2 Patton танкілері болды. Барлық AVLB Аннистон армиялық базасында, Алабама штатында General Dynamics Land Systems компаниясымен шарт бойынша құрастырылды. Жүргізуші мен командир әдетте мұнара орнында болатын жерде қатар отырады. Мұнараның орнына қайшы көпірді ұшыруға арналған жабдық орнатылған. Қайшы көпір бүктелген күйде шассидің үстінде, ал ұшыруға арналған гидравлика бұрынғы жүргізушінің бөлімінде орналасқан. Ол гидравликалық ұшыру қолының көмегімен алға қарай ұшырылады. Жүргізуші көпірді ұшыру және кері қайтаруды басқарады. Ұшыру қолында орналасу кезінде тіреу ретінде қолданылатын үлкен табан бар. Сызықтық заряды 350 футқа дейін созылады және әр сызықтық футқа 5 фунт С4 жарылғыш заттарын қамтиды. MICLIC қалыпты жағдайда жарылмаса, оны ұзындығы бойындағы әрбір бірнеше фут сайын орналасқан уақыттық кешіктіру қондырғылары арқылы қолмен іске қосуға болады. AVLB-ді AVLM-ге түрлендіру – уақытша шешім, жүйені пайдалану үшін көлік көпір тасымалдамауы керек.

Көпір құрастыру

Паттон шассиінде екі көпір конфигурациясы болды, ресми түрде «Көпір, бронетранспорттық құралдан іске қосылатын, қайшы тәрізді» деп аталатын. Қайшы тәрізді көпірдің салмағы 13 000 кг-нан асады, алюминийден жасалған және броньды қорғаныс астында 3-10 минут ішінде орнатылуы мүмкін, ал жерге байланысты 10 минуттан бір сағатқа дейін қайтарылып, сақталуы мүмкін. Әскери жүк жіктелімі (MLC) 60 көпірі M48 және M60 бронетранспорттық құралдарының отбасыларын қолдауға жеткілікті мүмкіндіктерге ие. MLC 70 көпірі M1 Abrams бронетранспорттық құралдарының ауыр отбасын қолдайды. 1990 жылдары Анистон армиялық депосында (ANAD) AVLB үшін жаңартылған MLC70 көпірі әзірленді. Көпірді жаңарту кезінде артық беріктігі бар материалдар қосылды. 2012 жылы сынақтардан кейін MLC 70, MLC 85 ретінде қайта жіктелді. 2017 жылғы мәлімет бойынша, АҚШ-та осындай 217 көпір болды.

Америка Құрама Штаттары

1963 жылы қолданысқа енгізілгеннен бері M60 AVLB АҚШ армиясы мен теңіз жаяу әскерлерінің броньды күштерін көптеген қақтығыстар мен әскери жаттығуларда қолдады. Ол сондай-ақ Паттон сериялы танктерді пайдаланатын бірнеше мемлекеттерге экспортталды. M48 AVLB және M60 AVLB түрлері Вьетнамға жөнелтілді. АҚШ армиясы 2003 жылы M60 AVLB-ді жауынгерлік қолданыстан шығарды және оның орнын M104 Wolverine басты. АҚШ теңіз жаяу әскері алғашқы M60A1 AVLB-ді 1980 жылдардың соңында алды. Олар 1990 және 2003 жылдары Кувейт пен Ирактағы «Desert Storm» операциясы кезінде, сондай-ақ Ауғанстандағы «Enduring Freedom» операциясы кезінде теңіз жаяу әскерлерінің бронетандық дивизияларымен бірге қолданылды. 2009 жылғы мәліметтер бойынша, теңіз жаяу әскерлерінің қарулануында 55 көпір және 37 ұшыру құрылғысы болды. M60 негізіндегі AVLB M1 Abrams танктері мен M2 Bradley бронетранспортерлерін қолдау үшін жеткіліксіз деп танылды, ал оның ескіруі күтіп-жөндеуді қиындатады, себебі қосалқы бөлшектер қолжетімсіз болып барады. Сонымен қатар, армия M104 Wolverine-ді пайдалану мен күтіп ұстаудың қымбат екенін анықтады, осылайша оның өндірісі тоқтатылды. Армия және теңіз жаяу әскерлері көлік құралдарын M1074 Joint Assault Bridge (JABS) көпірімен алмастыруды жоспарлап отыр. JAB орнату уақыты да жылдамырақ, AVLB-нің он минуттық орнатуымен салыстырғанда үш минутта орнатылады. Алғашқы жеткізілімдер 2017 жылдың ортасында күтілуде, ал төмендетілген өндіріс 2019 жылы басталады деп жоспарлануда. 2020 жылы теңіз жаяу әскерлері 2030 жылғы күштік концепция аясында AVLB-ден бас тартты.

Израиль

IDF AVLB-ді Тагаш деп атайды. Израиль қорғаныс күштеріндегі қызметке түскен алғашқы брондалған көпір салу машиналары жаудан алынған иордандық M48 танктерінен жасалған. АҚШ 1970 жылдарға дейін AVLB-ге ұшыру және көпір жинақтарын жеткізіп отырды. Олар Израиль әскери өнеркәсібінің TAAS Славин зауытында M48 және M60 сериялы шассилерге орнатылды. Тагаш AVLB Йом Киппур соғысында, 1982 жылғы Ливан соғысында, 2006 жылғы Ливан соғысында және 2014 жылғы Газа қақтығысында Израиль қорғаныс күштеріне көмектесті. IDF модификацияларсыз M60A1 негізіндегі көпір салу машиналарын пайдалануды жалғастыруда. Көлік құралдарына енгізілген өзгерістерге жаңа, толығымен болаттан жасалған "Меркава" тізбектері және жетек дөңгелектері кіреді, бірақ кейбір машиналар әлі де бастапқы T142 тізбектерін қолданады. Бетонды нығайтулардағы траншеялардың көбеюі және үлкен кедергілерге қарағанда табиғи, тар кедергілердің көп болуына байланысты "Цмед" немесе тандем деп аталатын тандемдік көпір жинағы жасалды. Кез келген M60 AVLB жүйесіне екі көпір бөлігін ұшыру құрылғысына ешқандай өзгеріссіз орнатуға болады. Көлденең жүйемен салыстырғанда, жоғары және сыртқа шығару жүйесінің басты артықшылығы – механикалық күрделіліктің азайтылуы. "Цмед" жинағы AVLB-ге қарсы жағалаудың биіктігі мен көпірдің орналасқан жері тік болғанда да, аралықты жабуға мүмкіндік береді. "Цмед" жинағының салмағы екі көпір бөлігімен бірге 13,5 тоннаны құрайды.

Басқа пайдаланушылар

1995 жылы наурыз айында испан армиясы Coraza – 2000 бағдарламасын (Program Armor – 2000) өз бронетранспорттық күштерін жаңғырту және модернизациялау үшін бастады. Оның мақсаттарының бірі – M60A1 шассиіне негізделген және жаңа MLC 70 класындағы Leguan көпірімен жабдықталған жаңа бронетранспорттық көпірді (AVLB) әзірлеу. Бұл көпір «Леопард 2 A5» танкілерін, сондай-ақ Испания қарулануындағы кез келген басқа да танк пен бронетранспорттық құралды қолдауға қабілетті. Қазіргі уақытта Армия Логистикалық Командасының инженерлерімен тығыз байланыста алғашқы 12 данаға келісімшарт жасалды. Олар Португалия, Сингапур және Пәкістан сияқты бірнеше елдерде әлі де қолданыста жүр.

Бұрынғы операторлар

2015 жылы 12 М60 АВЛБ қызметтен шығарылды. Олар Leopard 2 Panzerschnellbrücke Leguan көпір салу машиналарын алмастырды.