Кіріспе

Калифорниядағы тарихи шіркеу, АҚШ, Монтерейдегі Сан-Карлос-Боромео соборы

Сан-Карлос-Боромео соборы (lang es), сонымен қатар Корольдік Президио капелласы деп белгілі, АҚШ, Калифорния штатының Монтерей қаласында орналасқан католик соборы. Собор Калифорниядағы ең көне, үздіксіз жұмыс істеп келе жатқан приход және ең көне тас ғимарат болып табылады. Ол 1791-1794 жылдары салынған, бұл оны АҚШ-тағы ең көне (және ең кішкентай) әрекет ететін соборға айналдырады, Луизиана штатының Нью-Орлеан қаласындағы Сент-Луи соборымен бірге. Бұл Калифорниядағы жалғыз сақталған президио капелласы және бастапқы Монтерей президиосындағы жалғыз ғимарат. Серра миссияны Президиодан көшіруге шешім қабылдады, ал 1771 жылдың мамыр айында испан вице-королі Серраның миссияны Кармель өзенінің аузына және қазіргі Кармель-бай-де-Си қаласына жақын жерге көшіру туралы петициясын мақұлдады. Миссия көшірілгеннен кейін, бұрынғы ағаш және саздан салынған ғимарат Монтерей президиосының Сан-Хосе капелласына айналды. Монтерей 1777 жылы Калифорния провинциясының астанасы болды және капелла Корольдік Президио капелласы деп қайта аталды. 1770-1771 жылдардағы бастапқы шіркеу және президодағы басқа ғимараттар 1789 жылы салют ату кезінде болған өрт салдарынан қирады және 1791-1795 жылдар аралығында салынған қазіргі құмтас құрылысымен ауыстырылды. Оның құрылысын 1794 жылы үнді жұмысшылары аяқтады. 1840 жылы капелла Әулие Карл Борромеоның қамқорлығына қайта бағышталды. 1849 жылы капелла Монтерей епархиясының Pro Cathedral болып таңдалды, епископ Джозеф Алеманидің шешімімен. Алемани Сан-Франциско архиепископы болғаннан кейін, оның ізбасары Таддеус Амат и Брузи соборды Лос-Анджелестегі халыққа жақынырақ болу үшін Санта-Барбара миссиясына көшірді.

Хувердің үйлену тойы

Болашақ АҚШ президенті Герберт Гувер мен Лу Генри 1899 жылдың 10 ақпанында, шіркеуде қызмет ететін отец Рамон Местрес қажысының қолынан үйленді. Герберт Гувер католик діни қызметкерімен үйленген алғашқы президент болды. Той шіркеуде емес, Генрилердің үйінде өтті. Отец Местрес епископтан азаматтық рәсімді өткізуге арнайы рұқсат алған, себебі сол кезде қалада протестант пасторы болмаған.

Сәулет

Корольдік Президио капелласы Калифорниядағы алғашқы тас ғимарат және 18-шы ғасырдың соңындағы тамаша испандық отарлық стильді көрсетеді. Мавр сәулетінің ықпалы да әдемі сәулетте көрінеді. Құмтастан қашалған әсем аркалар мен есіктер шіркеуді ерекше жасайды және барлық Миссиялардың арасындағы ең әдемісі деп санауға болады. Mission-ды айнала қоршаған бақша бар, оның ішінде Сан-Карлос мектебіне және Сан-Карлос соборының ректоратына дейін созылатын жол салынған. Собордың оң жағында Марияның мүсіні және арка орналасқан. Ғимараттың арт жағында Калифорнияның танымал нысаны – Джуниперо емені орналасқан. Ақпаратты жариялау үшін қоңырау мұнарасы бар, ал қасбеттің ең жоғарғы бөлігіндегі ойыста Гвадалупалық Анамыздың ең көне, жергілікті емес мүсіні орналасқан.

Қатысушы ескерткіштер мен ғимараттар

Вискаино Серра емені. Монтерейдің ерте тарихымен тығыз байланысты ағаштың сақталған қалдықтары бір кезде собор аумағында тұрған. Сан-Карлос мектебі. Мектеп собор аумағында орналасқан және 1898 жылы Карондолеттік Әйгерім Жүсіп әпкелерімен құрылған. Кейіннен оны Францискандық Таза ұғым әпкелері басқарды. 2001 жылдан бері Сан-Карлос соборының миссиясы ретінде, штаттандырылған директор және оқытушылар құрамымен жұмыс істейді.

Қалпына келтіру

1999 жылы тарихи құрылым туралы есеп дайындалды. Ол шіркеудің тарихын, қазіргі күйін және оны сақтауға қажетті шараларды тіркеді. Қайта жаңартуға қаржыландыру Гетти қоры, Калифорния миссиялары қоры, Уокер қоры, Монтерей округінің қоғамдық қоры және жеке қайырымдамалар арқылы жүзеге асырылды. 2007 жылдың мамыр айында сыртқы қабырғалардың ішіндегі ылғалдың булануына кедеріс келтірген бетон плита алынып тасталды. Құмтас қабырғалардан суды аудару үшін ғимараттың барлық периметрі бойынша француз суағызғыш құбыры салынды. Шатыр, термиттің зиянына жөндеу жүргізу және инженерлік жаңартудың шатыр бөлігін орнату үшін алынып тасталды. Жұмысшылар бастапқы тас қабырғаларды жапқан сылақты алып тастады. Олар 1794 жылы салынған неф қабырғаларының 1858 жылы қосылған трансепттер мен апсида қарағанда жақсы жағдайда екенін анықтады. Шіркеудің оңтүстікке қараған артқы қабырғаларының 80 пайызы 100 тонна жаңа тас және әк ерітіндісімен ауыстырылды. Сейсмикалық нығайтуға ішкі және сыртқы қабырғаларды байланыстыру кірді. Сыртқы қабырғалар тік тесіктер бұрғылап, ішіне болат арматуралар орнатылып нығайтылды. Сонымен қатар, реставраторлар шіркеудің ішкі жағы бұрынғыдай қарапайым емес, күрделі безендірілгенін анықтады.