Кіріспе

Канаданың Британ Колумбиясындағы провинциялық парк

Твидсмир Оңтүстік провинциялық паркі – Британ Колумбиясындағы шығыс Китимат тауларының, солтүстік Тынық мұхит тауларының және Радужный тауларының бір бөлігін қамтитын провинциялық парк. Ол провинцияның батыс аймағындағы маңызды табиғи ерекшеліктерді қорғау мақсатымен 1938 жылдың 21 мамырында құрылған. Паркке келгендерге түрлі демалыс мүмкіндіктері ұсынылады. Бұл паркте аюлар, еліктер және түрлі балықтар сияқты әртүрлі жануарлар мен өсімдіктер кездеседі. Сондай-ақ, бұл паркте жоғалу қаупі төніп тұрған бірнеше түрлер де бар.

Алғашқы халықтар

Нуксак халқы үшін Оңтүстік Твидсмуир су жолдарындағы лосось маңызды мәдени және экономикалық рөл атқарды. Лосось сенімді және маңызды тағамдық көз ретінде қызмет етті және осылай қызмет етуін жалғастыруда. 2005-2015 жылдары Оңтүстік Твидсмуирдің Атнарко өзеніндегі қызыл лососьтың (сокей) көбейіп-өсетін саны 30 000-нан 2 500-ге дейін азайды. Нуксалк ұлты жасаған қалпына келтіру жоспарында үш маңызды стратегия ұсынылды: қызыл лососьтың (сокей) экологиясы туралы білімді арттыру, өзен суының сапасын саралау және бұрынғы табиғатты қорғау шараларынан алынған мәліметтерді жинақтау. Бұл стратегияларды қазіргі уақытта үкімет іске асырып жатыр ма, жоқ па, әлі белгісіз.

Тарих

1793 жылы британдық саяхатшы Александр Маккензи Тынық мұхитына бағытталған саяхатында парктің аумағынан өтті. Ол Солтүстік Американың Тынық мұхитының жағалауын көрген еуропалықтың алғашқысы болды, бұл атақты Льюис пен Кларк экспедициясынан 12 жыл ертерек болды.

Құру

1937 жылдың тамызында Канаданың генерал-губернаторы Джон Бьюкен, 1-ші барон Твидсмуир парктің аймағында гидросамолет пен жылқы арқылы кеңінен саяхаттады. Ол және оның серіктері парктің табиғи сұлулығына қатты әсерленді, сондықтан провинциялық үкіметті оны сақтап қалуға ынталандырды. Tweedsmuir провинциялық паркін бірлік ретінде басқару қиындықтарына байланысты, ол екі жекелеген бөлімге бөлінді: Tweedsmuir Солтүстік провинциялық паркі және Tweedsmuir Оңтүстік провинциялық паркі.

География

Tweedsmuir паркі Британдық Колумбияның батыс ішкі аймағында, Китимат тауларының шығысында орналасқан. Парк шамамен бір миллион гектар жерді алып жатыр және төрт облысты қамтиды: Балкли Нечако, Карибу, Орталық жағалау және Маунт Уоддингтон. Парктің оңтүстік бөлігі 20 тас жолы бойында, Уильямс көлінен батысқа қарай шамамен 400 километр жерде жатыр. Сондай-ақ, Discovery Coast Passage паром арқылы және Ішкі жолмен Ванкувер аралындағы Порт Хардиден BC Ferries компаниясымен немесе Нимпо көлінен, Анахим көлінен немесе Белла Куладан гидроұшақпен келуге болады.

Қызықты орындар

Tweedsmuir паркі Rainbow Range тау жотасының барлық аумағын қорғайды, ондағы күшті минералдану топыраққа алуан түрлі түстер сыйлаған. Парк сондай-ақ Канададағы ең үлкен үздірілмеген құлауларының бірі болып табылатын 260 метрлік Hunlen суарнасын қорғайды. Парк бұрын Lonesome көліне де мекен болды, ол фермер және табиғатты қорғаушы Ральф Эдвардсқа танымал, ол сол жерде кернейш қарғаның қоныс аудару ортасын сақтау үшін күш салды. Александр Маккензи мұра жолы – бұл жағалау мен ішкі аймақтар арасындағы сауда және саяхат үшін жергілікті халықтар қолданған ежелгі жаяу жолдың бағытын ұстанатын мұра жолы. Бұл жолды кейін британдық саяхатшы Александр Маккензи құрлық арқылы континентті кесіп өтіп, Тынық мұхитын көрген алғашқы еуропалыққа айналды. Жолдың бір бөлігі Heckman асуы және Burnt Bridge өзені арқылы парктің ішінде өтеді.

Климат

Мұндай кең аумақта климат әртүрлі болады. Дегенмен, Белла-Кула аңғарына жақын төменгі аймақтарда температура жылырақ, жылдық жауын-шашын мөлшері жоғары. Жылдық жауын-шашынның шамамен бес бөлігі қар түрінде жауады. Батысқа қарай биіктік көтерілген сайын ауа райы көбінесе қатаңдап, жаз бен қыс арасындағы температура айырмасы күрт өзгереді. Орташа есеппен, қыстың ортасында минус 30 градусқа дейін төмендеп, жаздың ыстық күндерінде 40 градусқа жетеді. Өлшеміне байланысты, паркте алуан түрлі тіршілік орталары кездеседі. Оған таулар, өзендер, сарқырамалар, көлдер, жазықтар және тығыз ормандар кіреді. Эуцук көлі паркті солтүстік Твидсмуир және оңтүстік Твидсмуир парктеріне бөліп тұрады. Парктің батыс жиегіндегі таулар мұздықтардың әсерінен тозып, «Радуга» жотасы – түрлі-түсті лава дөңгелектерінен құралған, ол көрерменге әдемі көрініс сыйлап, сонымен қатар кейбір жануарлар үшін маңызды тіршілік ортасы болып табылатын тік каньондарды құрайды. Жағалау бойында Хемлок орманы орналасқан. Төменгі жазықтықтарда қарағай, діңгек, және дуглас шыршасы өседі. Кейбір тау беткейлерінде ағылшын шыршасы мен субальпілік шыршасы тамыр жаяды. Жылдың әртүрлі мезгілінде әртүрлі балық түрлері кездеседі. Байқалған балық түрлері: болат балық, кинок лососі, кохо, қақпақ балық және долли варден. Оңтүстік Твидсмуир паркінде балық аулау танымал. Жақында Твидсмуир маңында олардың осы аймақта екенін растайтын жаңа деректер табылды.

Тромпеттер қаңғырауы

Аң аулаудың артық болуы салдарынан 20-шы ғасырдың басында трубашы құс жойылуға жақын болды. Солтүстік Америкадағы қорғау шараларын енгізу түрдің қалпына келуіне әкелді. Мұндай мысалдың бірі – Эдвардс отбасының 1920-жылдардағы суық қыстарда жалғыз көлдегі құстарға күтім жасауы.

Эндемиялық түрлер

Твидсмюр Оңтүстік провинциялық паркінде ендемиялық түрлер жоқ. Дегенмен, кем дегенде екі түр, Канадаға ғана тән, осы паркте табылуы мүмкін. Бұл ақпараттың құпиялылығын сақтау қажет болғандықтан, түрлердің атауларын ашық жариялауға болмайды.

Қауіптер

Адамның демалысы және басқа да бұзылыстар Твидсмуир Оңтүстік провинциялық паркіне қауіп төндіреді. Дегенмен, климаттың өзгеруі аймаққа ең үлкен қауіпті құрайды. 2022 жылдың күзіндегі құрғақшылық жағдайлары сол жылғы бұрыш (лосось) популяциясын күрт азайтты, оның тірі қалуына тәуелді көптеген басқа түрлерге де әсер етті. Б.К.-да құрғақшылықтан зардап шеккен экожүйелерге қауіп төндіретін су тасқыны да күтілуде. Паркте қыс айларындағы температураның жоғарылауына байланысты тау шыршасы қоңыздарының шабуылы жиі болады.

Демалыс

Tweedsmuir South провинциялық паркі балық аулау, жаяу серуендеу, атпен саяхаттау, кемпинг (жағажай және арт жақ кемпингі), және каноэмен жүзуге мүмкіндік береді. Паркте көлікпен баруға болатын екі кемпинг орналасқан. Сонымен қатар, паркте төрт белгіленген демалыс аймағы бар. Қысқы кемпингке көлікпен бару мүмкіндігі шектеулі. Tweedsmuir шаңғы клубы парктің шекарасында бірлікке тартылатын шаңғы және тас жол шаңғы трассаларын күтіп ұстайды. Rainbow Range белгіленген аймағында қар мотоциклімен жүруге рұқсат етіледі. Белла-Кула және Атнарко өзендерінде жүзу ұсынылмайды, олар кемпингтердің жанында орналасқан. Жабайы табиғатты қарау, әсіресе гризли және қара аюларды көру парктің күз айларындағы басты назары, ол Атнарко өзені бойында өтеді. Бұл қыркүйек айында, шабақтар шағылысқан кезде, Беларко жабайы табиғатты қарау платформасында байқалады. BC Parks және Nuxalk Nation арасындағы серіктестікпен әзірленген бірқатар белгілер парктің негізгі дәлізін, автомобиль жолы бойында түсіндіреді. Парктің оңтүстік бөлігіне 20-шы тас жол арқылы, пароммен, гидроұшақпен немесе арт жақтан жаяу жүру арқылы қол жеткізуге болады.