Кіріспе

Рой В. Браун – Ұлыбританияда туған инженер, гуманист және адам құқықтарын қорғаушы белсенді. Ол 2003-2006 жылдары Халықаралық гуманистік және этикалық одақтың (IHEU) президенті болды және Біріккен Ұлттар Ұйымында, Женевада бір кезде оның негізгі өкілі болды.

Алғашқы жылдар

Рой Браун 1947 жылғы 2 қарашада Лондонда дүниеге келген. Ол Мартин мектебінде (Ист-Финчли), Хабердашерс Аске ер балалар мектебінде (Гертфордширдегі Элстридегі жекеменшік мектеп) және Лондон университетінде инженерлік мамандық бойынша білім алған. Ол Лондондағы ITT компаниясында инженер ретінде электрондық жүйелерді әзірлеумен айналысты, сондай-ақ Ұлыбританияның Орфорд Несс және Альдермастондағы Атомдық қару зерттеу орталығында халықаралық сынақтарға тыйым салу шарты бойынша бақылау жүйелерін әзірлеу тобының құрамында жұмыс істеді. Канадаға эмиграциядан кейін Монреальдегі Canadian Marconi компаниясында төрт жыл бойы ұшақтардағы радар және навигациялық жүйелерді жобалаумен айналысты. Содан кейін ол Теуксберидегі Racal Research компаниясының бас дизайнері ретінде Ұлыбританияға оралды, бұл компания компьютерлік дизайн саласындағы алғашқылардың бірі болды.

Метиерді басқару жүйелері

1976 жылы Ричард (Дик) Эванс, Робин Лодж және Джеймс Миллер сияқты үш әріптесімен бірге Браун Лондонда Metier Management Systems компаниясын құрды. Бұл компания ірі жобаларды басқару үшін шағын компьютерлік жүйелерді жасап, нарыққа шығарған алғашқы компания болды. Олардың алғашқы өнімі, 1977 жылы ұсынылған Apollo, шағын компьютерде жұмыс істейтін алғашқы жобаны басқару жүйесі болды, бірақ оның мүмкіндігі желілік жоспарлау мен кестелеумен ғана шектелді. 1978 жылы оған Artemis деген туысқан өнім қосылды, ол шығындарды және ресурстарды басқару мүмкіндігін қамтиды және әлемдегі алғашқы коммерциялық сәттілікке жеткен реляциялық деректер базасы жүйесіне айналды. 1980-жылдардың басында Artemis жүйелері 30-дан астам елде қолданылып, әлемдегі ең ірі азаматтық, ғарыш, ядролық және әскери жобалар үшін басқару ақпаратын қамтамасыз етті, соның ішінде теңіз үстіндегі мұнай платформаларын салу, ұшақтарды әзірлеу, Таяу Шығыстағы бес әскери қаланы салу, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің флоттарын Лонг-Бич және Норфолк теңіз портында күтіп-ұстау, ғарыш жобалары, ядролық электр станцияларын күтіп-ұстау және Ұлыбритания мен АҚШ автомобиль өнеркәсібінде өндірісті жоспарлау. 1978 жылдан 1982 жылға дейін бизнес өскен сайын, Metier Hewlett Packard және IBM мейнфреймдері сияқты басқа платформалар үшін де Artemis жүйелерін жасады. 1980 жылдан бастап Metier өзінің RISC-негізгі компьютерлік жабдықтарын және толық бағдарламалық жасақтаманы жаңадан жасаудың амбициялық бағдарламасын бастады, ол Artemis 2 деп аталды. 1985 жылы серіктестер компанияны ең ірі клиенттерінің бірі – Lockheed Corporation-ға сатқан кезде, Metier-де 700 қызметкер (олардың 70-і акционерлер) және 21 елде кеңселері болды.

Дүниежүзілік халық қоры

Браун 1984 жылы Нидерландыға көшіп барды, онда әйелі Дианамен бірге отбасылық жоспарлауды қолдау үшін Дүниежүзілік халық саны қорын (WPF) құрды: әйелдер мен отбасылардың өмір сапасын жақсартудың маңызды факторы және дамушы елдердегі адам дамуы және халық санының тез өсу мәселелерін шешуге бағытталған. 1993 жылы WPF Еуропадағы халықты қолдау жөніндегі жетекші ұйымдардың біріне айналды және 1994 жылы Каирде өткен Халық саны мен даму жөніндегі халықаралық конференцияға (ICPD) Нидерланд делегациясында маңызды рөл атқарды. 1996 жылы WPF, 1991 жылы Браун, Шьяк Бавелар (сол кезде WPF атқарушы директоры) және CARE International ұйымының Энн Олпорт ұсынған, жыныстық және репродуктивті денсаулық және құқықтар, халық саны және даму салаларында жұмыс істейтін Еуропалық ҮЕҰ желісі – Еуронгоның құрылтайшы мүшесі болды. WPF 1998 жылы Нидерланд үкіметін халыққа көмек көрсету үшін қаржыландыруды үш есеге арттыруға ықпал етіп, БҰҰ Халық қорсына ең ірі жеке донор атанды. 1999 жылы WPF, БҰҰ оны Халық саны мен даму жөніндегі Гаага форумын өткізуге таңдаған кезде, кеңінен танымал болды. WPF атқарушы директоры Вутэр Мейердің басшылығымен өсіп, 2004 жылы ол зейнеткерлікке шыққан кезде 16 елде жобалары болды және Пакистан мен Вьетнамда кеңселер ашылып, бүкіл әлемде шамамен 60 қызметкер жұмыс істеді. 1998 жылы Браун WPF төрағалығын БҰҰ-дағы бұрынғы Нидерланд елшісі Николаас Бигманға тапсырды, бірақ 2012 жылға дейін кеңесшілер кеңесінде қалды.

Халық саны мен даму жөніндегі халықаралық қор

1987 жылы отбасы Швейцарияға көшіп барды. 1999 жылы Кристин Магистретти, Чарльз Риоло және Фредерик Навиллмен бірге Браун Швейцарияның Лозанна қаласында орналасқан Халық саны және даму жөніндегі халықаралық қордың құрылтайшы мүшесі болды. Үндістанның Мумбаи қаласындағы Әлеуметтік өзгерістерді зерттеу орталығымен (CSSC) серіктестік құрып, IFPD WIN бағдарламасын жасады. Бұл бағдарлама Бандра Ист аймағындағы шалаптарда аналар мен балаларына бастапқы медициналық көмек, отбасылық жоспарлау, жас қыздар мен әйелдерге дағдыларды үйрету және сауат ашу сабақтарын қамтитын 20 клиника ашты. 2010 жылға қарай WIN 80 000-нан астам адамға қызмет көрсетіп келді.

Халықаралық гуманистік және этикалық одақ

Браун методист ретінде тәрбиеленді, бірақ екінші әйелі Дианамен танысқаннан кейін гуманист болды. Ол Ұлыбританиялық гуманистік қауымдастығының, Ұлттық секулярлық қоғамның және Секулярлық гуманизм кеңесінің өмір бойы мүшесі атанды, бірақ гуманистік қозғалыста 1999 жылы Мумбаиде өткен 14-ші Дүниежүзілік гуманистік конгресске қатысқаннан кейін ғана белсенділік танытты. Сол жылы ол IHEU Өсу және даму комитетіне мүше болып кірді, ал 2000 жылы Комитет төрағасы болды. 2001 жылы IHEU вице-президенті, 2003 жылы президенті болып сайланды. Ол 2006 жылға дейін президент қызметін атқарды. IHEU құрылғанына 50 жыл толуына орай Браун оның негізгі құжатын, Амстердам декларациясын жаңарту жобасын үйлестіруші ретінде жұмыс істеді. 2002 жылғы Амстердам декларациясы сол жылы 15-ші Дүниежүзілік гуманистік конгресс және IHEU Бас ассамблеясы тарапынан «Дүниежүзілік гуманизмнің ресми анықтамасы» ретінде бірауыздан қабылданды. IHEU президенті ретінде Браун 40-тан астам елдегі 100-ден астам IHEU мүше ұйымдарымен тығыз байланыс орнату үшін бірқатар аймақтық өкілдерді тағайындау арқылы орталықтандыру процесін бастады. 2004 жылы Уганданың Кампала қаласында Африка гуманистік альянсын құрды, ол Африка бойынша гуманистік, секулярлық және еркін ойлы ұйымдарды біріктірді.

БҰҰ-дағы адам құқықтары

2004 жылдан бері Браун БҰҰ-дағы Женевада IHEU-дың Бас өкілі ретінде қызмет етеді, онда ол БҰҰ Адам құқықтары жөніндегі комиссиясында және оның ізбасары – Адам құқықтары кеңесінде жұмыс істеді. Браун комиссия мен кеңестің пленарлық отырыстарында әйелдердің генітальдық мүшелерін кесу, Үндістандағы далиттердің қиын жағдайы, Солтүстік Африкадағы құлдық, Африкадағы колдовство және колдовшыларды аулау, сөз бостандығы, дінге қорлау ұғымы, Исламдағы адам құқықтары жөніндегі Каир декларациясының және жалпыға жарияланған декларацияның арасындағы қайшылық, сондай-ақ Ватиканның балаларға қатысты зорлық-зомбылықты жасыру әрекеттері мен Халықаралық бала құқықтары конвенциясы бойынша міндеттемелерін орындамауы сияқты түрлі мәселелер бойынша жазбаша ұсыныстар дайындады және сөз сөйледі.

Еуропаның көрінісі

2006 жылы Германия канцлері Ангела Меркель Еуропалық одақ құрылғанның 50 жылдығын атап өту үшін «Берлин декларациясы» деп аталатын мәлімдеме жасау жоспарын жариялады, онда Еуропаның «христиандық тамырларына» сілтеме жасалуы тиіс еді. Декларацияға Еуропалық Одақтың барлық 27 үкімет басшысы қол қоятын болды және ол ұсынылып отырған жаңа Еуропалық Конституцияның преамбуласына айналатын еді. Браун осы потенциалды дау тудыруы мүмкін идеяға қарсы күресу үшін науқан ұсынды, ол басқа діндерді ғана емес, сонымен қатар гуманизмді, секуляризмді және Еуропаның Ағарту дәуіріне деген қарызын да ескермеуі мүмкін еді. IHEU Еуропалық гуманистік федерациясымен және «Католиктердің еркін таңдауы» халықаралық үкіметтік емес ұйымымен бірлесіп «Еуропаға арналған көрініс» атты бірлескен науқанды жүргізуге келісті, Берлин декларациясына балама ретінде «Брюссель декларациясын» жасау үшін, ол Ағарту дәуірінің құндылықтарына негізделген Еуропаның ортақ мұрасын көрсететін еді. Браун науқанның үйлестірушісі болып тағайындалды. Жобаны әзірлеу процесі 2006 жылдың қазанынан 2007 жылдың қаңтарына дейін жалғасты, онда жүздеген әңгімелер және шамамен 15 алдын ала жобалар қарастырылды. Брюссель декларациясы 2007 жылдың 27 ақпанында, мерекелік шараларға бір ай қалғанда, Еуропалық президенттіктің өкіліне ұсынылды және барлық 27 үкімет басшысына жолданды, онда Брюссель декларациясында баяндалған құндылықтар Берлин декларациясына енгізілуі тиіс деген өтініш қойылды. Науқан сәтті аяқталды. 2007 жылдың 27 наурызында Берлин декларациясы жарияланғанда, үш үкімет басшысы оған қол қоюдан бас тартты, себебі декларацияда Құдайға, дінге немесе Еуропаның болжамды христиандық мұрасына ешқандай сілтеме жоқ еді, және декларацияға ақырында Еуропалық Кеңестің президенті Ангела Меркель, Еуропалық Парламенттің президенті Ханс Герт Поттеринг және Еуропалық Комиссияның президенті Жозе Мануэль Баррозу қол қойды. Содан кейін декларация Еуропалық Конституцияның преамбуласына енгізілді. Науқанның табысты болуының бір себебі, қарапайым азаматтардан миллионнан астам қол қоюды алуға тырыспағандықтары, керісінше, өз елдерінде үлкен ықпалға ие 1000 еуропалықтың, соның ішінде көрнекті мемлекет қайраткерлерінің, діни лидерлердің және Нобель сыйлығының лауреаттарының қолдауын алды. Науқанның күтпеген салдарының бірі – ашулы Папа Бенедикт XVI «Еуропа жанын жоғалтты» деп мәлімдеп, Еуропалық Парламентте сөз сөйлеуге шақыруды талап етті. Алайда, шақыру ақырында қабылданғанда, Папа Парламенттің «тынышсыздыққа ұшыраған» деп мәлімдеп, бас тартты.