Кіріспе

Біріккен Корольдіктегі кәсіби қауымдастық

Қоршаған ортаны ескеретін құрылыс қауымдастығы (AECB) – Біріккен Корольдіктегі тұрақты құрылыс мамандарының жетекші желісі. AECB мүшелеріне жергілікті билік органдары, тұрғын үй қауымдастықтары, құрылысшылар, сәулетшілер, жобалаушылар, консультанттар және өндірушілер кіреді. Бұл қауымдастық 1989 жылы құрылыс индустриясында қоршаған ортаны құрметтеу, қорғау, сақтау және жақсарту қажеттілігі туралы хабардарлықты арттыру, сондай-ақ экологиялық тұрақты құрылыс саласындағы ең жақсы тәжірибені дамыту, бөлісу және насихаттау мақсатымен құрылған.

Көмiртегi аз ғимарат

АЕКБ тұрақтылықтың барлық аспектілерінің маңызды екенін мойындайды, бірақ климаттың өзгеруі мүшелерінің басқа салалардағы жетістіктерін жоққа шығару қаупі бар деп санайды. Сондықтан қазіргі уақытта Ұлыбританиядағы тұрғын және тұрғын емес ғимараттардан туындайтын көміртегі шығарындыларын азайтуға жәрдемдесуге баса назар аударуда (Ұлыбританиядағы көміртегі шығарындыларының шамамен 50 пайызы – авиацияны есептемегенде – ғимараттарға тиесілі). Ассоциация Үкіметтің 2050 жылға қарай көміртегі шығарындыларын 60 пайызға азайту мақсатының жеткіліксіз және кеш екенін, ал климаттың өзгеруіне байланысты туындайтын мәселелерді шешу үшін кем дегенде 85 пайызға азайту қажет деп санайды.

Көміртегі аз стандарттар

Төмен көміртекті құрылысты ынталандыру үшін қауымдастық үш жетілдірілген энергия стандартын әзірледі, алдағы 40 жылда Ұлыбританияда қол жеткізілетін төмен энергиялы және төмен көміртекті ғимараттарға үш қадамдық жол ашу мақсатында. Бұл стандарттар негізінен Passivhaus Institut әзірлеген неміс Passivhaus қозғалысының әдістемесі мен қағидаларына негізделген, сонымен қатар американдық, канадалық, скандинавиялық және еуропалық энергия стандарттары мен түрлі табысты энергия тиімді құрылыс бағдарламаларымен толықтырылған. Стандарттардың өзі АЕКБ-ның «Көміртектік сауаттылықтағы жобалау және құрылыс бағдарламасы» (CLP) деп атаған, дамып келе жатқан білім беру және оқыту бағдарламасының орталық бөлігін құрайды. АЕКБ стандарттары: Жаңа ғимараттар стандарты, Жаңарту стандарты 1 және Жаңарту стандарты 2. АЕКБ осы стандарттарды кеңінен қолжетімді технологияларды пайдаланып, минимал немесе қосымша шығынсыз жоғары өнімді ғимараттар құруды көздейтін кез келген адамға бағыттайды. Олардың бағалауынша, бұл аз тәуекелді нұсқалар, әр типтегі ғимараттар үшін Ұлыбританиядағы орташа көрсеткішпен салыстырғанда, жалпы CO₂ шығарындыларын 70%-ға төмендетуге мүмкіндік береді. Бұл нәтиже, осы стандарттарды салыстырмалы түрде оңай және төмен құнмен орындауға болатындығын ескерсек, өте маңызды деп саналады. АЕКБ тұрақты жобалау және құрылыс саласындағы сәтті шетелдік тәжірибеге негізделген қатаң баламалы тәсілдердің Ұлыбритания үкіметінің бастамаларымен қатар жүретініне сенімді және Үкіметтің Тұрақты Тұрғын Үйлер Кодексін өзінің CLP-мен үйлестіруге, немесе кемінде CLP-ге (әдістемелік және бастапқы өлшемдердегі айырмашылықтарға қарамастан) төмен энергиялы және төмен көміртекті ғимараттарды тиімді жобалау және салудың ресми балама жолы ретінде қарауға шақырады. АЕКБ жобалау және құрылыс индустриясын нәтижесіндегі ғимараттардың нақты өнімділігіне сүйене отырып, төмен көміртекті жобалау кодекстері мен бағдарламаларының шынымен төмен энергиялы және төмен көміртекті өнімділікті тиімді қамтамасыз ететінін өздері бағалауға шақырады.

Энергияны аз пайдаланатын ғимараттар туралы деректер қоры

AECB-нің басшылық қағидасы – іс жүзінде нәтиже беретін нәрсеге назар аудару, осы арқылы ғимараттардың экологиялық көрсеткіштерін жақсарту. AECB Технология стратегиялық кеңесінің қолдауымен төмен энергиялы ғимараттар туралы деректер базасын құрды. Бұл база жобаны жоспарлау кезінде адамдар үміттене алатын нәтижелерден гөрі, нақты қол жеткізілетін мүмкіндіктерді көрсету мақсатында жасалған. Деректер базасы AECB мүшелерінің, сондай-ақ Retrofit for the Future жобаларына қатысқан командалардың жиынтық тәжірибесіне негізделген және осы біліммен бөліседі. Бұл деректер базасы энергияны аз қолданатын ғимаратты жоспарлауға кіріскен әрбір адамға қандай нәтижелерге қол жеткізуге болатынын шынайы түрде көрсетеді, сонымен қатар оның қалай іске асырылғаны туралы толық мәліметтер ұсынады. Деректер базасына тұрғын және тұрғын емес секторлардағы жөндеу және жаңа құрылыс жобалары туралы ақпарат кіреді. Деректер базасы әр ғимараттың көрсеткіштерін сандар түрінде және нақты графиктер арқылы көрсетеді. Жобалау мақсаты мен нақты іске асырылған нәтижелерді салыстыру оңай, ал жобаларды бір-бірімен салыстыруға болады. Әр жоба бойынша егжей-тегжейлі жобалау стратегиялары, ғимараттың типі, қолданылған шаралар мен технологиялардың сипаттамалары мен суреттемелерін таба аласыз. Бақылау деректері жинала берген сайын, деректер базасы энергия және көміртегі тиімділігінің деңгейлеріне жетуге болатын, әртүрлі ғимарат түрлері үшін жақсы сипатталған және сенімді өлшемдерді ұсынып, толығырақ ақпарат беретін болады.

Аз болса - көп

2012 жылдың 30 қаңтарында AECB өзінің «Мұнайдан кейін энергия қауіпсіздігі» атты есебін жариялады, ол Ұлыбритания энергетикалық саясаты тарихындағы беспрецедентті он бес жылды аяқтады. Бұл 1997 жылы консервативті үкімет климаттың өзгеруіне қатысты саясаттың қажеттілігін ресми түрде мойындауынан басталып, 2008 жылғы Климаттық өзгерістер заңымен және 4-ші көміртегі бюджетімен аяқталды. «Азырақ – артық» есебі – бұл талқылауға маңызды жаңа үлес және 2050 жылға қарай Ұлыбританияның CO2 эмиссиясының мақсатына жету немесе одан да асып түсу үшін жылу және көлік жүйесін ірі масштабта электрлендірудің қалыптасып келе жатқан дәстүрлі көзқарасына балама ұсынады. Бұл экономиканың барлық салаларында энергия тиімділігін күштірек және жүйелі түрде жетілдіруге, ірі масштабты күн жылуы сияқты технологияларға, қалалық ғимараттарға құбырлар арқылы жеткізілуге, жаңаруға жарамды электр энергиясынан жартылай синтезделген сұйық отындарды өндіретін және биоотын ресурсын толықтыратын жол және әуе көлігі жүйесіне, негізінен қосалқы көздерден қуат алатын, желі қауіпсіздігіне көмектесетін шағын электрмен жабдықтау жүйесіне және әсіресе биосферада көмірқышқыл газын (CO2) тұтқындау мүмкіндіктерін күштірек жетілдіруге негізделген. «Азырақ – артық» есебі электрленген болашақтың қымбатқа түсуі мүмкін және CO2 эмиссиясын едәуір төмендету үшін баламаларға қарағанда баяу болуы мүмкін деп мәлімдейді. Энергия тиімділігін күштірек жетілдіру, биосекуэстрация және Ұлыбританияның энергия пайдалануы мен энергия жүйелерінің ерекшеліктеріне көбірек назар аудару энергияны едәуір арзан және сенімді етуге мүмкіндік береді. Электрленбеген болашақ CO2 эмиссиясын арзан және жылдам төмендетуге қабілетті көрінеді. 2050 жылға дейінгі жиынтық эмиссия 2050 жылғы эмиссиядан кем болмауы керек. Есепте технологияны, өнімді және жеткізу тізбегін дамытудың маңызды салалары көрсетілген. Олардың ішінде құбыр арқылы жылу беру технологиясы бар, ол Ұлыбританияның континенттік көршілерінің бірнешесінде дамыған және Даниядағы ғимараттардың 60% -дан астамын жылытатын, бірақ Ұлыбританияда кең таралмаған технология. Оларға сондай-ақ барлық масштабтағы жылу сақтау және тарату жүйелеріндегі шығындарды едәуір төмендетуге мүмкіндік беретін жоғары өнімділіктегі жылу оқшаулау жүйелері және жаңартылатын отын өндірісі кіреді. Жылу желілері осы сценарийде жүйелі рөл атқарады, күн, геотермальдық және қалдық жылу ресурстарына жаңа электр энергиясына қарағанда арзан бағамен қол жеткізуді қамтамасыз етеді және Ұлыбританияның жарықты ұзақ уақыт сақтап тұру қабілетіне ие болмай қалу қаупін азайтады. «Азырақ – артық» есебі Ұлыбритания энергия нарықтарының тиімсіздігін сынап көрсетеді. Авторлар сумен жабдықтау вертикальды интеграцияланған және реттелген жергілікті монополиялар арқылы жүзеге асырылатынын, олар мемлекеттік сектордың пайыздық мөлшерлемелеріне жақын капиталға қол жеткізе алатынын, әсіресе қарызға негізделген жағдайда атап өтеді. Олар осы келісімдердің энергия секторында неге қолданылмағанын сұрайды, бұл АҚШ-тың кейбір жекеменшік коммуналдық компанияларымен және Даниядағы коммуналдық компаниялармен салыстырылады. Есеп энергия тәуелсіздігі мен декарбонизацияға оңай жол ұсынбайды. Ол барлық нұсқалардың қиындықтар туғызатынын нақты көрсетеді. Бірақ ол саясаткерлерге технологиялар қиын болып көрінсе, оларды басқа технологиялардың нақты жағдайымен салыстырмай, бірден жоққа шығаруға кеңес бермейді.

Басқа АЕЦБ ресурстары

AECB "Less is More" басылымын "Фоссилді отыннан кейінгі ғимараттар құрылысы және материалдары" есебімен толықтырды және түпнұсқа материалдарды, оқу курстарын және подкасттарды жариялауды жалғастыруда. 2022 жылы ұйым өзінің "Стандартты орнату" атты тегін журналын жариялады, онда тұрақты, экологиялық құрылыс саласынан алынған түпнұсқа пікірлер, талдаулар және ой-толғамдар бар.