Кіріспе

Үлгілік құрылыс кодексі – құрылыс кодексін қабылдауға жауапты аумақтан тәуелсіз стандарттау ұйымы әзірлеген және қолдап тұратын құрылыс кодексі. Жергілікті өкіметтер оны өз кодексі ретінде қабылдауға болады. Бұл жергілікті билік органдарына өз кодекстерін жасауға кеткен шығындар мен қиындықтардан сақтайды. Көптеген кішігірім өкіметтерде мұндай біліктілік жетіспейді.

Шолу

1900-жылдардың басынан бері құрылыс салуды реттеу жергілікті билік органдарының жауапкершілігінде болатын елдерде құрылыс кодексінің үлгілері табысты қолданылып келеді. Үлгілік құрылыс кодекстерінің танымалдылығы екі факторға байланысты: а) жекеменшік құрылыс кодекстерін жасау тым қымбат, әрі б) үлгілік кодекстердің жергілікті жағдайларға бейімделу мүмкіндігі. Қазіргі заманғы құрылыс ережелері өте күрделі болғандықтан, оларды жасау және тиімді қолдау көптеген әкімшілік аумақтардың техникалық және қаржылық мүмкіндіктерінен асып түседі. Сондықтан, жергілікті билік өз құрылыс кодексін жасаудың орнына үлгілік құрылыс кодексін пайдалануды жөн көреді. Үлгілік құрылыс кодекстері белгілі бір әкімшілік аумақта қабылданады (өзгеріссіз қабылданады) немесе бейімделеді (өзгертіледі), содан кейін қабылдаған орган оны міндетті түрде орындайды. Үлгілік құрылыс кодекстерін стандарттау ұйымдары мемлекеттік және жеке сектор өкілдерінен құралған даму комитеттерінің желісі арқылы әзірлейді. Бұл тәсіл қаржылық және интеллектуалдық ресурстарды біріктіруге мүмкіндік береді, нәтижесінде қазіргі заманға сай және техникалық тұрғыдан дұрыс кодекстер жасалады. Үлгілік кодекс әзірлеушілер соңғы зерттеу нәтижелерін және құрылыс технологияларын енгізу үшін кодекстерін жаңарту жөнінде үнемі жұмыс істейді. Үлгілік кодекс әзірлеушілердің қаржыландырылуы әдетте үлгілік кодекс сатудан, қайта басып шығарудан түсетін роялтилерден және олар қабылдаушы органдар мен кодекс қолданушыларға ұсынатын кеңес қызметтерінен түседі.