Кіріспе

Құрып кеткен динозаврлар туысы

Phyllodon (мағынасы "жапырақ тісі") – Кимерридждік кезеңнің Жоғарғы Юра қабатындағы Португалияның Лейрия қаласындағы Guimarota қабаттарынан және, мүмкін, Англияның Батондық Чиппинг Нортон әктасынан табылған шағын орнитохик динозаврлар туысы. Ол Солтүстік Америкадағы бірдей кезеңде өмір сүрген динозаврлармен тығыз байланысты болуы мүмкін. Бұл туыс тістерінен және, мүмкін, жартылай төменгі жақ сүйектерінен белгілі. Бұл атау қазіргі заманғы мүктер туысына да қолданылады, бірақ екі организмнің әртүрлі патшалыққа жататынына байланысты бұл қиындық тудырмайды.

Тарих

Phyllodon MGSP G5 негізінде құрылған, ол Леирия қаласының жанындағы шахтадан алынған лигниттік сазтастан табылған төменгі жақ тісінің бір бөлігі. Осы туысты сипаттаған Ричард Тулборн жоғарғы иек тісін (MGSP G2) қосты. Ол жаңа туысты гипсилофодонтид деп санады және тіс орналасуының гипотетикалық қалпына келтіруін ұсынды. Бірнеше жылдан кейін Солтүстік Американың кеш Юра дәуірінің гипсилофодонтидтерін қараған Питер Гальтон, Phyllodon тістерінің Nanosaurus тістерімен ең жақсы сәйкес келетінін анықтады және төменгі жақ тісі алдыңғы және артқы жақтан асимметриялы болғандықтан гипсилофодонтид екенімен келісті. 2004 жылға дейін Англияның Чиппинг-Нортон әктасынан Phyllodon қалдықтарының болуы мүмкін екендігі анықталды. Аз материал болғандықтан, Phyllodon көбінесе күмәнді, базалық орнитопод ретінде белгісіз туыстық байланыстарымен қарастырылады. Дегенмен, осы туысқа жататын материалдың көбі бастапқы орналасқан жерден табылып, сипатталды. Бұл материалға жақтың барлық бөліктерінен 120-дан астам тіс және тістері жоғалған төменгі жақтың төрт бөлігі кіреді. Жаңа материалды сипаттаған Оливер Раухут, сол жерде басқа ұқсас динозаврлар табылмайтындықтан төменгі жақтарды Phyllodon деп болжады. Тістер өте кішкентай (3 миллиметрге дейін) және жас тістер болуы мүмкін. Ол сонымен қатар жаңа материалда Phyllodon үшін қосымша диагностикалық белгілерді тапты, оның ішінде өте биік жоғарғы жақ тістері, бұл оның жарамды туыс болуы мүмкін екенін көрсетеді. Оны басқа гипсилофодонттармен салыстырғаннан кейін, ол Солтүстік Американың Моррисон формациясының шамамен бір уақыттағы Drinker динозаврымен ең жақсы сәйкес келетінін анықтады, әртүрлі ерекшеліктер олардың тығыз байланысты екенін көрсетеді. Сол сияқты, Гальтон 2006 жылғы шолуында оның тістері Drinker және Nanosaurus тістеріне ұқсас екенін анықтады.

Палеобиология

Гипсилофодонтид немесе басқа базальды орнитопод ретінде Филлодон екі аяқты шөп жеуші болған. Оның мөлшері бағаланбаған, бірақ көптеген ересек гипсилофодонттардың денесі ұзын болған.