Кіріспе

Эрик Флинттің 2006 жылғы романы

1634: «Қошқын көтерілісі» – 1632 тарихының балама әулетіндегі жетінші жарияланған туынды, және тарихи болжамдарға қатысты нақты географиялық принцип бойынша ұйымдастырылған «негізгі сюжет желісінің» үшінші туындысы болып табылады. Алғашқы негізгі желі «Батыс және Солтүстік Орталық Еуропа желісі» деп аталады (солтүстік және батыс Германия, Дания, Англия, Франция, Төмен елдер, Швеция және Балтық елдерін қамтиды); Италия, Испания, Жерорта теңізі аймағы және Франциядағы оқиғаларды қамтитын екінші сюжет желісі «Оңтүстік Еуропа желісі» деп аталады, ал бұл кітап «Оңтүстік Орталық/Оңтүстік-Шығыс желісінің» бастау романы деп есептеледі, өйткені оқиға Оңтүстік Германия, Австрия, Бавария және Богемияда өтеді. Бұл географиялық тұрғыдан ұйымдастырылған сюжет желісі Флинттің «Валленштейн гамбиті» повестесімен «От сағаты» романында Богемия, Австрия және Германияда басталады, ол әртүрлі Грантвилл газеттеріндегі оқиғалармен байланысты.

Мазмұны

Кітапты жіктеу қиын, өйткені ол ерекше туынды, және сериал авторы Эрик Флинт алдысөз сөзінде мойындағандай, ең жақсы сипаттамасы осы. Шын мәнінде, бұл антология – бірнеше ұзақ повестьтердің арасында, көріне берілмейтін қысқа әңгімелер (біраз уақытқа дейін жасырын) жалпы сюжет желісімен байланыстырылған, ал кітаптың соңындағы шағын роман барлық осы көріне байланыссыз және әртүрлі мазмұндарды біріктіреді. 1632 сериясының көптеген туындыларынан өзгеше, бұл кітаптың көп бөлігі қарапайым халықтың – "көшедегі" адамдардың көзқарасынан жазылған: Грантвилл, Батыс Вирджиниямен өмірге бейімделуге тырысатын немістер, Грантвилл маңындағы жаңа өмірге бейімделуге тырысатын уақыт өзгергендер, және екеуі де Еуропаның жаңа Біріккен Штаттарында қақтығысқа түсетін екі әртүрлі мәдениеттің мәселелерімен күреседі. Осы бірігу динамикасы – Флинттің 1631-1632 жылдары болған оқиғаларға қарамастан, кітапқа енгізу қажет деп ойлаған оқиғалардың негізгі ортасы. Олардың ықпалы кітаптың бойымен және 1634 жылға дейін, сондай-ақ саяси шекаралар мен майдан шебі арқылы созылады, өйткені осы кітапта дамыған тарихи қажеттіліктер тікелей жалғасы – 1634: Бавария дағдарысы кітабында жалғасады.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Кітаптағы оқиғалар "От шеңберінен" кейінгі бірнеше күннен басталып (1631 жылдың мамыр-маусымы) 1634 жылдың қазан айына дейін, жергілікті оқиғалар мен бірнеше дипломатиялық талқылауларды қамтиды. Бұл төрт кітаптың ішінде ең ұзақ уақытты қамтиды, бірақ өте шектеулі тақырыпта. Кітапты аяқтаушы қысқа повесть 1633 жылдың тамыз айының соңында басталады және кітаптың басындағы көптеген қысқа шығармалармен байланысты. 1634 жылы жазылған үш кітаптың екеуі осы кітаптағы оқиғаларға сілтеме жасайды (көбінесе "Франкониядағы ала-көкпектер" деп аталады), осылайша "үлкен" жаңа тарихи халықаралық саясат аясындағы орнын бекітеді, бұл тақырып басқа екі кітапта да жарылған.

"Революцияның рецептісі"

Екі Ларкиннің "Бёрди" Ньюхаус әңгімесі Флинттің екі флэшбек виньеткасымен бірге "Арқа көтерілісі" кітабын ашады, олардың төртеуі де От шеңберінен кейінгі апталарда өтеді. Флинт әңгімелері, Бёрди әңгімелерінің арасында, Майк Стернс Мелисса Мейлидің жетекшілігімен қайтадан оқуға кіріседі. Стернстің бір мәселесі бар, ол жергілікті халықтан күтілетін қиындықтарды шешуі керек, себебі оқиғалар ол Төтенше жағдайлар комитетінің төрағасы болып сайланғаннан кейін бірнеше күн өткен соң орын алады. Осының нәтижесінде Мейли Стернске сол дәуірдегі Еуропа тарихына қатысты бірнеше қалың тарих кітаптарын береді. Бёрди Ньюхаустың бірден-бір мәселесі бар, ол – фермер, ал оның фермасының егістік жерінің көп бөлігі 300 жыл және бір континент қашықтықта жатыр. Горг Хафф пен Паула Гудлетттің әңгімелері Бёрди қосымша жер алуға тырысқанда Германияның ерекше жерді пайдалану тәжірибесі мен меншігін зерттейді. Жерді сату сирек кездеседі; одан да жаманы, заңгерлер бақылауда және үш негізгі мүдделі тарап бар: нақты иесі, өзге талапкерлердің өзгеретін саны және жалдаушылар. Жалдаушылар ақшалай жалдаудан өзге де белгілі бір құқықтар мен міндеттерге ие, ал жалдау шарты әдетте үш ұрпаққа немесе 99 жылға дейін жасалады. Иесінің отбасының қаржылық жағдайына байланысты, жалға берілген ақшалар түрлі талапкерлерге беріледі. Шаруашылықты жүргізуде барлық талапкерлердің белгілі бір дәрежеде сөзі болады, сондай-ақ шаруашылық ауылдарының тұрғындары да жаңа фермерлерді қабылдауға не қабылдамауға құқылы, себебі жер кооперативтік принцип бойынша басқа міндеттер мен құқықтармен өңделеді. Бёрди жай ғана жер сатып ала алмайды, ол үш түрлі және әртүрлі топтан сатып алып, олардың барлығын келісімге келтіруі керек. Тарихтан белгілі болғандай, XVII ғасырдағы Германия заңгерлер үшін жұмақ болған.

"Қойға кір"

Фло Ричардс – төрт ересегі жеткен баласы бар фермердің әйелі. Ол "От шеңберінен" бұрын "Делайн" типті мерино қойларының шағын тобын және ангора қояндарын сатып алған, қаладан тыс оқуын бітіргеннен кейін кіші қызы Дженді көбірек көремін деген үмітпен. "От шеңбері" салдарынан Джен осы уақытта қалды, ал Фло осы жоғалтумен мал шаруашылығына назар аудару арқылы күресті. Ол күйеуі ДжейДимен бірге жергілікті немістермен серіктес болып тұрады, себебі шаруашылыққа еңбек күшінің көбірек қажеттігі туды. Флоның жергілікті қошқардың (сол себепті Брилло деп аталды) нашар сапалы жүніне деген шағымдары біреудің көңіліне тиіп, кейіннен жергілікті газетте бірнеше "Брилло жырлары" жариялана бастады; жырлар атаулы қошқардың қорадан қашып, оның мерино өсіру бағдарламасына бөгет қоюы туралы. Қошқардың даңқы Грантвилльден Германияның басқа аймақтарына тарады. Әйелдер лигасы өз эмблемасы ретінде қошқар басын пайдаланады, мектеп оқушылары Брилло туралы ән айтады, тіпті оны балетке бейімдейді.

"Франкониядағы қиындықтар"

Болашақтағы Грантвилл мысалында, шаруалар көтерілісі Тюрингияның оңтүстігі мен шығысындағы шашыраңқы Киелі Рим империясында революциялық қозғалысқа айналады. Жаңа тарихи үкіметтердегі саяси манипуляциялар мен түрлі әскерлер енді американдықтардың жаңа өңіріне қарсы шараларға жауап беруге тырысады. АҚШ-тың бастапқы уақытынан келген «уақыт өтеушілер» крепостнойлардың сәттілікке жетіп, өздерін босатуын қалайды, бірақ Француз революциясының қанды оқиғаға айналғанын және түрлі адамдардың біреулерге көмектесу үшін, ал екіншілеріне кедергі келтіру үшін әрекет ететінін де жақсы біледі. Осы жолдан ауытқу үшін барлық ресурстар мен күш-жігер қажет. АҚШ-тан уақыттың жақсы және нашар кезеңдерінде келгендер проблемаларды азайту үшін белсенді әрекет етеді, жаңа американдық идеалдарға қауіп төндіретін авторитаристер бастаған соғыстарды болдырмау үшін дипломатия қолданады, сондай-ақ қашан соғысу керектігін және оның орнына тартымды ұсыныс жасау керектігін дұрыс бағалайды.

"Қойдың көтерілісі"

Франконияда мектеп мұғалімі Константин Абледингер Томас Пэйннің "Ақылға қонымдылық" кітабын оқып жүр. Ол Бриллоның әңгімелерін де қызықты деп санайды. Франкониядағы (сондай-ақ Тюрингиядағы) шаруалардың жеке бастыққа қарсы наразылық тарихы бар, ал Майк Стернс шаруалардың біршама көтерілісі нәтижесінде Франкония басқаруына негізгі өзгерістер енгізуге үміттенеді. Ол бұл туралы Франконияны басқару үшін жіберілген мемлекеттік қызметкерлерге берген есепте көрсетпейді, бірақ Джонни Ф. және Ноэль Мерфи сияқты адамдар мектеп мұғалімінің "Қошқар көтерілісіне" әсер етеді.

Әдеби мәні және қабылдануы

ZDNet-тің Дана Бланкенхорн кітабын "бір түрі ашық кодты роман" деп атады, Эрик Флинттің басқа авторларды осы кітапқа әңгімелер жазуға шақырғанын және осы арқылы франшизаны кеңейткенін түсіндіру үшін. Тағы бір рецензент: "Кітап тым көп егжей-тегжейге батып кетіп, көп ақпаратты қамтиды" деп жазды. 1634: Ram Rebellion 2006 жылы Locus (журнал) Hardcovers Bestsellers тізімінде екі ай бойы тізімде болды, ең жоғары көрсеткіші 2-орынды құрады.