Кіріспе
Педагогикалық тәсіл Компьютерлік қолдаумен ұжымдық оқу (CSCL) – компьютер немесе интернет арқылы әлеуметтік өзара әрекеттесу арқылы білім беруді қамтамасыз ететін педагогикалық тәсіл. Оқудың осы түрі қатысушылардың технологияны негізгі коммуникация құралы ретінде немесе ортақ ресурс ретінде пайдалана отырып, білімді бөлісу және құрумен сипатталады. CSCL онлайн және дәстүрлі оқу орталарында синхронды немесе асинхронды түрде жүзеге асырылуы мүмкін. Компьютерлік қолдаумен ұжымдық оқуды зерттеу оқу технологиясы, педагогикалық психология, социология, когнитивтік психология және әлеуметтік психология сияқты бірқатар академиялық салаларға сүйенеді. Ол ұжымдық оқу және компьютерлік қолдаумен ұжымдық жұмыс (CSCW) салаларымен байланысты.
Computer supported collaborative learning (CSCL) is a pedagogical approach wherein learning takes place via social interaction using a computer or through the Internet. This kind of learning is characterized by the sharing and construction of knowledge among participants using technology as their primary means of communication or as a common resource. CSCL can be implemented in online and classroom learning environments and can take place synchronously or asynchronously. The study of computer supported collaborative learning draws on a number of academic disciplines, including instructional technology, educational psychology, sociology, cognitive psychology, and social psychology. It is related to collaborative learning and computer supported cooperative work (CSCW).
Тарих
Интерактивті есептеу технологиясы негізінен ғалымдар тарапынан ұсынылған, бірақ білім берудегі технологияны қолдану тарихи тұрғыдан қазіргі зерттеу бағыттарымен анықталды. Оқу бағдарламалық құралдарының алғашқы мысалдары студенттерді ХХ ғасырдың ортасында танымал болған бихевиористік әдіспен жаттықтырды. 1970 жылдары когнитивизм білім берушілер арасында кең таралған кезде, дизайнерлер жеке оқушыларға бейімделетін жасанды интеллект үлгілерін қолданатын оқыту технологиясын ойластыра бастады. Компьютерлік қолдаумен бірлескен оқыту конструктивизм және әлеуметтік когнитивизмнің философиялық қағидаларының дамуымен байланысты зерттеулерге бай стратегия ретінде пайда болды. 1980 және 90-шы жылдарда бірлескен оқыту және технология саласында зерттеулер жүргізілгенімен, CSCL-ге тікелей қатысты алғашқы қоғамдық семинар 1983 жылы Сан-Диегода өткен «Бірлескен мәселені шешу және микрокомпьютерлер» семинары болды. Алты жыл өткен соң, 1989 жылы «компьютерлік қолдаумен бірлескен оқыту» термині Италияның Маратеа қаласында НАТО ұйымдастырған семинарда қолданылды. 1995 жылы екі жылда бір рет өткізілетін CSCL конференциялары сериясы басталды. 2002 және 2003 жылдардағы CSCL конференцияларында CSCL және ICLS конференциялары сериясын, сондай-ақ International Journal of Computer Supported Collaborative Learning (ijCSCL) және JLS журналдарын басқару үшін International Society of the Learning Sciences (ISLS) құрылды. ijCSCL CSCL зерттеу қауымдастығы және ISLS тарапынан құрылды. Ол 2006 жылы Springer баспасында тоқсан сайын жариялана бастады. Ол сарапшылар тарапынан тексеріліп, онлайн және баспа түрінде шығарылады. 2009 жылдан бері ISI оны әсер ету көрсеткішіне негізделген білім беру зерттеу журналдарының алдыңғы 10%-ына жатқызады. Әлеуметтік медиа технологияларының қарқынды дамуы және адамдардың осы технологияларды түсіну және қолдану қажеттілігінің артуы көптеген сала мамандарын CSCL саласына тартты. Бұл идеялар CSCL-дің орталық қағидасына сәйкес келеді: білімді қалыптастыру басқалармен өзара әрекеттесу арқылы жүзеге асырылады. Ынтымақтастық оқыту, бірлескен оқытудан кейбір жағынан өзгеше болғанымен, CSCL ортасындағы командалардың табысына да үлес қосады. Айырмашылықты былай түсіндіруге болады: ынтымақтастық оқыту топтық өзара әрекеттесудің жеке оқытуға тигізетін әсеріне назар аударады, ал бірлескен оқыту көбінесе ортақ мағынаны жасау және бірлескен мәселе кеңістігі сияқты топтық талдау бірлігіндегі танымдық процестерге көбірек мән береді. Джонсон мен Джонсонның жұмысында анықталған тиімді ынтымақтастық топтарының бес элементі: оң өзара тәуелділік, жеке жауапкершілік, өзара ынталандыру, әлеуметтік дағдылар және топтық өңдеу. Ынтымақтастық пен ынтымақтастық арасындағы байланысты ескере отырып, CSCL зерттеулерінде табысты ынтымақтастықты қалай ынталандыру керектігін түсіну маңызды. 1980 жылдардың соңы мен 1990 жылдардың басында Марлен Скардамалия мен Карл Берейтер CSCL-дің негізгі тұжырымдамаларын дамытуға әкелген маңызды мақалалар жазды: білім құру қауымдастықтары мен білім құру дискурсы, қасақана оқыту және сарапшы процестері. Олардың жұмысы компьютерлік қолдаумен қасақана оқыту ортасы (CSILE) деп аталатын технологияны енгізуге мүмкіндік берді. CSCL-ге тән ерекшелік ретінде, олардың теориялары CSCL технологиясын жобалау, енгізу және зерттеумен біріктірілді. Кейін CSILE Knowledge Forum-ға айналды, ол бүгінгі күнге дейін әлемде ең көп қолданылатын CSCL технологиясы болып табылады. CSCL-дің негізін құрайтын басқа оқыту теорияларына үлестірілген таным, мәселелік оқыту, топтық таным, танымдық тәлімгерлік және жағдаяттық оқыту жатады. Осы оқыту теорияларының әрқайсысы оқыту мен білімді қалыптастырудың әлеуметтік аспектісіне назар аударады және оқыту мен білімді қалыптастыру әңгіме, пікірталас және келіссөздер сияқты жеке-дара іс-шараларды қамтиды екенін мойындайды. Джерри Сталь 2002-2006 жылдары CSCL-ді талдау жүйесі ретінде ұсынған ынтымақтастық теориясы білімнің дискурс сияқты әлеуметтік өзара әрекеттесулерде құрылатынын болжайды. Теория бойынша, білім алу – бұл белгілі фактілерді қабылдау емес, бұл динамикалық, үздіксіз және дамитын күрделі өзара әрекеттесудің нәтижесі, ол негізінен адамдар қауымдастығында орын алады. Сондай-ақ, бірлескен оқыту мағынаны құру процесі екенін және мағынаның құрылуы көбінесе топтық талдау бірлігінде орын алып, байқалуы мүмкін екенін атап көрсетеді. Ынтымақтастық теориясының мақсаты – топтық өзара әрекеттесудегі тіл және артефакттар арқылы мағынаның қалай құрылатынын, сақталынатынын және қайта оқылатынын түсіну. Ынтымақтастық теориясында төрт маңызды тақырып бар: ынтымақтастық білім құру (ол «оқытудан» гөрі нақтырақ ұғым ретінде қарастырылады); топтық және жеке перспективалардың өзара байланысы топтық түсінікті қалыптастыруға; артефакттармен (немесе оқушылар мағынаны бөлісе алатын немесе қадап алатын ресурстарды пайдалану) медиация; және білім құру орын алғанын дәлелдейтін талдауға болатын мысалдарды қолдана отырып, өзара әрекеттесуді талдау. Ол ынтымақтастық технологиясының прототиптерінің бірнеше мысалдарын, сондай-ақ терең өзара әрекеттесу талдауын және топтық танымды қайта қарастырумен байланысты теориялық мәселелерге арналған бірнеше эсселерді ұсынды. Содан кейін ол Math Forum-да Virtual Math Teams жобасын іске қосты, ол студенттердің математикалық тақырыптарды бірлесіп зерттеуіне арналған 10 жылдан астам зерттеулер жүргізді. «VMT-ны зерттеу» жобаға қатысты жобалау, талдау және теориялық мәселелердің көптеген аспектілерін құжаттады. Кейін VMT динамикалық геометрияны қолдауға бағытталды, GeoGebra-ның көп пайдаланушылық нұсқасын интеграциялады. VMT жобасының осы кезеңінің барлық аспектілері «Translating Euclid» еңбегінде сипатталған. Содан кейін «Constructing Dynamic Triangles Together» төрт қыздың динамикалық геометрияны сегіз сессиялық лонгитюдтік зерттеу кезінде топтық тәжірибелерді орындау арқылы қалай оқығанын егжей-тегжейлі талдады. Соңында «Theoretical Investigations: Philosophical Foundations of Group Cognition» CSCL журналынан және Стальдің жарияланымдарынан топтық оқыту теориясына қатысты маңызды мақалаларды жинады. VMT жобасы топтық таным теориясын негіздеу және нақтылау және CSCL зерттеулеріне негізделген жобалау үлгісін ұсыну үшін топтық талдау бірлігінде деректерді жасады және талдады.
Стратегиялар
Қазіргі уақытта CSCL бастауыш мектептен бастап аспирантураға дейінгі дәстүрлі және онлайн сыныптарда оқу жоспарларында қолданылады. Кез келген басқа оқу қызметі сияқты, оның да белгіленген тәсілдері мен стратегиялары бар, оларды тиімді пайдалану үшін педагогтарға ұсынылады. Оның кеңінен қолданылуына байланысты, CSCL-ді қолдануда көптеген сценарийлер кездеседі, бірақ топтық танымның негізін құрайтын бірнеше жалпы стратегиялар бар. CSCL-ге ең көп таралған тәсілдердің бірі – бірлескен жазу. Соңғы нәтиже ғылыми мақала, «Википедия» жазбасы немесе әңгіме болуы мүмкін, бірақ жоспарлау және бірлесіп жазу процесі студенттерді өз идеяларын білдіруге және тақырыпты топтық деңгейде түсінуге ынталандырады. Блогтар, интерактивті тақталар және еркін жазуды байланыс құралдарымен біріктіретін арнайы кеңістіктер жұмысты бөлісуге, идеяларды қалыптастыруға және синхронды түрде жазуға мүмкіндік береді. Технология арқылы жүзеге асырылатын пікірсайыс – бұл тақырыпты технология қолданып зерттеуді қамтитын пікір алмасу, талқылау және басқа да әлеуметтік оқыту әдістері. Мысалы, «Вики» оқушылар арасында талқылауды ынталандырудың бір жолы, ал басқа да кең таралған құралдарға ақыл карталары, сауалнама жүйелері және қарапайым хабар тақталары жатады. Бірлескен жазу сияқты, технология арқылы жүзеге асырылатын пікірсайыс қатысушыларға уақыт пен қашықтықтан бөлініп, әңгімелесуге және бірлесіп білім алуға мүмкіндік береді. Топтық зерттеу – екі немесе одан көп адамның орынды, іс-әрекетті, ортаны немесе тақырыпты бірлесіп тануы. Студенттер онлайн ортада зерттеу жұмыстарын жүргізеді, физикалық кеңістікті жақсырақ түсіну үшін технологияны қолданады немесе Интернет арқылы тәжірибелерін бірге талқылайды. «Second Life» және «Whyville» сияқты виртуалды әлемдер, сондай-ақ «Skype» сияқты синхронды байланыс құралдары осы оқу түрі үшін пайдаланылуы мүмкін. Оқытушылар оқу барысында студенттердің атқаруы тиіс іс-әрекеттер мен рөлдерді анықтау үшін және оқу процесін кейін талдау үшін оркестрлеу графиктерін пайдалана алады. Проблемалық оқыту – проблеманы шешудің әлеуметтік аспектілеріне байланысты CSCL-ге өте қолайлы танымал оқу қызметі. Күрделі проблемалар топтық өзара әрекеттесуді қажет етеді, бұл ынтымақтастықты ынталандырады және нақты мақсатқа қадам жасауға көмектеседі. Жобалық оқыту проблемалық оқытуға ұқсас, себебі ол командалық рөлдерді белгілеуге және мақсаттар қоюға серпін береді. Ынтымақтастық кез келген жоба үшін өте маңызды және команда мүшелерін бірлесіп тәжірибе мен білім жинақтауға ынталандырады. Белгілі бір сала бойынша ынтымақтастық оқытуды немесе жобалық оқытуды қолдау үшін арнайы әзірленген бағдарламалық қамтамасыз етуді пайдаланудың көптеген артықшылықтары болғанымен, кез келген файлдарды ортақтастыру немесе байланыс құралдарын проблемалық немесе жобалық ортада CSCL-ді жеңілдету үшін пайдалануға болады. Веб 2.0 қолданбалары (викилер, блогтар, RSS ағындары, бірлескен жазу, бейнелерді ортақтастыру, әлеуметтік желілер және т.б.) компьютерлік қолдаумен ынтымақтастық оқыту үшін қолданылса, оларды іске асыру үшін арнайы стратегиялар қолданылуы тиіс, әсіресе 1) оқытушылар мен студенттердің қабылдауы; 2) пайдаланушылық және сапа мәселелері; 3) технологияны күтіп ұстау; 4) педагогика және оқу-әдістемелік жобалау; 5) студенттер арасындағы әлеуметтік өзара әрекеттесу; 6) жеке өмірге қатысты мәселелер; және 7) ақпараттық/жүйелік қауіпсіздік.
Мұғалімдердің рөлі
CSCL-де назар жеке тұлғалардың әріптестерімен бірлесіп жұмыс істеуіне аударғанмен, оқытушылардың оқу процесін жеңілдетудегі рөлі өте маңызды. Ең алдымен, оқытушы CSCL іс-әрекетін курстың жалпы жоспарына сәйкес, ойластырылған түрде ұсынуы керек. Жоспар оқу нәтижелерін және іс-әрекетті бағалау жолдарын нақты анықтауы тиіс. Оқушылардың осы мақсаттарды білгенін және оларға қол жеткізілгенін қамтамасыз ету үшін, оқушылардың шамадан тыс жүктемесін болдырмау мақсатында ресурстарды және күтулерді тиімді басқару қажет. Іс-әрекет басталғаннан кейін, оқытушы оқуды жеңілдету үшін талқылауды бастап, бақылауға жауапты болады. Ол сонымен қатар сыныптағы техникалық мәселелерді шеше білуі керек. Соңында, оқытушы жобада қандай форматта болса да бағалауға қатысып, барлық оқушылар үшін мақсаттарға қол жеткізілгенін қамтамасыз етуі керек. Тиісті құрылым болмаса, кез келген CSCL стратегиясы тиімділігін жоғалтуы мүмкін. Оқытушы оқушыларға олардың мақсаттарын, қарым-қатынас жасау жолдарын, технологиялық қиындықтарды және жаттығудың мерзімін түсіндіруге міндетті. Бұл құрылым оқушылардың тәжірибесін жақсартады, ынтымақтастықты қолдайды және білім құруға мүмкіндік жасайды. Онлайн оқу ортасын құрумен айналысатын оқытушылар үшін маңызды тағы бір мәселе – мүмкіндіктер. Онлайн қарым-қатынасқа үйренген оқушылар көбінесе бейресми түрде әрекеттесуді қалайды. Жеңілдетушілер оқушыларға онлайн формалдылыққа қатысты күтулерін түсіндіруге ерекше назар аударуы керек. Оқушылардың кейде онлайн қарым-қатынасқа қатысты түсініктері болғанымен, олар көбінесе проблемаларды өздері шешуге қажетті барлық дағдыларға ие емес. Оқытушылар идеалды жағдайда «бағыттап беру» деп аталатын, олардың білімін арттыруға мүмкіндік беретін білім платформасын ұсынады. CSCL-дің ерекше артықшылығы – оқытушылардың тиімді көмегімен оқушылар технологияны пайдаланып әріптестерімен бірлесіп білімнің негізін қалай алады. Бұл оқытушыларға ұсынылған тапсырмалардың қиындығын бағалауға және қажетті бағыттап беру деңгейін анықтауға мүмкіндік береді. Үшіншіден, сыныптағы бірлескен жұмыс, «бір-бірге» технологиялық құралдарды пайдалану арқылы, мұғалімде сыныпты басқару бағдарламасы болған жағдайда, әрбір мүшесі жауапкершілікке тартылатын топтық жұмысты жақсартуға ғана емес, сонымен қатар жекелендірілген оқытуға мүмкіндік береді, оқушылардың жеке ырғағына бейімделіп, оларға жеке жұмыс жоспары бойынша қойылған мақсаттарға қол жеткізуге көмектеседі.
Сын-пікірлер мен алаңдаушылық
CSCL білім беруді жақсартуға үміт берсе де, оны табысты жүзеге асыруда кедергілер мен қиындықтар аз емес. Әрине, студенттерге немесе қатысушыларға компьютерлік технологияға қолжетімділік жеткілікті болуы керек. Соңғы 15-20 жылда компьютерлерге қолжетімділік жақсарғанмен, мұғалімдердің технологияға деген көзқарасы және интернетке қосылған компьютерлерге жеткілікті қолжетімділік CSCL педагогикасын кеңінен қолдануға кедергі келтіре береді. Бұдан өзге, оқытушылар студенттердің пікір алмасуын бақылауға, олардың жұмыстарын қарап, түсініктеме беруге және бағалауға кететін уақыт, дәстүрлі сыныптарға қарағанда көп талап етуі мүмкін. Мұғалім немесе профессор да ұсынылған мәселенің күрделілігіне қарай оқу процесін қалай ұйымдастыруға байланысты шешім қабылдауы керек. Ынтымақтастық жұмыс үшін мәселе жеткілікті күрделі болуы тиіс, әйтпесе командалық жұмысқа мұқтаждық болмайды. Сонымен қатар, студенттердің инстинктивті түрде қалай ынтымақтастықпен жұмыс істеу керектігін білетінін жорамалдаудың қаупі бар. Міндеті ынтымақтастыққа бағытталған болса да, студенттерге шынайы ынтымақтастық процесінде жұмыс істеуге оқыту қажет болуы мүмкін. Басқалар CSCL-ге қатысты сценарийлеу концепциясы туралы алаңдаушылық білдірді. CSCL тәжірибесін тым көп сценарийлеу және осылайша "нақты емес ынтымақтастық" құру мәселесі бар. Мұндай шамадан тыс сценарийленген ынтымақтастық, нағыз бірлескен оқыту үшін қажетті әлеуметтік, танымдық және эмоционалдық механизмдерді іске қосуға сәтсіздікке ұшырауы мүмкін.
Тарих
Екінші тілді меңгеру стратегиясы ретінде компьютерлік қолдаумен ұжымдық оқудың пайда болуы 1990 жылдарға дейін жетеді. Ол кезде интернет қарқынды дамыды, бұл процесті жеңілдеткен маңызды факторлардың бірі болды. Сол уақытта алғашқы викилер (мысалы, WikiWikiWeb) әлі дамудың бастапқы кезеңінде болғанмен, электрондық талқылау топтары сияқты басқа құралдардың қолданылуы әріптестер арасында тең қатысуға мүмкіндік берді, әсіресе, бетпе-бет әрекеттесу кезінде әдетте қатыспайтын адамдарға артықшылық берді. Мысал ретінде, Грег Кесслердің 2009 жылғы зерттеуінде Мексика университетінің ағылшын тілін оқытушыларына (ана тілі ағылшын тілі емес) бірлесіп викиде жұмыс істеу міндеті берілді, ол олардың курстарының бірінің қорытынды жұмысы ретінде қызмет етті. Бұл зерттеуде студенттердің тапсырманы орындау барысында қол жеткізген грамматикалық дұрыстығына ерекше назар аударылды. Технологияның үнемі дамуына байланысты, викилерден басқа да білім беру құралдары екінші тілді меңгерудегі мүмкіндіктерін анықтау үшін енгізіліп, зерттелуде. Марк Варшауэрдің (2010) сөзіне сүйенсек, олардың қатарында блогтар, автоматтандырылған жазу бағалау жүйелері және ашық кодты нетбуктер бар. Сынптан тыс, Livemocha (2007) сияқты жаңа онлайн құралдардың дамуы мүшелер арасындағы өзара әрекеттесу арқылы тіл меңгеруді жеңілдетіп, технологияның прогресі тіл үйренушілердің әртүрлі қажеттіліктерін қанағаттандыруға қаншалықты үлкен әсер еткенін көрсетті.
Тиімділігі мен қабылдау
Компьютерлік тілдерді оқыту (CALL) саласындағы зерттеулер компьютерлердің тіл үйренушілерге материалдармен қатар құнды кері байланыс беретінін және компьютерлердің жеке және бірлесіп тіл үйрену үшін тиімді құрал бола алатынын көрсетті. CALL бағдарламалары тіл үйренушілер мен компьютер арасындағы өзара әрекеттесу мүмкіндігін ұсынады. Сонымен қатар, студенттердің дербес тіл үйренуі мен өзін-өзі бағалауы интернет арқылы кеңінен қолжетімді болуы мүмкін. CSCL-де компьютер студенттердің жауаптарын бағалау арқылы ғана емес, сонымен қатар тіл үйренушілерге компьютерден үйренуге және басқа тіл үйренушілермен ынтымақтастықта білім алуға мүмкіндік беретін құрал ретінде де қарастырылады. Хуан онлайн білім беруде студенттердің оқу қызметін тиімді бағалайтын жаңа модельдер мен жүйелерге назар аударады. Оның зерттеулері мұғалімдер ұйымдастырған CSCL орталары студенттердің тілдік дағдыларын дамытуға көмектесетінін көрсетеді. Бұдан өзге, CSCL студенттердің сенімділігін арттырады, оларды белсенді оқуға ынталандырады және мұғалімдердің кері байланысына пассивті тәуелділікті азайтады. Екінші тілді үйренуде CSCL-ді құрал ретінде пайдалану оқушылардың алаңдауын азайтады. Тіл үйрену сыныптарында CSCL-дің тиімділігі мен қабылдануын өлшеу мақсатында түрлі зерттеулер мен жобалар жүргізілді. Ынтымақтастыққа негізделген интернет жобасынан кейін тіл үйренушілер тілді қолдануға деген сенімділігі артқанын және мақсатты тілді үйренуге және қолдануға ынталары күшейгенін мәлімдеді. Студенттердің сауалнамаларын, талқылау алаңдарындағы жазбаларын, қорытынды жобалық есептерді және студенттердің күнделіктерін талдағаннан кейін Дули компьютерлік қолдаумен бірлесіп тіл үйрену кезінде студенттердің мақсатты тілдің түрлі аспектілерін жақсырақ түсінетінін және өздерінің тіл үйрену процесіне көбірек назар аударатынын атап көрсетті. Оның сөзіне сәйкес, жобаға қатысушылар тіл мұғалімдерінің тәжірибешілері болғандықтан, олар болашақта өз оқыту практикасында онлайн өзара әрекеттесуді енгізуге дайын екенін сезінді.
Мәдениеттік факторлар
Мәдениетті «сенімдер, нормалар, болжамдар, білім, құндылықтар немесе ортақ тәжірибелер жиынтығы және жүйе» деп қарастыруға болады. Екінші тілді толық немесе ішінара меңгеруге бағытталған оқу қауымдастықтары көбінесе ерекше көпмәдени құрамда болуы мүмкін, ал жеке оқушылардың мәдени фондары олардың ынтымақтастық нормалары мен тәжірибелеріне әсер ететініне байланысты, бұл CSCL ортасында оқуға қабілеттеріне елеулі әсер етуі мүмкін. CSCL орталары, әдетте, мәдени білім алу қауымдастықтарындағы ынтымақтастықты дамыту мүмкіндігі үшін бағаланады. Оқудың әлеуметтік конструктивтік көзқарастарына негізделген көптеген CSCL орталары негізінен көп дауысты қауым мүшелерінің компьютерлік делдалдық (медиацияланған) өзара әрекеттесуі арқылы білімді бірлесіп құру ретінде оқытуды баса көрсетеді. Оқу процесін компьютерлік делдалдық (медиациялау) көпмәдени/көптілді оқу қауымдастықтарында балама көзқарастарды қарастыруға мүмкіндік береді. Дәстүрлі бетпе-бет оқытумен салыстырғанда, компьютерлік оқыту орталары ағылшын тілін ана тілі ретінде білетіндермен сабақтарға ESL студенттерінің қатысу деңгейін теңестіруге мүмкіндік береді. Ана тілі емес тілдерде сөйлейтін адамдар үшін тілдік кедергілер жалпы тең қатысуға кедергі келтіреді, ал бұл мәселені жазудағы асинхронды қарым-қатынасты қолдайтын технологияларды пайдалану арқылы белгілі бір дәрежеде жеңілдетуге болады. Онлайн оқыту орталары, алайда, олардың дизайнерлерінің мәдени, эпистемологиялық және педагогикалық мақсаттары мен болжамдарын көрсетеді. Компьютерлік қолдаумен ынтымақтастық оқыту орталарында мәдени фонның оқушының мотивациясына, оқуға және электрондық оқуға деген көзқарасына, оқудың қалауына (стиліне), компьютерді пайдалануға, оқу мінез-құлқы мен стратегияларына, академиялық жетістіктерге, қарым-қатынасқа, қатысуға, білімді беруге, бөлісуге және бірлесіп оқуға әсер ететіні дәлелденді. Көптеген зерттеулер, мысалы, дәстүрлі ортада кездесетін Шығыс және Батыс білім беру мәдениеттерінің айырмашылықтары онлайн ортада да сақталады екенін көрсетті. Чжан Шығыс білім беруін Батыс тәсілдерімен салыстырғанда көбірек топтық, мұғалімге бағынышты, орталықтандырылған және емтиханға бағдарланған деп сипаттады. Мұғалімнің билігін және стандартталған емтихандарды бағалайтын Шығыс контекстінде оқыған студенттер, бағалаудың негізгі әдісі ретінде әріптестердің сын тұрғысынан қарауы мен білім беру артефакттарын бірлесіп құрумен сипатталатын CSCL ортасында өзгеше нәтижелерге қол жеткізе алады.
Құрылыстың әсері
Оқу-әдістемелік жобалаудың "көпмәдени модель" көпмәдени инклюзивтілікті қамтамасыз ету процесіндегі өзгергіштік пен икемділікті күшейтеді, қоғамның көпмәдени шындықтарын көрсететін оқу ортасын дамытуға баса назар аударады, оқыту мен оқудың әртүрлі тәсілдерін қамтиды және нәтижелердің теңдігін қамтамасыз етеді. Маклаулин, С. және Оливер мәдени сезімтал CSCL орталарын жобалауға әлеуметтік, конструктивистік тәсілді ұсынады, бұл нақты оқу тапсырмаларына, құралдарға, рөлдерге, жауапкершіліктерге, коммуникация стратегияларына, әлеуметтік өзара әрекеттесуге, оқу мақсаттарына және бағалау түрлеріне қатысты икемділікті баса көрсетеді [B5]. Оқу тәжірибесінің рефлексивті, рекурсивті, қатысушылық дизайнына баса назар аударатын R2D2 сияқты конструктивистік оқулық жобалау тәсілдері, әртүрлі тілдік және мәдени ортадан келген оқушыларды шынайы түрде қамтитын CSCL әзірлеуде қолданылуы мүмкін.
Тарих
Дислексия көбінесе оқу, жазу, сөйлем құрылымын түсіну, әріптердің орнын ауыстыру, есте сақтау, ұйымдастыру және уақытты басқару қиындықтарымен, сондай-ақ өзіне сенімсіздікпен байланысты. Соңғы екі онжылдықта дислексия зерттеулер мен заңнамада үлкен назар аударды. Ұлыбритания 1995 жылы Мүгедектерді кемсітуге қарсы заң қабылдады, онда білім беру мекемелері мүгедек студенттерге, әсіресе физикалық және сенсорлық мүгедектері бар студенттерге оқытуды "нақты бейімдеуге" міндетті болды; 2002 жылы Арнайы білім беру қажеттіліктері және мүгедектер заңы оқу қиындықтары бар адамдарды да қамтитын заңнаманы кеңейтті. 1990 жылғы Мүгедектерге қатысты заң (ADA) барлық мүгедек студенттердің штаттық және аудандық деңгейдегі оқу үлгерімін бағалауға қатысуын талап етеді. ADA сонымен қатар мүгедектерге "жұмыс, қоғамдық орындар, мемлекеттік және жергілікті қызметтер, көлік және телекоммуникация" салаларында тең мүмкіндіктерді кепілдейді.
Электронды оқу ортасындағы дислексияны зерттеу
2006 жылы Вудфайн дислексияның студенттің синхронды электрондық оқу ортасына қатысу мүмкіндігіне әсер ете алатынын, әсіресе орындалатын тапсырмалар мәтінге негізделген жағдайда айтты. Эксперименталды сапалық зерттеулер барысында Вудфайн деректер «дислексиясы бар студенттер синхронды ортада басқа студенттермен өзара әрекеттесу қабілеттері үшін ұялу, қысылу және тіпті өзін кінәлі санау сезіміне ұшырауы мүмкін» екенін көрсетті.
Құрылыстың әсері
Алсоби және тағы басқалар дислексиясы бар студенттерге арналған көмекші технологияларды зерттеді және осы топтағы студенттерге көмек көрсетуде ең маңызды мәселелер: "дислексиясы бар адамдардың оқу стильдері және осы оқу мінез-құлқына сәйкес келу үшін көмекші технологияны қалай бейімдеуге болады". Пайдаланудың жеңілдігін арттырудың бір жолы – өзін-өзі түсіндіретін технологияны қолдану. Бұл, функциялардың түсініктілігі мен логикалық ретімен бірге, оқу процесін жеңілдетеді және пайдаланушы мен құрылғы арасындағы өзара әрекеттесуді ыңғайлырақ жасайды. Алайда, барлық педагогтар осы ұсынымдармен таныс емес, әсіресе егер олардың жоғары білім беру бағдарламалары компьютерді пайдалану, веб-дизайн немесе білім берудегі технологияның қырларын қарастырмаса. Кейбір жағдайларда, педагогқа оқу технологиясы немесе веб-дизайнермен бірлесіп жұмыс істеу пайдалы болуы мүмкін, бұл 508 ережелері CSCL үшін қажетті оқу ортасында ескерілгенін қамтамасыз етеді.
Веб 3.0 және компьютерлік қолдаумен бірлесіп оқыту (CSCL)
Дүниежүзілік желі веб-браузер арқылы компьютерде қолжетімді статикалық веб-беттерде ақпарат алмасудан бастау алды. Көбірек өзара әрекеттесу мүмкіндіктері қосылғанда, ол Web 2.0-қа айналды, бұл пайдаланушылар жасаған контент пен қатысуға мүмкіндік берді (мысалы, әлеуметтік желілер). Бұл Интернет арқылы компьютерлік қолдаумен бірлесіп оқытудың (CSCL) көптеген жаңа мүмкіндіктерін ашты. Қазір Интернет жаңа кезеңге, Web 3.0 немесе Семантикалық желіге еніп келеді, ол көптеген түрлі көздерден машинамен оқылатын деректердің өзара байланысының күшеюімен сипатталады. Жаңа интеллектуалды технологиялық қолданыстар осы деректерді басқаруға, ұйымдастыруға және мағынасын жасауға мүмкіндік береді, бұл CSCL-ге маңызды әсер етеді. Семантикалық белгілермен машинамен оқылатын деректердің өзара байланысы іздеуді едәуір жақсартады. Іздеу нәтижелері көбірек сәйкес келеді, іздеу сұрақтарына негізделген ресурстар ұсынылады және нәтижелер мультимедиалық контентті қамтиды. Оқушыларға арналған Web 3.0-ның жаңа мүмкіндіктеріне оқуды басқарудың жетілдірілген құралдары кіреді, олар оқытушының көмегінсіз өздігінен және бірлесіп оқуды реттеуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар, Web 3.0 ынтымақтастығы үшін қолданылатын бағдарламалық құралдар топтық байланыстардан алынған деректерді пайдаланады, содан кейін әрбір адамның қарым-қатынас жиілігі мен хабарламаларының ұзақтығына байланысты ынтымақтастық деңгейін анықтайды.
Виртуалды көмекшілер және интеллектуалды агенттер
Деректерді машинамен оқуға қолайлы ету виртуалды көмекшілер мен интеллектуалды агенттердің дамуына алып келеді. Бұл құралдар пайдаланушы үшін деректерге қол жеткізе алады және оқушылар мен әріптестерге түрлі жағынан көмектесе алады. Олар әртүрлі платформалардағы деректерді пайдаланып жекелендірілген және бейімделген іздеу нәтижелерін ұсынады, пайдаланушы туралы ақпарат пен қалауларына сәйкес ресурстарды ұсынады, әкімшілік жұмыстарды басқарады, басқа агенттермен және деректер базаларымен байланысады, сондай-ақ ақпаратты ұйымдастыруға және әріптестермен өзара іс-қимыл жасауға көмектеседі.
Виртуалды оқу қауымдастықтары
Виртуалды оқу қауымдастықтары – жеке және бірлескен оқуды жүзеге асыруға мүмкіндік беретін кибер кеңістіктер. Олар бүгінде де бар, бірақ Web 3.0 технологиясы оларды одан әрі дамытып, бірлескен оқуға жаңа мүмкіндіктер ұсынарда. Кейбір мамандар оларды қолданыстағы оқуды басқару жүйелерінен (LMS) өркендеп, контентті іздеуді жеңілдететін, сондай-ақ әкімшілік және коммуникациялық тапсырмаларды орындайтын интеллектуалды агенттер мен виртуалды көмекшілерді қосатын жаңа формат ретінде сипаттайды. Виртуалды оқу қауымдастықтары әріптестер арасындағы түрлі өзара әрекеттесулерді және білімді бірлесіп құруға қолдау көрсететін ресурстарды бөлісуге де мүмкіндік береді. Мұндай қауымдастықтарға 3D ойындар мен VR технологияларының да кейбір элементтері енуі мүмкін.
3D виртуалды орталар
3D ойындарды пайдалану арқылы қолданушылар 3D ортада аватар түрінде өз білімдерін бөлісе отырып, басқа адамдардың өмірін модельдеуге мүмкіндік алады. Бұл 3D орталар сондай-ақ модельдеу және сценарий құруға да ыңғайлы жағдай жасайды. Иммерсивті емес орталар – бұл бес сезімнің барлығы қолданылмаса да, қолданушыларға виртуалды әлемдерде өзара әрекеттесуге мүмкіндік беретін орталар. Виртуалды шындық (VR) гарнитуралары кейде қолданушыларға осы 3D виртуалды әлемдерге толыққанды ену сезімін беру үшін қолданылады. Бұл қолданушыларға нақты уақыт режимінде бір-бірімен байланысуға және басқа қолданушылармен түрлі оқу жағдайларын модельдеуге мүмкіндік береді. Осы оқу тәжірибелері мен орталары салалар мен оқу мақсаттарына қарай өзгеріп отырады. Ынтымақтастық оқыту әлеуметтік конструктивізмге негізделгендіктен, оқыту барысындағы өзара әрекеттесу мен ынтымақтастыққа баға беріледі.
Білімді арттыру
Онлайн магистратура бағдарламасында географиялық тұрғыдан шашыраңқы орналасқан студенттердің білімді бірлесіп құруы бір зерттеуде былай түсіндірілді: студенттер онлайн-талқылауларға үздіксіз қатысу үшін бір-біріне көп сенді және ұсынылған идеяларды бірлесіп жетілдірді.
Орта білімнен кейінгі білім берудегі CSCL үшін жобалау қағидаттары мен оқу стратегиялары
CSCL пайдалану принциптерін әр түрлі тұрғыдан қарастыруға болады. Техникалық тұрғыдан алғанда, оқытушылар студенттерге оқу нұсқаулықтары мен онлайн оқу модульдерін ұсынуы керек. Ынтымақтастық үшін студенттерге топтық жұмысты жоспарлауға және үйлестіруге уақыт керек, сондай-ақ оқытушылардың талқылауларға қолдауы мен бағыт-сілтеуі қажет. Сонымен қатар, өзара әрекеттесу сапасын арттыру үшін топтың мөлшері мен құрамын ескеру қажет. Келесі бөлімдерде оқу стратегияларының тағы да көптеген түрлері ұсынылады.
Кәсіби оқытушылар қауымдастығы
Кәсіби ұстаздар қауымдастығы студенттердің оқуымен, ұстаздардың білімін жетілдіруімен, ұстаздардың тәжірибесімен және мектеп мәдениетімен тығыз байланысты. Ұстаздардың бірлескен жұмысы осы қауымдастықтардың маңызды құралы болып табылады. Ойға шолу жасауға бағытталған тапсырмалар (мысалы, жеке жазба түрінде оқыту тәжірибесін талдау, әріптестердің пікірлері және бірлесіп жазу) қатысуға ынталандырады, ал тапсырманың құрылымымен бірге осы қауымдастықтардағы өзара әрекеттесуді де күшейтеді. Бұдан әрі, жеке тәжірибе мен көзқарастарды сыни тұрғыдан қарастыруды қажет ететін құрылымды тапсырмалар (мысалы, кроссвордтар, онда шешімге жету жолы анық және жауаптарды дереу тексеруге болады) тапсырмаға қатысты коммуникацияны және ақпараттың терең алмасуын қозғауға мүмкіндік береді.
Қашықтан оқыту
Еуропалық Одақтың Comenius қоры FISTE жобасын қаржылады, ол білім беруде ақпараттық-коммуникациялық технологияларды (АКТ) пайдалануға, әсіресе Еуропа мектептеріндегі үздіксіз оқыту арқылы қашықтықтан оқытудың жаңа педагогикалық стратегиясын әзірлеуге және таратуға бағытталған. Бұл жобада онлайн-виртуалды оқу ортасы BSCW платформасы компьютерлік қолдаумен коммуникациялық оқыту құралы ретінде қолданылады, бұл қатысушылардың бірлесіп жұмыс істеуін жеңілдетеді. Аталған жұмысқа мектептер мен оқытушыларды даярлаумен айналысатын ұйымдар тартылып, қатысушы елдерде үздіксіз оқыту барысында мәдени ерекшеліктерді ескеруге мүмкіндік берді. Еуропада үздіксіз оқытуда CSCL технологиясын қолданудың маңызы – «көкейкестік» тұжырымында жатыр. Осы технологиялық тәсіл болмағанда FISTE сияқты халықаралық курстарды өткізу өте қиын болар еді.