Кіріспе

KPMG салықтық алаяқтық оқиғасы KPMG компаниясының АҚШ-тағы заңсыз салықтық схемаларын қамтиды, олар 2003 жылдан бастап жарияланды. 2005 жылдың басында KPMG International компаниясының АҚШ-тағы бөлімшесі KPMG LLP АҚШ Әділет министрлігі тарапынан салықтық артықшылықтарды теріс пайдалануда айыпталды.

Хронологиясы

2005 жылдың тамызында KPMG-мен баспаналарды сатуда жұмыс істеген неміс банкі Bayerische Hypo Und Vereinsbank AG (HVB) бұрынғы лауазымды адамы Доменик ДеДиорджо салық төлеуден жалтару және алаяқтық қылмыстары үшін кінәлі деп танылды. 2006 жылғы 15 ақпанда HVB KPMG-нің салықтық сақтық шараларына қатысқаны үшін қылмыстық құқық бұзушылық жасағанын мойындады. Компанияға қарсы қудалау АҚШ прокурорымен келісім бойынша кейінге шегерілді. Келісім бойынша компания 29,6 миллион доллар айыппұл, өтемақы және санкция төлейді. 2006 жылғы 10 наурызда АҚШ округтік судьясы Льюис А. Каплан KPMG-нің бұрынғы есепшісі Дэвид Гринбергті 25 миллион доллар кепілдікпен босатты. Капланның шешімі Гринбергке бұрынғы кепілдік беруден бас тартуын жойды. Судья Каплан Гринбергке салықтық алаяқтық бойынша сот басталғанға дейін электрондық бақылауда Манхэттенде тұруға бұйрық берді және Гринберг елден қашса, олардың отбасысы қаржылық жағдайынан айырылатынын ескертті. Каплан сондай-ақ Гринбергтің қаржылық жағдайының нашар екенін, оның активтерінің қайда екенін және оның құндылығын анықтау мүмкін емес екенін айтты. Федералды прокурорлар Гринбергті қашу қаупі деп атады, ол 2005 жылғы қазан айында айыптау актісі жарияланған кезде тұтқындалған жалғыз күдікті болды. 2006 жылғы 28 наурызда Дэвид Ривкин Манхэттендегі АҚШ округтік сотында сөз байласу және салық төлеуден жалтару айыптары бойынша кінәлі деп танылды. "Мен шығынның салық декларацияларында көрсетілмеуі керек екенін білдім", - деді Ривкин судья Капланға. Ривкин 1999 жылдың қаңтарынан 2004 жылдың мамырына дейін клиенттеріне жалған салық декларациясын тапсыру үшін жалған құжаттарды дайындау және орындау үшін басқалармен бірге әрекет еткенін мойындады. Ол сондай-ақ салық қызметіне салықтық баспаналардың бар екенін жасыру үшін шаралар қолданғанын және адвокат-клиент құпиялылығын пайдаланып баспаналарды салық қызметіне тіркеуден бас тартқанын мойындады. Ривкин прокурорлармен ынтымақтастық туралы келісімге қол қойды, осылайша судьядан Ривкинге түрмеде отыру мерзімінен гөрі жеңіл жаза беруді сұрауға мүмкіндік алды. Үкім шығару 2007 жылғы 9 ақпанға белгіленді. 2006 жылғы 27 маусымда судья Каплан KPMG-ге айыптау актісімен қорқытып, фирма фирманың салықтық баспана бизнесі барысында айыпталуға ұшыраған серіктестердің қорғаныс шығындарын төлеу саясатынан бас тартпаса, Әділет министрлігі қызметкерлердің конституциялық құқықтарын бұзды деп шешті. Өз шешімінде судья Каплан айыпталушылардың KPMG компаниясына заңгерлердің шығындарын төлемеуге тиісінше қысым жасалғанымен келісті, "өйткені үкімет олардың басына қару ұстады". Осы аралықта 2004 жылдың соңында Техас штатының екі заңгері Харольд Никс пен Кэри Паттерсонның салық қызметіне қарсы азаматтық ісі бойынша шешім шығарылды. Никс пен Паттерсон 2000 жылы BLIPS салық баспанасын пайдаланғандарынан туындаған 67 миллион долларға жуық шегерімдеріне қатысты талаптарын салық агенттігі қабылдамағаннан кейін, салық төлеушіге қайтару туралы сотқа шағымданыпты. Олардың талап арызы KPMG салық сарайларының алаяқтық ісіне қатысты деп саналды, өйткені BLIPS сол мәселеде прокурорлармен алаяқтық деп айыпталған салық сарайларының бірі болды. 2006 жылғы 20 шілдеде Техастың шығыс округінің АҚШ округтік сотының судьясы Т. Джон Уорд Никс пен Паттерсонның BLIPS-ті пайдалануы негізінен заңды деп шешті, өйткені IRS-тің 2003 жылы Қазынашылық департаментінің қатаң ережелерін BLIPS-те болған міндеттемелерге қолдануы "тиімсіз" және "атқаруға болмайтын", өйткені ол кері әсерлі болды. Салық кодексі жалпы алғанда кері күшпен қолданылатын ережелерді тыйым салады. Осы шешімге жауап ретінде KPMG ісі бойынша прокурорлар BLIPS-тің өзі техникалық тұрғыдан жарамды екенін, бірақ жауапкерлердің оны жүзеге асыруы алаяқтық екенін дәлелдейтінін мәлімдеді. Ал, айыпталушылардың адвокаттары ешқандай сот бұл салықтық баспаналарды заңсыз деп таныған жоқ деп мәлімдеді. 2007 жылдың ақпан айында судья Уорд өз шешімін кері қайтарып, салықтық баспана жалған банктік несиелерден тұрады деп шешті, сондықтан ол заңсыз, оның жоғарыдағы сілтемеде көрсетілген бұрынғы шешіміне қарамастан. 2007 жылғы 8 ақпанда Deutsche Bank жүздеген инвесторлармен келісімге келді, оларға KPMG салықтық алаяқтық ісі бойынша прокуратура шабуылға алғандарға ұқсас АҚШ-тағы салықтық паналарды сатты. Бұл келісім АҚШ Әділет министрлігінің Deutsche Bank-тің күмәнді салықтық баспаналардағы рөлін тергеуін басталғаннан бір жыл өткен соң жасалды. 2007 жылғы 23 мамырда екінші апелляциялық сот KPMG компаниясына қарсы есепшілік фирманың қылмыстық салық алаяқтығына қатысты бұрынғы KPMG серіктестері мен қызметкерлеріне байланысты алынған төлемдер мен шығындарды өндіріп алу туралы шағымды қабылдамады. Сот қылмыстық іс бойынша төрағалық ететін округтік соттың азаматтық дауға "қосымша" юрисдикцияны кеңейтуде қателік жасағанын мәлімдеді. KPMG-нің шағымын мәнді бұйрық беру туралы өтініш ретінде қарастырып, сот бұйрық шығарды, округтік соттың бұйрықтарын жойды және азаматтық шағымды қабылдамады. 2007 жылғы 17 шілдеде судья Каплан 13 бұрынғы KPMG қызметкерлеріне қарсы айыптауларды жойды, өйткені үкімет KPMG компаниясын қорғаныс шығындарын төлемеуге мәжбүрлегендіктен және олардың құқықтарын бұзғандықтан басқа амалы болмады деп мәлімдеді. "Бұл айыптамалар ауыр қылмыстарды қамтиды. Олар әрбір айыпталушыға қатысты әділдік бойынша шешілуі керек еді", - деді Каплан. "Бірақ тіпті ең жақсы прокурорлардың да рұқсат етілген әрекеттерінің шегі бар". KPMG-нің бұрынғы қызметкерлерінің заңдық шығындарын төлеуге тыйым салу "осы айыпталушыларға олар ұсынуға ниеттенген қорғанысты ұсыну мүмкіндігінен айырды және кейбір жағдайларда тіпті оларға таңдаған адвокаттарының қызметтерін алу мүмкіндігінен айырды. Бұл әділдікке үлгі ретінде әлемге танылған қоғамда төзбеуге болмайды", - деді Каплан өз шешімінде. Капланның шешімі R. J. Ruble, Sidley Austin LLP-дегі бұрынғы заңгер серігі, және үш бұрынғы KPMG серіктері, оның ішінде Дэвид Гринберг, фирманың Оранж Каунти кеңсесінде жұмыс істеген және ол жұмыстан кеткен кезде KPMG-ден кез келген міндеттемеден босатылған қудалауға әсер етпеді. John Larson және Robert Pfaff, әлі де айыптауға ұшыраған екі бұрынғы серіктер, қылмыстық іс тіркелгенге сегіз жыл бұрын KPMG-ден кетіп, бастапқыда есепшілік фирмадан заңдық шығындарын төлеуді сұрамады. 2007 жылғы 20 тамызда прокурорлар салық алаяқтығына көмектескендердің бірі Дэвид Амир Маков кінәлі деп танылып, әріптестерін қудалауға ынтымақтасатынын жариялады. Алдыңғы аптада Манхэттендегі федералды сот Маковтан 150 000 доллар алды, бұл оның Израильге сапар шегуіне рұқсат беретін кепілдік шартының бір бөлігі болды. Маков ешқашан KPMG-де жұмыс істемегендіктен, судья Капланның 13 айыпталушыға қатысты айыптауларын жойғанына оның қатысы болмады. 2007 жылғы 10 қыркүйекте Маков бір айыптама бойынша сөз байласуға кінәлі деп танылды. Ол 10 миллион доллар айып төлеуге келісті және қатысушылар туралы жаңа мәліметтер ұсынды. Маков BLIPS, яки облигациялармен байланыстырылған сыйлық құрылымының жұмыс істеуін қысқаша түсіндірді, оны ол құруға көмектескенін айтты. Бұрынғы тыңдауларда судья Каплан BLIPS-тің қалай жұмыс істейтінін нақты түсіндірмегені үшін прокурорларды сөккен еді. Маковтың куәлігіне сәйкес, BLIPS баспаналары бай инвесторлардың заңды табыстарынан шығындарды өтеу үшін пайдаланылатын жасанды шығындарды жасау үшін құрылды. Бұл баспанада инвесторларға несие берген банктер де қатысты. Прокурорлардың мәліметінше, BLIPS 1999 және 2000 жылдары кемінде 186 бай инвесторға сатылды және кемінде 5,1 миллиард долларлық жалған салық шығындарын жасады. Маков құрған, иеленген және басқарған Presidio ұйымдары, сондай-ақ бұрынғы KPMG қызметкерлері Роберт Пфафф және Джон Ларсон BLIPS сатудан кемінде 134 миллион доллар тапқан. Салық қызметі салықтық баспананы заңды бизнес мақсаты немесе нақты экономикалық мәні болмаса, абузивті деп санайды, нақты несиелерге, тәуекелдегі ақшаға немесе нақты инвестицияларға қарағанда.