Кіріспе

Католик шіркеуінің диоцезі

Эри диоцезі (Dioecesis Eriensis) – АҚШ-тың Батыс Пенсильвания штатындағы Католик шіркеуінің Латын шіркеуіне қарасты діни-әкімшілік аймағы, яғни диоцезі. Ол Филадельфия митрополиясының қарасты диоцезі болып табылады. Эри диоцезі 1853 жылдың 29 шілдесінде құрылған. Оның бас шіркеуі – Эри қаласындағы Санкт-Петер соборы.

Статистика

Эри епархиясы Пенсильвания штатындағы ең ірі епархия болып табылады, оның географиялық аумағы 10 167 шаршы мильді (26 332 км²) құрайды. Ол Солтүстік-Батыс Пенсильваниядағы 13 округті қамтиды. Епархияда шамамен 220 000 католик (74 000 отбасы) тұрады. Епархия 14 000-ға жуық бала мен жасөспірімге білім береді.

1700 жылдан 1853 жылға дейін

Америкадағы басқа британдық колониялардан өзгеше, Пенсильвания провинциясы католиктерді колонияға кіруден тыймады және дін қызметкерлерін түрмеге қамаумен қорқытпады. Дегенмен, колонияда мемлекеттік қызметке тағайындалған кез келген католиктің протестанттыққа адалуға ант беруі талап етілді. 1784 жылы, Америка революциясы аяқталғаннан кейін бір жыл өткен соң, Папа Пий VI Америка Құрама Штаттарының апостольдық префектурасын құрды, ол жаңадан құрылған АҚШ-тың барлық аймағын қамтыды. 1789 жылы Пий VI префектураны Балтимор епархиясына айналдырды, ол бүкіл Құрама Штаттарды қамтыды. 1791 жылы АҚШ-тың Құқықтар туралы биллі қабылданғаннан кейін католиктер толықтай дін тану еркіндігіне қол жеткізді. 1808 жылы Папа Пий VII Пенсильванияның барлық аймағын қамтитын Филадельфия епархиясын құрды. 19 ғасырда Пенсильванияда католиктер саны арта түскенде, Ватикан 1843 жылы штаттың солтүстік-батыс бөлігін қамту үшін Питтсбург епархиясын құрды.

1853 жылдан 1868 жылға дейін

1853 жылғы 29 шілдеде Питтсбург епархиясының епископы Майкл О’Коннорды Папа Пий IX жаңа Эри епархиясының бірінші епископы етіп тағайындады. Жаңа епархияның шекарасы Камбрия, Индиана, Армстронг, Батлер және Лоуренс округтерінің солтүстік шекаралары бойынша шығыс-батыс бағытында жүргізілді, соның нәтижесінде Эри епархиясына он үш солтүстік округ қарады. Папа Джошуа Янгты Питтсбургтің жаңа епископы етіп тағайындады. Бірақ Янг Питтсбургтегі қызметке келіспеді. Одан әрі, Питтсбург католиктерінің тобы Папаға О’Коннорды қайтару туралы петиция жіберді. Бес айдан кейін Ватикан шешімін өзгертті, О’Коннорды Питтсбургке қайтарып, Янгты Эридің екінші епископы етіп тағайындады. Янгтың қызметі басталғанда епархияда 28 шіркеу және 14 дін қызметкері болды. Янг 1866 жылы қайтыс болған кезде епархиядағы шіркеулер мен дін қызметкерлерінің саны 50-ден асты. Ол апталық «Lake Shore Visitor» газетін, жетімдер үйін және екі аурухананы құрды. Бастапқыда «Мулленнің қателігі» деп аталған оның негізі 1875 жылы қаланды және Муллен оны 1893 жылы ашып берді. Сент-Жозеф сестерлері Эридегі Сент-Винсент ауруханасына қосымша ғимарат салды және 1901 жылы медбикелер мектебін ашты. Фицморис 1920 жылы қайтыс болды.

1980 жылдан қазіргі уақытқа дейін

1982 жылы Уотсон зейнеткерлікке шыққаннан кейін Мерфи жаңа епископ болды. Ол 1983 жылы епархиялық дін қызметкерлерінің жыл сайынғы құрылтайы – Эммаус бағдарламасын құрды. 1984 жылы ол епархиялық шығындарды, соның ішінде білім беру және әлеуметтік қажеттіліктерді, сондай-ақ Санкт-Петер соборын қайта жаңартуды қаржыландыру үшін 9 миллион доллар жинауға бағытталған үш жылдық жоспарды жариялады; бұл шақыру арқылы 14 миллион доллардан астам сомада уәделер жиналды. 1985 жылы Мерфи RENEW деп аталатын рухани даму процесін іске қосты, оған епархияның барлық аймақтарынан 20 000-нан астам адам қатысты және ол 1988 жылға дейін жалғасты.

Қауымдар

Эри епархиясында 120 приход бар, олар 151 шіркеуді қамтиды. +Приход арнау орны туралы түсініктеме Франциск Ассизи 1832 Клирфилд Алғашқы шіркеуді Филадельфия епископы Франциск Кенрик бағыштады. Сент-Филип 1834 Кроссингвилл Кенрик бағыштаған шіркеу. Николай Толентино 1835 Крейтс Кенрик бағыштаған шіркеу. Михаил Архангел 1836 Фрибург Кенрик бағыштаған шіркеу. Патрик 1837 Эри. Ипполит 1837 Франчтаун Кенрик бағыштаған шіркеу. Мэри 1840 Эри Германиядан шыққан. Мэри 1842 Сент-Мэрис Бавариялық неміс шығу тегі. Станислав 1885 Эри Польшалық шығу тегі. Петр соборы 1893 Эри Маңызды ғимарат.

Гавронски ісі

Шон О'Хара 2002 жылы сәуір айында епархияға 1977 жылы reverend Chester Gawronski жыныстық зорлық-зомбылыққа ұшырағанын айтты. О'Хараның айтуынша, Гавронски оның жыныстық мүшелерін бір рет душқа салып, екінші рет бассейнде шабуылдаған. Шон 1984 жылы атасына Дональд О'Хараға шабуыл туралы айтқанынан кейін, Дональд дереу епархияға шағымданды. Діоцезалық қызметкердің айтуынша, олар Гавронскиді емделу үшін басқа жаққа жібереді және болашақта оған кәмелетке толмағандармен қарым-қатынас жасауға тыйым салынады. Ал ол О'Хара отбасынан қауымның игілігі үшін Гавронски туралы ештеңе айтпауларын өтінді. Гавронски 1987 жылы 20 балаға зорлық-зомбылық жасағанын мойындады. 2018 жылғы Пенсильванияның сот төрелігі баяндамасында епископтар Траутман мен Мерфиге жыныстық зорлық-зомбылық туралы көптеген айыптауларға қарамастан Гавронскидің қызметте қалуына мүмкіндік бергені үшін сынға алынатын болады. Екі епископ Гавронскиді 1987 және 2002 жылдар аралығында бірнеше рет қайта тағайындаған, ал Траутман 2001 жылы Гавронскидің Эридегі Сент-Маридің үйінде капеллан ретінде бес жылдық мерзімін жаңартты.

Пресли ісі

2002 жылдың сәуірінде үш адам 1963 және 1974 жылдар аралығында кәмелетке толмаған кезінде дінбасы Уильям Преслиді физикалық және жыныстық зорлық-зомбылық жасады деп айыптады. Жәбірленушілер Пресли оларды ұрып-соғып, шапалақтап, сондай-ақ содомияға және ауыздық жыныстық қатынасқа мәжбүрлегенін айтты. Сол айда Траутман Преслимен кездескенде, ол зорлық-зомбылық жасағанын мойындады. Содан кейін Траутман оны діни қызметтен толығымен шеттетіп, лауазымынан алды. 1987 жылы екі түрлі зардап шеккен адам епархияға Преслиге қатысты ұқсас шағымдармен жүгінді. Преслидің зорлыққа бейімділігін мойындаған епархия 1990 жылы оны психологқа бағалау үшін жіберді. Бағалаудан кейін епархия Преслиді діни қызметке қайтаруға рұқсат берді. 2005 жылдың тамызында Бартчак Траутманға құпия хат жіберді. 2018 жылдың сәуір айында епархия 34 дін қызметкері мен 17 мирянның тізімін жариялады, олар балаларды жыныстық зорлық-зомбылық жасауда "сенімді айыптауларға" ұшыраған. 2018 жылдың шілдесіне дейін тізімде 64 адам болды. 2018 жылдың тамызында Пенсильвания штатының үлкен қазылар алқасының есебі жарияланды, онда Эри епархиясындағы 41 дін қызметкері балаларды жыныстық зорлық-зомбылық жасады деген сенімді айыптаулар жарияланды. Епископ Персико епархияда жыныстық зорлық-зомбылық қылмыстарын жасырғанын мойындағаны үшін мақтауға ие болды. 2018 жылдың қазан айында Дэвид Ли Полсон дінбасы кәмелетке толмағандарды жемқорлыққа салу және балалардың қауіпсіздігіне қатер төндіру айыптары бойынша өзін кінәлі деп мойындады. Полсон бір баланы бірнеше рет жыныстық зорлық-зомбылық жасады және тағы біреуін зорлауға тырысқан деп айыпталды. 2019 жылдың қаңтарында Полсон екі жарым жылдан 14 жылға дейін бас бостандығынан айырылды. 2019 жылдың наурыз айында Ватикан Полсонды діннен шығарды. 2020 жылдың шілдесінде епархияға қарсы жаңа жыныстық зорлық-зомбылық ісі қозғалғаны белгілі болды. Арыз берушілер епархияның өтемақы қоры Сент-Гедвиг католик шіркеуінде және оның көп бұрын жабық мектебінде жасалған зорлық-зомбылық құрбандарына әлі төлемегенін мәлімдеді. Сондай-ақ 2020 жылдың шілдесінде Майкл Г. Барлеттадан зорлық-зомбылық көргенін айтқан әйел епархияны сотқа берді. Ол епархияны Барлеттаны 1970-ші жылдары мектепте оқыған кезінде зорлағаннан кейін қудалаудан қорғады деп айыптады. Осы уақытқа дейін, 15 шілде 2020 жылға дейін епархияға қарсы кем дегенде үш басқа жыныстық зорлық-зомбылық ісі де тіркелді.

Білім

Епархияда 33 бастауыш мектеп және екі орта мектеп бар.

Университеттер

Ганнон университеті – Эри.