Кіріспе
Жапон мангасы мен аниме сериясы Twin Spica (ふたつのスピカ) – жапон мангасы, Коу Ягинума жазған және сурет салған. «Реалистік, өмірден алынған ғылыми-фантастикалық серия» 21-ші ғасырдың басында жапондық жоғары сынып оқушыларының тобының ғарышкер болу үшін жаттығулары туралы айтады, бұл оқиға елдегі алғашқы адамды ғарышқа ұшыру сәтсіз аяқталып, көптеген бейбіт азаматтардың қаза болуынан кейін орын алады. Манга 2001 жылдың қыркүйегінен 2009 жылдың тамызына дейін Comic Flapper сиен манга журналында жарияланды, содан кейін 2002 жылдың қаңтарынан 2009 жылдың қазанына дейін Media Factory баспасынан 16 томдық жинақ ретінде шықты. Серия екілік жұлдыз жүйесі және Қыз шоқжұлдызындағы ең жарқын жұлдыз – Spica атымен аталады. Мангада Ягинума адамзаттың ғарышқа қатысты дамуына байланысты тарихи оқиғаларға, сондай-ақ Кенджи Миязаваның «Галактикалық теміржолдағы түн» романы сияқты әдеби туындыларға көптеген сілтемелер енгізеді. 2009 жылдың қыркүйегінде Нью-Йорк аниме фестивалінде американдық Vertical баспасы манганың ағылшын тіліне аудару лицензиясын алғанын жариялады, ал аудармадағы бірінші том 2010 жылдың мамырында жарық көрді. Vertical маркетинг директоры Эд Чавес серияны алғашқы бағалау кезінде «техникалық тұрғыдан жақсы орындалған» және «шынайы сезімтал» деп сипаттады. Манга Group TAC анимациялық студиясымен аниме телесериалына бейімделді. Оның премьерасы 2003 жылдың 1 қарашасында Жапонияның NHK BS2 спутниктік арнасында өтті. Аниме сериясының жиырма эпизоды 2004 жылдың 27 наурызына дейін көрсетілді, бірақ манга аяқталмас бұрын серия мерзімінен бұрын тоқтатылды. Animax спутниктік телеарнасы анимені көптеген аймақтық тілдерде, соның ішінде ағылшын тілінде көрсетті. NHK телеарнасы Жапония ғарыш зерттеу агенттігімен бірлесіп, 2009 жылдың 18 маусымы мен 30 шілдесі аралығында көрсетілген фильмнің толыққанды бейімделуін жасады.
Twin Spica (ふたつのスピカ) is a Japanese manga series written and illustrated by Kou Yaginuma. The "realistic, slice of life science fiction series" tells the story of a group of Japanese high school students training to become astronauts in the early 21st century after the country's first human spaceflight launch ends in a disaster that causes many civilian casualties. It was serialized in the seinen manga magazine Comic Flapper from September 2001 to August 2009 and was later published in 16 volumes by Media Factory from January 2002 to October 2009. The series is named after Spica, a binary star system and the brightest star in the constellation Virgo. In the manga, Yaginuma includes many references to historical events related to the development of human spaceflight as well as literary works such as Kenji Miyazawa's novel Night on the Galactic Railroad. American publishing company Vertical announced acquisition of the manga's license for English language translation at the New York Anime Festival in September 2009, and the translated first volume was published in May 2010. The series was described by Vertical marketing director Ed Chavez as "technically sound" and "heartfelt" during its initial assessment. The manga was adapted into an anime television series by animation studio Group TAC. It premiered on November 1, 2003, on Japan's NHK BS2 satellite channel. Twenty episodes of the anime aired until March 27, 2004, when the series concluded prematurely before the manga was completed. Satellite television network Animax has broadcast the anime in multiple regional language releases, including English. A live action adaptation was produced by NHK in cooperation with the Japan Aerospace Exploration Agency and aired between June 18 and July 30, 2009.
Әңгіме
Автор және жасаушы Ку Ягинума 2000 жылы "Твин Спика" туындысының тарихын "2015: Fireworks" (2015年の打ち上げ花火) атты алғашқы жұмысымен жаза бастады. Онда және одан кейінгі жазбаларында Ягинума Жапонияның ғарышқа ұшу бағдарламасының дамуының болашақ тарихын құрастырды. Ол оқырмандарды Жапонияның алғашқы экипажды ғарыш сапары – "Арыстан" (獅子号) ғарышқа ұшырылуынан кейінгі болашақпен таныстырады. Миссия апатқа ұшырады, себебі сұйық отынды күшейткіш ұшырылғаннан кейін 72 секунд өткен соң өртенді. Миссияны басқару орталығы ұшақтың қауіпсіздік жүйесін іске қоса алмады, нәтижесінде ракета Юигахама қаласына құлап, көптеген тұрғындар зардап шекті. "Арыстан" жарылысы ғарыш тарихындағы ірі апаттардың біріне айналып, Жапонияның ғарыш бағдарламасын он жылдан астам уақытқа кері итерді. Апаттан кейін көпшілік "Арыстан" бағдарламасына қатысушыларды немқұрайлылыққа айыптады. Үкімет ракетаның отандық өндірісте жасалғанын мәлімдесе де, оның өндірісін шетелге тапсыру туралы қауесет тарады. Осы трагедиядан жайлануға көмектесу үшін Білім, мәдениет, спорт, ғылым және технология министрлігі 2014 жылы Токио ұлттық ғарыш мектебін құрды. Бұл мектеп ғарыш ғылымдары саласында жаңа буын мамандарды даярлайтын кәсіптік орта мектеп болды. Жапонияның ғарыш бағдарламасы он жылдан кейін академияның ғарышкерлерді даярлау бағдарламасына студенттер қабылдануымен қайта жанданды. Сол жылы Халықаралық ғарыш станциясының соңғы модульдері қызметтен шығарылып, ұзақ мерзімді миссиясын аяқтағаннан кейін атмосфераға қайта кіріп жойылды. Келешектегі жобалар белсенді ғарыш бағдарламалары бар елдер тарапынан жүзеге асырылатын болады. Астронавттарды даярлау бағдарламасының бірінші курсынан бір студент 2027 жылы Жапонияның екінші экипаждық миссиясына қатысу үшін таңдалады. Бұл – ғарыштағы күн энергиясын пайдаланатын спутниктің соңғы миссиясы.
Негізгі кейіпкерлер
Ягинуманың сериалға дейінгі жұмысы оқырмандарды Асуми Камогавамен және оның тәлімгері, «Мырза Арыстан» деп аталатын Арыстан астронавтының көлігімен таныстырады. Олардың достығы бірнеше қысқа әңгімелерде дамиды, онда ол бала кезінде Асумидің ғарышқа деген қызығушылығын оқытайды. Асумидің қызығушылығы мен армандары өскен сайын, ол сыныптастарынан қорлауға ұшырайды, әсіресе ол ғарыш туралы кітаптарға берілгендіктен және сынып қызметтеріне қатыспайды. Токио ғарыш академиясына түсуге өтініш бергенде, оның мұғалімдері оны қайта қарауға шақырады, өйткені ол орташа бойдан төмен. Асуми академияға сәтті қабылданғаннан кейін «Мырза Арыстанмен» достығы жалғасады және ол күмәнданыш сезіміне берілгенде одан жиі кеңес алады. Асумидің бастауыш және орта мектептегі сыныптасы Шиносуке Фучуя да академияға түседі, бұл оны қатты таңқалдырады. Ол бала кезінде Асумиді басқа сыныптастарының қорлауынан қорғады, кейде оны әзілдегенімен, әкесіне наразылықтың белгісі ретінде қас қабағын қырқып, ерекше келбетке ие болды. Кей Оуми академияға емтихан бергенде Асумимен дос болады және ол жайлы мінез-құлқымен және достарына адалдығымен сипатталады. Марика Укита бастапқыда достыққа жылы қарамаса да, әкесімен дауласып, Асумидің жатақханасына көшіп келеді. Бес студент кейіннен достығы күшейгенде ғарышкерлер бағдарламасын бірге аяқтауға уәде береді. Астронавттар бағдарламасында үш жыл оқығаннан кейін Асуми Жапонияның екінші ғарышқа ұшу миссиясына қатысу үшін қалған он бір студенттің ішінде таңдалады, осылайша он сегіз жасында ғарышқа ұшқан ең жас адам болады. Академияда оқыған кезеңде ғарышкерлерге үміткерлер көптеген физикалық және психологиялық сынақтардан өтуге тиіс. Оқырмандар сериалға дейінгі әңгімеден Асумидің анасы «Арыстан» апатынан кейін қайтыс болғанын біледі, бірақ бұл Асумидің достарына белгілі болмайды, олар Кей газетте некролог тізімін тапқанға дейін. Мариканың адамды клондауға тыйым салынғанға қарамастан, қайтыс болған Марика Укитаның генетикалық көшірмесі екені анықталады. Фучуя бала кезінде болған оқиғада жарылған фейерверкке көзі тигеннен кейін қызыл-жасыл түстерді ажырата алмаудан зардап шегеді. Топқа беймәлім, Шу туаласқан гемоптизден (қан құсу) зардап шегеді және американдық ғарыш бағдарламасына алмасу студенті ретінде таңдалғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болады. Бұл трагедия Кейдің оған деген сезімдерін ашады, оны ол көп бөлігінде жасырып жүреді.
Жазу
Сериал Spica атымен аталады, ол – Virgo шоқжұлдызындағы екі жұлдыздық жүйе және түнгі аспандағы ең жарқын жұлдыздардың бірі. Бұл екі құрамдас жұлдыздың арасындағы орташа есеппен 17.7 миллион шақырымға бағаланған орталықтан орталыққа дейінгі арақашықтық салыстырмалы түрде аз болғандықтан, бір жұлдыз ретінде көрінеді. Астрономиялық бақылаулар Спика жүйесінде қосымша жұлдыздар болуы мүмкін екенін көрсетеді. Асуми Спайканың Жерге дейінгі арақашықтығын 350 жарық жылы деп айтады. Бұл санды Жапония ғарыш зерттеу агенттігі де келтіреді; алайда басқа көздер шамамен 260 жарық жылы қашықтықты көрсетеді. Коу Ягинуманың бұл оқиғаға алғашқы шабыты Хонердің Little Lady гармоникасының ғарышқа шығарылған алғашқы музыкалық аспаптардың бірі ретінде сипатталған мәлімдемесінен туды. Алайда, манга суретшісі ретінде Ягинуманың ғарышқа ұшуға қатысты зерттеулер жүргізуге ресурстары да, білімі де болмады. Ол сериалды жазуға да тартынды, өйткені оның өмірлік тәжірибесі кейіпкерлерінің армандарына сай келмейді. Осы қиындықтарға қарамастан, Ягинума кейіпкерлерінің, әсіресе Асуми Камогаваның табандылығынан күш алды. Twin Spica сериалдың құрамы Media Factory Comic Flapper журналының 2001 жылғы қазан айындағы санында басталса да, оның басты кейіпкері Асуми Ягинуманың "2015: Fireworks" дебют жұмысында пайда болды. Бұл әңгіме 2000 жылдың шілде айында Comic Flapper журналында жарияланды. Онда Асумидің әкесі, оның бастауыш мектебінің мұғалімі Юко Судзунари және ғарышкердің көлеңкесі Мырза Ион да таныстырылды. "Кампанелла орманы" (カムパネルラの森), "Біздің жұлдыздар, жапырақты жұлдыздар" (ふたりの星 はっぱ星) және "Асумидің вишня ағашы" (アスミの桜) – бұл өмірлік оқиғалар Twin Spica-ның преквелдері ретінде қызмет етті. 1965 жылдың желтоқсанында американдық астронавттар Уолли Ширра мен Томас Паттен Стаффорд Gemini 6A ғарыш сапарында гармоника мен қоңыраулар жиынтығын алып жүрді. Миссия кезінде екі астронавт осы аспаптарды "Jingle Bells" әнін ойнау үшін пайдаланды. Анимеде Шу Судзуки Асумини "Керемет" деп лақап ат қойды. Сол есімді 1963 жылы "Восток-6" кемесімен ғарышқа ұшқан тұңғыш әйел-космонавт Валентина Терешкова да қолданған. Шудың тікелей эфирдегі бейімделудегі өлімінен бұрын ол достарына Плутонға бағытталған New Horizons ғарыш кемесінің бортында карлик планетаны ашқан Клайд Томбоның кремацияланған күлін алып баратынын айтады. Асуми кейіннен Шудың күлін өзінің ғарышқа алғашқы сапары кезінде алып келеді. Сондай-ақ, нақты әлемдегі әдеби және музыкалық шығармаларға қатысты түрлі сілтемелер бар. Мангадағы екі қысқа әңгіменің атаулары – "Кампанелла орманы" және "Джованнидің билеті" (ジヨバンニの切符) – Кенжи Миязаваның "Галактикалық теміржолдағы түн" романының екі басты кейіпкеріне сілтеме жасайды. Бұл анимедегі соңғы эпизодтан бұрынғы эпизодта пайда болады және түпнұсқа Марика Укитаның сүйікті кітабы болып табылады. Манга мен тікелей эфирдегі бейімделуде Кей Шудан, егер ол өз тобында бірінші болып ғарышқа ұшса, "Der Flohwalzer" фортепианолық пьесасын ойнауын сұрайды.
Манга
Твин Спика 2001 жылдың қазан айында (жас ерлерге арналған) Comic Flapper журналында жариялана бастады. Серия 16 томдық форматта шықты, соңғы том 2009 жылдың 23 қазанында жарық көрді. Ягинуманың сериалдан бұрын жарық көрген қысқа әңгімелері осы жинақтардың арасында орналасқан. Бірінші томға екі әңгіме енгізілді; 2006 жылдың 23 наурызында Media Factory 80 беттік, мангадан түсті суреттер жинағын шығарды. Онда сондай-ақ 24 айлық күнтізбе және Коу Ягинумамен сұхбат жарияланды. Аудармасын Ли Линьхуй жасады, ал алғашқы том 2005 жылдың мамыр айында жарық көрді. Үш апталық келісімшарт талқылауларынан кейін американдық Vertical баспасы 2009 жылғы Нью-Йорк аниме фестивалінде сериалды ағылшын тіліне аудару лицензиясын алғанын мәлімдеді. Маркетинг директоры Эд Чавес Twin Spica лицензиясын алу себебін компанияның ірі американдық баспагерлермен әлі серіктес болмаған жапондық баспагерлердің туындыларын лицензиялауға деген ниетімен түсіндірді. Ол Media Factory компаниясымен бұрынғы серіктестігін жалғастыруды ұсынды, одан Vertical The Guin Sagas мангасын адаптациялауға лицензия алған болатын. Vertical-дің дистрибьюторы Random House алғашқы аударма томының 2010 жылдың 4 мамырында шығатынын хабарлады, бұл 2010 жылдың тамызында шығады деген алдыңғы хабарламаға қайшы болды. Кейін Чавес Twitter арқылы Vertical компаниясының Солтүстік Америкадағы басылымдарын 12 томға дейін қысқартатынын растады.
Аниме
Жапондық анимациялық студия Group TAC NHK телеарнасында көрсетілген Twin Spica анимесінің адаптациясын жасады. 20 бөлімдік сериал 2003 жылдың 1 қарашасында көрсетілімге түсіп, 2004 жылдың 27 наурызында аяқталды. Аниме сериалын Томоми Мочизуки режиссерлік етті, ал сценарийін Рика Накасе жазды. Масако Гото анимацияға арналған кейіпкерлерді суреттеді. Сериал аяқталған кезде мангадан бар болғаны 30 тарау жарық көрген еді. Асуми мен оның сыныптастарының аман қалу дағдыларын сынаған оқиғасын аяқтаған 25-тарау анимеге бейімделген соңғы тарау болды. Осының салдарынан, сериал Асумидің көмекшісі Арыстан сан оған және оның достарына үйрететін нәрсесі қалмағанда ертерек аяқталады. Дегенмен, мангада Арыстан сан 88-тарауға дейін келесі тарауларда пайда болып, соңында кетеді. Аниме сериалы Азияның басқа аймақтарында Animax телеарнасында көрсетілді. King Records компаниясы оны VHS және DVD форматтарында бес жинақтан тұратын көлемдерде шығарды. 2004 жылдың 26 мамырында 1, 5, 9, 12 және 16-бөлімдерінен тұратын бес флэшбек эпизодын қамтитын арнайы DVD жинағы, ал 2004 жылдың 22 шілдесінде бес дискілі DVD жинағы жарық көрді. Аниме романының екі бөліктен тұратын нұсқасы және адаптацияға арналған ресми нұсқаулық 2004 жылдың сәуірінде жарық көрді. Twin Spica анимесінің ағылшын тіліндегі дубляжы 2005 жылдың 24 қаңтарында Animax Asia телеарнасында көрсетілді.
Драмалық
NHK 2009 жылдың 30 наурызында Жапонияның ғарыш зерттеу агенттігімен бірлесіп, жеті бөлімді көркем фильмге түсірілімді жариялады. Асуми Камогава рөліне 16 жасар актриса Нанами Сакураба тартылды, түсірілім 2 сәуірде басталды. Драма 11 маусымда көрсетілуі жоспарланған, бірақ кейін 18 маусымға бір аптаға ықшамдатылды. Оның көрсетілуі Халықаралық астрономия жылына орай болды. Сериалдың сценарийін Шуко Арай мен Дайго Мацуи жазды. Сценарийді жазу барысында Арай армандарын орындау үшін түрлі қиындықтарды жеңіп өтуге тиіс кейіпкерлерден шабыттанды. Ол сондай-ақ үміт пен арманды оқиғаның негізгі тақырыбы деп атады. Бұл бейімдеуде жасалған өзгерістердің бірі – Арыстанның (Lion san) басты кейіпкер ретінде алынып тасталуы. Ягинума Арай мен Мацуиге ешқандай шектеу қоймады, себебі олар телеарна көрермендерін жақсы біледі деп сенді. "Дегенмен, меніңше, мен таныған кішкентай Асуми де, Нанами ханым сомдаған Асуми да бір аспанға қарайды", – деді ол.
Музыка
Аниме сериалының ашылу тақырыбы ретінде Buzy (тобының) "Venus Say" әні қолданылды, ал Kyu Sakamoto-ның 1963 жылғы "Miagete Goran Yoru no Hoshi o" (見上げてごらん夜の星を) әнін еркек поп-тобы Begin аяқтау тақырыбы ретінде өңдеп орындады. Жанды түсірілім сериалының аяқтау тақырыбы үшін Orange Range альтернативті рок тобының әні пайдаланылды. Бұл ән 2009 жылдың 8 шілдесінде тағы екі әнмен бірге макси-сингл ретінде жарық көрді және Oricon музыка тізімінде алты апта бойы болды, ең жоғары көрсеткіші 5-орынды құрады. 2009 жылдың 5 тамызында Harbor Records компаниясы 21 аспаптық тректен тұратын толық саундтрек шығарды.
Қабылдау
"Yomiuri Shimbun" газетіне берген сұхбатында жапондық ғарышкер Коичи Ваката ностальгиялық хикаясынан туындап, "Твин Спика" сериалын ғарышқа ұмтылу арманын көрсететін бес манга сериясының бірі деп атады. Ағылшын тілінде лицензиялау үшін сериалды бағалаған кезде, ғылыми-фантастиканы ұнататын Vertical маркетинг директоры Эд Чавес оның сюжетін "техникалық тұрғыдан дұрыс" деп бағалап, оны "көп жылдар бойы оқыған ең шынайы сериалдардың бірі болуы мүмкін" деп атады. Сериал бастапқыда журналда жарияланған болса да, Чавес оның манга жанкүйерлеріне де ұнайтынына сенді. Ол бұл сөздің "есейгендерге арналғанын және жынысқа қатысы жоқ" деп ойлады. "Twin Spica" қаржылық сәттілікке жетеді деп үміттенеді, бұл Vertical компаниясына Осаму Тезука мен Forty Niners-тің классикалық туындыларын лицензиялауға қаражат жинауға көмектеседі. Jennifer Berman, THEM Anime Reviews сайтынан, "Twin Spica" анимесін бес жұлдыздың бесеуіне бағалады, бірақ оқырмандарына: "Егер сізге ақырындап дамытын аниме ұнамаса, бір жұлдызды алып тастаңыз" деді. Берман оның көркемдік дизайнына жоғары баға берді және кейіпкерлердің дизайны Studio Ghibli туындыларын еске түсіретінін атап өтті. Ол кейіпкерлерді "жағымды" деп тапты және Марика Укитаны ең қызықты кейіпкер деп санады. Мақтауына қарамастан, Берман аниме адаптациясындағы бір кемшілікті атап өтті. Ол соңын "ашық қалғандықтан, жақсырақ ойластырылуы керек болған" деді. Манга сияқты, аниме сериясы да гендерлік бейтараптыққа ие деп есептелді. Sony Pictures Entertainment вице-президенті Тодд Миллер "Twin Spica" Animax телеарнасында көрсетілген, екі жынысқа да ұнайтын туындылардың бірі екенін мәлімдеді.