Кіріспе

Жапон манга сериясы «Астробой», Жапонияда бастапқы атауымен белгілі, Осаму Тезука жазған және суреттеген жапон манга сериясы. Ол 1952 жылдан 1968 жылға дейін Kobunsha баспасының «Shōnen» журналында жарияланды. 112 тарау 23 томдық таңкобонға біріктірілді. Dark Horse Comics 2002 жылы оның ағылшын тіліндегі аудармасын шығарды. Оқиға Астробой туралы, адам сезімдері бар андроид ұл, ол ұлы Тобионың қайтысынан кейін Уматаро Тенма жасаған. Кейін Астро Хамегг басқаратын робот циркіне сатылады, бірақ профессор Очаномидзу оны құлдықтан босатады. Астро Очаномидзудің өгей ұлына айналады, ол Астро үшін роботтық отбасы құрып, оған қалыпты адам сияқты өмір сүруге көмектеседі, сонымен қатар оның оқиғаларына қатысады. «Астробой» Mushi Production мен Tezuka Productions компанияларының бірінші буындары жасаған үш аниме сериясына бейімделді, төртіншісі дамытылуда. Манга бастапқыда «Астробой» телесериалы ретінде жасалды, ол кейіннен бүкіл әлемде аниме ретінде танымал болған эстетиканы бейнелеген алғашқы танымал жапон анимациялық телесериалы болды. Шетелде жетістікке ие болғаннан кейін «Астробой» 1980 жылдары «New Mighty Atom» (басқа елдерде «Astroboy» деп танылған) ретінде қайта жасалды және 2003 жылы тағы да жаңартылды. 2007 жылдың қараша айында ол Жапонияның шетелдегі қауіпсіздік елшісі болып тағайындалды. 2009 жылдың 23 қазанында Тезуканың түпнұсқа манга сериясына негізделген американдық анимациялық фильм шықты. 2015 жылдың наурыз айында жаңа аниме сериясын жариялайтын трейлер жарық көрді. Манга мен аниме сериясының сәттілігі оны ірі медиа франшизаға айналдырды, ол фильмдер, саундтректер мен бейне ойындардан тұрады. Серия сондай-ақ, әрекеттік фигуралар, коллекциялық мүсіндер, тағамдар, киім, маркалар және коллекциялық карталар сияқты көптеген тауарларды қамтитын алғашқылардың бірі болды. 2004 жылға қарай франшиза тауар сатудан 3 миллиард доллар табыс тапты. «Астробой» әлемдегі ең табысты манга және аниме франшизаларының бірі және Тезуканың ең танымал туындысы. 23 томдық таңкобонның барлығы әлем бойынша 100 миллионнан астам данада сатылды, бұл Тезуканың ең көп сатылған мангасы және барлық уақыттағы ең көп сатылған манга серияларының бірі. 1963 жылғы аниме сериясы Жапония мен АҚШ-та теледидарда үлкен сәттілікке жетті. «Астробой» аниме және манга индустриясын дамытудағы маңызды рөлі үшін мақталады. Ол көптеген «барлық уақыттың ең үздік анимелері» тізімдеріне енді және манга жасауда көптеген басқа да ықпалды авторларды шабыттандырды.

Сюжет

Астро Бой – роботтар мен адамдар бірге өмір сүретін болашақ әлемде өтетін ғылыми-фантастикалық серия. Оның негізгі оқиғалары атақты "Астро Бой" (кейде жай ғана "Астро" деп аталады) – ғылым министрлігінің басшысы доктор Тенма (1960-шы жылдардағы ағылшын дубляжында доктор Астор Бойнтон II ретінде белгілі; 1980-шы жылдардағы ағылшын дубляжында доктор Бойнтон) жасаған қуатты андроидқа арналған. Доктор Тенма Астроны көлік апатында қаза тапқан ұлы Тобионың орнына жасаған (кейбір нұсқаларда Тобио үйден қашып кеткені көрсетілген, ал 2009 жылғы фильмде Тобидің өлімі қаруланған робот Бейбітшімен болған оқиғадан туындаған). Доктор Тенма Астроны Тобионың естелігі үшін жасап, асырап алды және оған нағыз Тобиоға көрсеткендей сүйіспеншілікпен қарады. Бірақ доктор Тенма кішкентай андроид жоғалған ұлының орнын толтыра алмайтынын бірте-бірте түсінді, әсіресе Астроның өспейтіні және адамдық сезімдерді толыққанды көрсете алмайтынын ескерсек (мангадағы бір эпизодта Астро гүлдердің дөңгелек пішініне қарағанда кубтардың тікбұрышты пішінін артық көретіні көрсетілген). Түпнұсқа 1960 жылғы басылымда Тенма Астроны қабылдамай, оны қатыгез цирк иесі Хамеггке (1960-шы жылдардағы ағылшын дубляжында Ұлы Каччаторе) сатқан. 1980 жылғы басылымда Хамегг Тенма Астроны іздеп жүрген кезде оны ұрлап алады. 2009 жылғы фильмде Тенма Астроны Тоби туралы ойлауын тоқтата алмағандықтан қабылдамады, бірақ кейін фильмде (манга мен үш аниме мультфильмінен өзгеше) Астроның Тобионы алмастыруға лайық екенін түсінді және оны қайта асырап алуға шешім қабылдады. Астроның 1960 және 1980 жылдардағы мультфильмдерде (толық немесе уақытша) немесе 2009 жылғы фильмде қабылдаудан бас тартуы немесе ұрлануы туралы оқиғалардың ешқайсысы 2003 жылғы мультфильмде болған жоқ, себебі Астроның тууы профессор Очаномидзудың (1960 және 1980 жылдардағы мультфильмдерде доктор Элефан, ал 2009 жылғы фильмде; 2003 жылғы мультфильмде доктор О’Шей) арқасында болды. Біраз уақыттан кейін Ғылым министрлігінің жаңа басшысы профессор Очаномидзу (2009 жылғы фильмде Ғылым министрлігінің тең басшысы) Астро Бойдың циркте өнер көрсетіп жатқанын көреді және Хамеггті Астроны оған беруге көндіреді. (Кейбір өзгертулермен оқиға одан да күрделі және тартымды болады). Содан кейін ол Астроны өз баласы ретінде қабылдайды, оған жылы және мейірімділікпен қарайды және оның заңды қамқоршысы болады. Көп ұзамай ол Астроның ерекше қабілеттері мен дағдылары бар екенін, сондай-ақ адамдық сезімдерді сезіне алатынын біледі. Астро содан кейін жеті күшін пайдаланып қылмысқа, зұлымдыққа және әділетсіздікке қарсы күреседі: 100 мың ат күші, реактивтік ұшу, көздеріндегі жоғары қарқынды жарықтар, реттелетін есту, тілдерді дереу аудару, беліне жасырылған автомат, және адамның жақсы немесе жаман екенін анықтай алатын жоғары интеллект. Оның көптеген жауы – роботтарды жек көретін адамдар, ақылдан безген роботтар немесе шетелдік басып кірушілер. Көптеген оқиғаларда Астро мен басқа роботтардың қатысуымен шайқас болады. Бір манга эпизодында Астро АҚШ Әуе күштеріне қарсы шығып, бейкүнә вьетнамдық ауыл тұрғындарын бомбалаудан тоқтатады (бұл уақыт саяхаты эпизоды, онда Астро 21-ғасырдан 1969 жылға оралады).

Өндіріс

Астро Бой сериясы бірнеше сюжеттік желілерден тұрады. Атом (ағылшын тілінде Astro Boy немесе Astro деп аталады) бастапқыда Тедзуканың «Atom Taishi» (Атом елшісі, кейде Капитан Атом деп аталады) комиксінде қосалқы кейіпкер ретінде пайда болды. Ол 1951 жылдың сәуір айында ұлдарға арналған ай сайынғы «Shonen» журналында жарияланды. Содан кейін Тедзука Астро басты рөлде ойнайтын комикстер сериясын жасады. Шодттың сөзінше, Тедзука Астроны «21 ғасырдың кері Пиноккиосы, адам мен машина арасындағы интерфейс ретінде қызмет етуге ұмтылған, адамгершілікке және эмоцияға ие болуға тырысқан, дерлік мінсіз робот» ретінде ойлап тапты. Тедзуканың көркем стилі дамыған сайын, Астро Бой бастауыш мектеп оқушыларына ұнау үшін «көбірек заманауи және сүйкімді» болды. Шодт Astro Boy эпизодтарында қолданылған беттердің орналасуы «көркемдік жағынан жаңаруға ие болды» деп қосты. Фредерик Л. Шодт «Астро Бойдың» ағылшын тіліндегі нұсқасын аударды және көптеген кейіпкерлер үшін түпнұсқа жапон есімдерін пайдаланды. Шодт оқиға Жапонияда болғандықтан, жапон есімдерін мүмкіндігінше сақтау қажет деп есептеді. Шодт «Higeoyaji» лақап атын «Мистер Мустакио» деп аударды және Astro Boy-дың ағылшынша атын қолдануға шешім қабылдады. Ол «Астро» сөзінің жапонша «Атом» сөзіне жақын екенін түсіндірді. Сонымен қатар, Шодт «Атомды» американдық басылымда пайдалану «тарихи контекстке қайшы келер еді» деп ойлады. Кейде жапон кейіпкерлерінің аттары екі мағыналы болып, оны ағылшын тіліне аударғанда толыққанды жеткізу мүмкін болмады. Шодт есімдердің дыбысталуын сақтаудың маңызды екенін, әсіресе атақты есімдер үшін маңызды екенін түсінді. Мұндай жағдайларда Шодт аударманың басқа бөлігінде екі мағыналылықты қолдануға тырысты. Күлкілі дыбысталатын шетелдік есімдерге келгенде, Шодт мүмкіндігі болған жағдайда ағылшын тіліндегі теңдес ойынды сөздерді пайдаланды.