Ушашри: Һинду эпостарының дауысы және радио әйгілісі

Кіріспе

Ушашри (16 наурыз 1928 – 7 қыркүйек 1990) – телугу тіліндегі радио және әдеби тұлға. Ушашридің нағыз аты – Пуранапанда Сурья Пракаша Дикшитулу. Ол Оңтүстік Үндістанның Андхра-Прадеш штатынан шыққан. Виджавададағы «Бүкіл Үндістан радиосы» станциясынан хабар таратқан бағдарламаларымен танымал болды. Оның дауысы 1960-1970 жылдардағы буын арасында бүкіл Андхра-Прадеш бойынша кеңінен танылды. Радиодағы апталық сериясында ол «Махабхарата» және «Бхагавата» эпостарын қарапайым және түсінікті стильде баяндады, тіпті сауатсыз адамдар да оны оңай түсіне алды. Бадрахаламдағы «Сита Рама Кальянам» бағдарламасына тікелей эфирде берген түсіндірмесі де зор қызығушылық тудырды. Ол индуистік эпостар туралы бірнеше кітап жазды. Күні бүгінге дейін оның дауысын мимикрия шеберлері өз бағдарламаларында еліктейді. Раджамундри мен Коввур арасындағы Годавари өзенінде салынған теміржол-автокөлік көпірінің ашылуына тікелей эфирде берген түсіндірмесі ерекше танымал болды. Бұл көпірді Үндістанның бұрынғы президенті Факруддин Әли Ахмед ашты. Ол сәтте «Амаравати Катхалу» кітабының авторы Шанкараманчи Сатьямнан қолдау алды. Ол алғаш рет жас қыздарға арналған хаттар жинағын – «Навала Лекхавали» жазды. Бұл туындысы «Пелладе Бомма» деген атпен 1960 жылдары «Кришна Патрика» журналында үздіксіз жарияланды. 1961 жылы «Венкатешвара Кальянам а Якша Ганам» туындысын жазды, оны Натараж Рамакришна орындады. Бұл қойылым Үндістанның бұрынғы президенті Сарвепалли Радакришнанның алдында да көрсетілді. Сол кезде Натараджа Рамакришна Ушашриді алдап, «Якшаганамды» өзі жазған деп мәлімдеді. Осы оқиғадан кейін Ушашри өзінің сценарийін алып, Натараджа Рамакришнаға оны қоюға рұқсат бермеді. Виджавададағы Кришна Пушкарасы кезінде ол алғаш рет тікелей түсіндірме берді. Бұл үлкен жетістікке айналды. Көптеген адамдар Пушкара Снанамына емес, Ушашриді көру үшін Виджавадаға келді. Бұл туралы «Митунам» әңгімесінің авторы Шрирамана айтқан. Оның дауысы теңдесі жоқ. Ушашри Хайдарабадтағы «Бүкіл Үндістан радиосы» станциясында жұмыс істеген кезде қиындықтарға тап болды. Ол әріптестерінен көптеген қиындықтар көріп, азап шекті. Белгілі ақын Девулапалли Кришна Шастри Ушашриді «Бүкіл Үндістан радиосынан» жұмыстан шығаруды талап етті. «Егер Ушашри АИР-де болса, біз станцияны жабуға тиіспіз. Оны дереу жұмыстан шығарыңыз!» Станция директоры Балантрапу Раджаникантрао Ушашридің қадір-қасиетін мойындап, оны дереу Виджавада станциясына жіберді. Ол Раджаджидің сөздерін аударып, Лал Бахадур Шастридің Хайдарабадқа сапары туралы тікелей түсіндірме берді. Жастық шағында оған астрономия ғылымымен әйгілі болған Шридара Венкая батасын берді. Ол Ушашридің дауысы танымал болатынын айтты. («Аузыңмен өмір сүресің»). Ушашридің әйелі – Мадунапантула Вьяса Венката Сатьявати, ол Мадунапантула Сатьянараяна Састридің туысы, Янам қаласының жанындағы Паллепалем ауылының тұрғыны. Ушашридің төрт қызы бар. Дәрігер Гайатри – кәсіби аюрведалық дәрігер, ETV және SVBC телеарналарында бағдарламалар жүргізеді. Падмавати 25 жылдан бері Виджавадада мұғалім болып жұмыс істейді. Джайанти Ушашридің туындылары бойынша докторлық диссертациясын қорғап, «Sakshi Telugu» газетінде редактор болып жұмыс істейді. Кальяни аурухананың аудиторлық бөлімін басқарады. Ушашри мансабының басында көптеген қиындықтарға тап болды және күресті. Ол сонымен қатар «Атихиди Мариадха» атты танымал әңгімені жазды, ол Телугу штаты мен CBSE оқулықтарында жетінші сынып оқушыларына арналған сабақ ретінде қолданылады.

Ushasri (16 March 1928 – 7 September 1990) was a radio and literary personality in Telugu. The original name of Ushasri was Puranapanda Surya Prakasha Dikshithulu. He was from Andhra Pradesh in South India. He was famous for his radio programmes broadcast from the Vijayawada All India Radio station. His voice was easily recognised all across Andhra Pradesh among the 1960 1970s' generation. On radio, in a weekly series, he used to tell the epics of Mahabharata and Bhagavata Purana in a simple and lucid style which was easily understood even by illiterate people. The live commentary which he used to give for Sita Rama Kalyanam at Bhadrachalam was equally popular. He also wrote a number of books on Hindu epics. Even now, his voice is imitated by mimicry artists in their programmes. His live commentary on the opening of road cum rail bridge which was built on the River Godavari between Rajahmundry and Kovvur, was very famous. This bridge was inaugurated by Phakruddin Ali Ahmed, former president of India. In that commentary he was supported by Sankaramanchi Satyam, the author of Amaravathi Kathalu. He was the first person to write Navala Lekhavali that is series of letters in the form of suggesting young girls. The name of this work is Pellade Bomma. It was continuously published in Krishna Patrika during the 1960s. He wrote for Venkateswara Kalyanam a Yaksha Ganam in 1961. It was performed by Nataraj Ramakrishna. It was also performed in front of Sarvepalli Radhakrishnan, former President of India. At that time, Nataraja Ramakrishna cheated Ushasri, that this Yakshaganam was written by himself, but not by Ushasri. From that day onwards Ushasri had taken his script and not allowed Nataraja Ramakrishna to perform. He was the first person to give a running commentary on the occasion of Krishna Pushkaras in Vijayawada. It was grand success. So many people came to visit Vijayawada just looking for Ushasri, rather than for Pushkara Snanam. It was told by Sriramana, author of Mithunam story. His voice is incomparable. Ushasri faced troubles while he was working in the All India Radio, Hyderabad station. There he suffered from colleagues. The well known poet Devulapalli Krishna Sastri wanted Ushasri to be removed from All India Radio. "If ushasri is in AIR, we should close the station. Immediately remove him from the job." Balantrapu Rajanikantharao, the station director, recognised the greatness of Ushasri and immediately sent him to Vijayawada station. He translated the speeches of Rajaji and gave a running commentary on the visit of Lal Bahadur Sastri to Hyderabad. While he was young, he was blessed by Sridhara Venkaiah, who is famous in astronomy. He said that Ushasri would be popular by his voice. ("You will live with your mouth"). Ushasri's wife is Madhunapantula Vyasa Venkata Satyavati, who is the cousin of Madhunapantula Satyanarayana Sastry, residents of Pallepalem, near Yanam. Ushasri has four daughters. Dr. Gayatri, who is a professional ayurvedic doctor, giving programmes in Etv, SVBC. Padmavathi who is working as a teacher for 25 years, in Vijayawada. jayanthi, who did her Ph. D. on Ushasri's works, is a sub editor in a Sakshi Telugu daily newspaper. Kalyani is in charge of the auditing section in a hospital. Ushasri faced so many difficulties, and struggled a lot in the beginning of his career. He also wrote a famous story, Athidhi Maryadha, which is a lesson for seventh class children in Telugu state and CBSE text book.