Максим Карлот Корман: Вануату саяхаты және премьер-министрлік қызметі

Кіріспе

Вануату премьер-министрі, 1991–1995 және 1996 жылдары Максим Карлот Корман (26 сәуір 1941 жылы туған) – Вануату саясаткері, бұрын Парламент спикері және бұрынғы президент міндетін атқарушы. Ол Вануату премьер-министрі қызметін бес жылға жуық атқарды, алғаш рет 1991 жылдың 16 желтоқсанынан 1995 жылдың 21 желтоқсанына дейін, ал кейін 1996 жылдың 23 ақпанынан 1996 жылдың 30 қыркүйегіне дейін. Премьер-министр қызметін атқарған кезінде Орталық партиялар одағының мүшесі болды, бірақ қазір Вануату Республикалық партиясын басқарады. Ол тәуелсіздік алғаннан кейін Парламенттің алғашқы спикері болды, 1980 жылдың шілдесінен 1983 жылдың қарашасына дейін қызмет етті, сондай-ақ тәуелсіздік алғанға дейін де осы қызметті атқарды.

Саяси мансап

Корман 1991 жылы биліктегі Вануаку партиясының бөлінуінен кейін өткен сайлауда Модеративті партиялар одағының жеңісінен кейін премьер-министр болды. Ол 1980 жылдары ағылшын тілінде сөйлейтін Уолтер Линидің үкіметінен кейін Вануатудың алғашқы франкофондық премьер-министрі болды. Корманның сыртқы саясаты Линидікімен күрт ажырасты. Ол «Жаңа Каледониядағы канактардың ұлттық азаттық фронтына [елдің] толыққанды қолдауын кері қайтарды, Францияға қарсы жүйелі жаугершілігін, радикалды режимдермен ықпалдасуын және ашық түрде Америкаға қарсы ядролық қарусызданған Тынық мұхиты ұстанымын тоқтатты». 1995 жылғы сайлаудан кейін Корманның орнын оның партиясының қарсыласы Серж Вохор басты. Екі айдан кейін Корман Вохорды осы қызметтен шеттету үшін жеткілікті қолдау жинап, партия мен премьер-министрлік лауазымын қайта иеленді, бірақ жеті айдан кейін 27-22 дауыспен сенімсіздік білдіріліп, қайтадан Вохормен ауыстырылды. Корман Модеративті партиялар одағының жетекшілігін қайтадан ала алмады. Сондай-ақ, ол 1993 жылдан 1995 жылға дейін Сыртқы істер министрі қызметін атқарды. Премьер-министрлік қызметтен кейін Корман Вануату Республикалық партиясын құру үшін Модеративті партиялар одағынан бөлініп шықты және оны қазірге дейін басқарып келеді. 2004 жылғы шілдедегі сайлаудан кейін Корман Вохордың басшылығымен премьер-министрдің орынбасары болды, бірақ бір айдан кейін ұлттық коалиция билікке келген кезде оның орнына тағайындалды. Ол бір кезде Инфрақұрылым және коммуналдық қызметтер министрі болды, бірақ бұл лауазымнан алынып, 2005 жылдың шілдесінде Эдвард Натапей оның орнына келді. Корман және Республикалық партия үкіметтік коалицияда қалды, ал Максим Карлот Корман ақырында Жер министрі болды. 2007 жылдың шілдесінде Максим Карлот Корман мен оның ұлы жер мәмілелеріне қатысты сыбайлас жемқорлыққа ұйымдастырылған қылмыс бойынша айыпталып, бірақ Корман бұл айыптамаларды жоққа шығарды. 2008 жылғы қыркүйектегі жалпы сайлаудан кейін Корман 22 қыркүйекте өткен парламенттік дауыс беруде премьер-министр лауазымына үміткер болды, бірақ Натапейден жеңілді, ол 27 дауысқа қарсы 25 дауыс алды. Алайда ол Парламент спикері болып сайланды. 2009 жылдың 18 тамызында Вануату президентінің өкілеттігі аяқталғанда, Корман Парламент спикері ретінде президент міндетін атқарушы болып тағайындалды, 2009 жылдың 2 қыркүйегінде жаңа президент сайланғанға дейін. Джордж Уэллс 2010 жылдың қаңтарында оны спикер болып алмастырды, бірақ желтоқсанда отставкаға кетті, содан кейін Корман қайтадан осы лауазымға сайланды. 2011 жылдың қыркүйегінде ол «Килман үкіметінің қосымша бюджетті енгізуіне жол бермеу үшін парламенттік регламентті қатаң түрде қолданғаннан кейін» үкіметтің парламенттік көпшілігімен спикер қызметінен алынды. Алайда, «Парламенттің ең тәжірибелі мүшесі» (Парламент Палатасының әкесі) ретінде ол жаңа спикерді сайлауға төрағалық етуге шақырылды және ол оған «мән берді». Үкіметтің үміткері Дунстан Хилтон қарсылықсыз сайланды. Бірнеше күннен кейін үкімет Корманды парламенттің қалған мерзіміне тоқтату туралы ұсыныс енгізді, бұл Radio New Zealand International үкіметтің «оның даулы шешімдері үшін жазалау» әдісі деп сипаттады. Бұл ұсыныс 52 дауыстан 26-сының қолдауымен қабылданды. Корман сотқа шағымданатынын мәлімдеді.

Korman became prime minister following the Union of Moderate Parties's victory in the 1991 election, which came after the split in the ruling Vanua'aku Party. He was the first francophone Prime Minister of Vanuatu, following the anglophone Walter Lini's government throughout the 1980s. Korman's foreign policy marked a distinct break with Lini's. He "reversed [the country's] unequivocal support for the Kanak National Liberation Front in New Caledonia, its systematic enmity towards France, its flirting with radical regimes, and its openly anti American nuclear free Pacific stance." Following the 1995 election Korman was replaced as prime minister by Serge Vohor, a dissident leader of his own party. Two months later Korman was able to accumulate enough support to oust Vohor and regain control of the party and the premiership, but after seven months he was again deposed in a 27 22 no confidence vote and replaced by Vohor. Korman was never again able to regain leadership of the Union of Moderate Parties. He had also served as Minister of Foreign Affairs from 1993 to 1995. Following his terms as prime minister, Korman broke away from the Union of Moderate Parties to form the Vanuatu Republican Party, which he still leads. Following the July 2004 election, Korman became deputy prime minister under Vohor, but was replaced a month later when a national coalition took office. He was Minister of Infrastructure and Public Utilities for a time, but was removed from this post and replaced by Edward Natapei in July 2005. Korman and the Republican Party remained in the governing coalition, and Maxime Carlot Korman eventually became Minister of Lands. In July 2007, Maxime Carlot Korman and his son were faced with corruption allegations involving land deals, which Korman strongly denied. Following the September 2008 general election, Korman was a candidate for the post of prime minister in the parliamentary vote held on 22 September, but was defeated by Natapei, receiving 25 votes against 27 for Natapei. However, he was elected to be the Speaker of Parliament. On 18 August 2009, when the term of the President of Vanuatu expired, Korman became acting president in his capacity as Speaker of Parliament until the election of a successor on 2 September 2009. George Wells replaced him as Speaker in January 2010, before resigning in December, whereupon Korman was elected anew to the position. In September 2011, after he had "rigidly applied standing orders to stop the [ Kilman ] government bringing in a supplementary budget", he was removed as Speaker by the government's parliamentary majority. Ironically, as "Senior Member of Parliament" (Father of the House), he was then called upon to preside over the election of a new Speaker, which he reportedly "readily agreed" to. The government's candidate, Dunstan Hilton, was elected unopposed. A few days later, the government introduced a motion to suspend Korman from Parliament altogether for the remainder of its term, which Radio New Zealand International described as the government's way of "punish[ing him] for his controversial rulings". The motion was passed by twenty six votes out of fifty two. Korman announced he would appeal to the courts.

Жеке өмір

Корман Порт-Вилаға жақын Еракор ауылында (осы аттас аралмен шатастырмау керек) дүниеге келді және еуропалық және Меланезиялық тегі бар. Әкесінің тарапынан, ол Эракор басшысының ұрпағы, ол Самоа әйеліне үйленген. Ол жастық шағында франкоязық және ағылшын тіліндегі мектептерде оқыды. Оның әйелі Меле ауылынан. 1960 жылдары тіл білімі маманы Жан-Клод Ривьермен бірлесіп Оңтүстік Эфате тілінің сөздігін жасады. Премьер-министр болғанда Максим Карлот есіміне "Корман" дәстүрлі атын қосты.