Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эдинбург порты, Шотландия.
the port of Edinburgh, Scotland
Лит порты, сондай-ақ Порт Лит деп те аталады, Оңтүстік Джорджияның солтүстік-шығыс жағалауында орналасқан кит аулау станциясы. Оны Эдинбург қаласындағы Christian Salvesen Ltd компаниясы құрған және басқарған. Станция 1909 жылдан 1965 жылға дейін жұмыс істеді. Бұл Стромнес шығанағының аузына жақын орналасқан жеті кит аулау станциясының ең ірісі болды. Ол Лит деп аталады, Эдинбург портының ауданы, және Кристиан Салвесеннің туған қаласы.
Leith Harbour , also known as Port Leith, was a whaling station on the northeast coast of South Georgia, established and operated by Christian Salvesen Ltd, Edinburgh. The station was in operation from 1909 until 1965. It was the largest of seven whaling stations, situated near the mouth of Stromness Bay. It is named after Leith, the harbour area of Edinburgh, Christian Salvesen's home town.
Тарих
Оңтүстік Грузия бір кездері әлемдегі ең ірі кит аулау орталығы болды, оның жағалау станциялары Гритвикенде (1904–64 жылдары жұмыс істеді), Лейт гаванінде (1909–65), Океан гаванінде (1909–20), Хусвик (1910–60), Стромнесс (1913–61) және Принц Олав гаванінде (1917–31) орналасқан. Жапондық компаниялар Kokusai Gyogyo, Kabushike Kaisha және Nippon Suisan Kaisha 1963–65 жылдары Лейт гаванін жалға алды, бұл Оңтүстік Грузиядағы кит аулаудың соңғы маусымдары болды. 1912 жылы Лейт гаваніне екінші рет бұғы әкелінді, бірақ 1918 жылы лавинадан бүкіл үйір қырылып, бұл әрекет сәтсіз аяқталды. Лейт гаванін 1908 жылы фин тегі бар, неміс тілді фолкленд аралдарының тұрғыны Хенрик Хенриксен зерттеді және ол кит аулау станциясының алғашқы басқарушысы болды. 1916 жылы Хенриксеннің орнын Легангер Хансен басты. Ол 1937 жылға дейін қызмет етіп, «Оңтүстік Грузияның патшасы» деген бейресми лақап атын алды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Гритвикен мен Лейт гаванінен басқа кит аулау станциялары жабылды. Көптеген британдық және норвегиялық кит аулау фабрикалары мен кемелері неміс шабуылшылары тарапынан қиратылды, ал қалғандары одақтас әскерлерінің қолбасшылығына бағындырылды. Британдық судьялар (В. Барлас және А. И. Флюрет) соғыс бойы аралдың қорғанысын ұйымдастырды. Корольдік теңіз күштері «Бермуда королевасы» сауда кемесін Оңтүстік Грузия және Антарктика суларын патрульдеу үшін қаруландырды және Камберленд шығанағы мен Стромнесс шығанағына, яғни Гритвикен мен Лейт гаваніне қарайтын бағыттарды қорғау үшін маңызды жерлерге екі төрт дюймдік зеңбірек орнатты. Бұл батареяларды (әлі де сақталған) норвегиялық кит аулаушылардан жасалған еріктілер басқарды, олар осы мақсатта оқытылған. Принц Филипп 1957 жылы осы елді мекенге сапар жасады, ал принцесса Анна, Оңтүстік Грузия мұрагерлік қорының меценаты ретінде, 2017 жылы Оңтүстік Грузияны аралап көрді. Фолкленд соғысы 1982 жылдың наурыз айында басталды, осы кезде елуге жуық аргентиналықтар, металл тескіштер ретінде танысып, Лейт гаваніндегі тасталған кит аулау станциясын басып алды. Олар Лейт гаванінде металл сынықтарын алып тастау бойынша коммерциялық келісімшартқа ие болған, бірақ олар Аргентина үкіметі жалдаған ARA Bahía Buen Suceso кемесімен келді. 32 арнайы күштер әскерлері Аргентина теңіз күштерінің Bahía Paraiso кемесімен Оңтүстік Грузияға жеткізіліп, 1982 жылдың 25 наурызында Лейт гаваніне түсті. 1982 жылдың 25 сәуірінде Корольдік теңіз күштері Аргентинаның Санта-Фе су асты кемесін зақымдап, Оңтүстік Грузияда басып алды. Гритвикендегі аргентиналық гарнизон қарсылық көрсетпей берілді, ал келесі күні капитан Астиз басқарған Лейт гаваніндегі жасақ та берілді.
South Georgia was once the world's largest whaling centre, with shore stations at Grytviken (operating 1904–64), Leith Harbour (1909–65), Ocean Harbour (1909–20), Husvik (1910–60), Stromness (1913–61) and Prince Olav Harbour (1917–31). The Japanese companies Kokusai Gyogyo, Kabushike Kaisha and Nippon Suisan Kaisha sub leased Leith Harbour in 1963–65, the last seasons of South Georgia whaling. In 1912 Leith Harbour was the site of the second introduction of reindeer to South Georgia, an attempt that failed when the entire herd was killed by an avalanche in 1918. Leith Harbour was reconnoitred in 1908 by Henrik Henriksen, a Falkland Islander of German speaking Finnish heritage and was the first manager of the whaling station. Henriksen was succeeded by Leganger Hansen in 1916. He remained until 1937, earning the unofficial title of 'King of South Georgia'. During the Second World War the whaling stations were closed excepting Grytviken and Leith Harbour. Most of the British and Norwegian whaling factories and catchers were destroyed by German raiders, while the rest were called up to serve under Allied command. The resident British Magistrates (W. Barlas and A. I. Fleuret) attended to the island's defence throughout the War. The Royal Navy armed the merchant vessel Queen of Bermuda to patrol South Georgian and Antarctic waters, and deployed two four inch guns at key locations protecting the approaches to Cumberland Bay and Stromness Bay, i. e. to Grytviken and Leith Harbour respectively. These batteries (still present) were operated by volunteers from among the Norwegian whalers who were trained for the purpose. Prince Philip visited the settlement in 1957, while Princess Anne, as patron of the South Georgia Heritage Trust, made a tour of South Georgia in 2017. The Falklands War was precipitated in March 1982 when a group of around fifty Argentines, posing as scrap metal merchants, occupied the abandoned whaling station at Leith Harbour. They were understood to have a commercial contract to remove scrap metal at Leith Harbour but they arrived aboard ARA Bahía Buen Suceso, a ship chartered by the Argentine Government. 32 special forces troops from Corbeta Uruguay were brought by the Argentine Navy ship Bahía Paraiso to South Georgia and landed at Leith Harbour on 25 March 1982. On 25 April 1982 the Royal Navy damaged and captured the Argentine submarine Santa Fé at South Georgia. The Argentine garrison in Grytviken surrendered without returning fire and so did the detachment in Leith Harbour, commanded by Captain Astiz, the following day.
Қазіргі
Станцияның артындағы төбеде артиллериялық орналасқан жер бар, ал Хансен Пойнтта бастапқы 4 дюймдік зеңбірек әлі де орналасқан. Лит-Харборда аурухана, кітапхана, кинотеатр және тары теміржол болған. Лит-Харбордың орталығы – зират, ал станцияның артында екінші, ірірек зират орналасқан. Өзінің ерекшелігіне байланысты станцияда фабрика және киттерді терісінен айыруға арналған жай немесе платформа болған. 2010 жылдан бері станцияға кіруге тыйым салынған, себебі асбест және құлап жатқан ғимараттар қауіп тудырады. Лит-Харбор және кит аулаушыларының бастан өткерген қиындықтары Гарри Робертсон жазған, ал Ник Джонс орындаған "The Little Pot Stove" әнінде бейнеленген.
There is a gun emplacement on the hill behind the station, and another at Hansen Point with the original 4 inch gun still in position. Leith Harbour boasted a hospital, a library, a cinema, and a narrow gauge railway. The centre of Leith Harbour is a graveyard with a second, larger, cemetery to the rear of the station. Due to its nature, the station also contained a factory and a flensing plan or platform. Since 2010 access to the station has been prohibited due to the dangers posed by asbestos and collapsing buildings. Leith Harbour and the hardships endured by the whalers are the subject of "The Little Pot Stove", a song covered by Nic Jones and written by the former whaling engineer turned singer songwriter Harry Robertson.