Бад-Ибург қаласының тарихы мен ескерткіштері

Кіріспе

Бад Ибург (немісше: Bad Iburg; Вестфалия диалектісінде: Bad Ibig) – Германияның Төменгі Саксония жеріндегі Оснабрюк ауданындағы шипажай қаласы. Ол Тютобург орманында, Оснабрюктен оңтүстікке қарай 16 шақырым қашықтықта орналасқан. Бад Ибург – қала және төрт шағын елді мекенді (Глане, Остенфельде, Сентруп және Висбек) қамтитын муниципалитеттің атауы. Ең маңызды құрылысы – қаланың үстіндегі Ибург сарайы. Бұл сарай 600 жыл бойы Оснабрюк епископтарының резиденциясы болған, сондай-ақ бұрынғы Сент-Бенедикт орденінің монастырынан тұратын қамал кешені.

Тарих

Бад-Ибург алғаш рет 753 жылы франк құжатында тіңкерілген. 772 жылы франк патшасы Карл І Ірі «Ибург» патшалық қаласын өзінің басты қарсыласы, саксондық басшы Видукиндтен басып алды. Ұзақ соғыс кезеңінде меншік франктар мен саксондар арасында ауысып тұрды. 783 жылы франк әскерлері қаланы қайтадан басып алды. Бад-Ибург 11 ғасырда маңызға ие болды, епископ Бенно I (1052–1067) алғашқы бекіністің қираған жерінде жаңа қамал салды. Бұл қамал да қирады, сондықтан Бенно I-нің ізбасары, Оснабрюк епископы Бенно II (1068–1088) тағы бір қамал салдырды. Ол сондай-ақ бенедиктиндік монастырға негіз салды, алғашқы он екі монах Майнцтен келді. Әйгілі Сент-Клеменс шіркеуінің ерекшелігі – хагиоскоп, ол жақын жердегі шұбырғандарға қызметті сырттан көруге мүмкіндік берді. Епископ Бенно II монастырь шіркеуіндегі Сент-Клеменске жерленді. Шамамен 1100 жылы Оснабрюкте үлкен өрт болғаннан кейін, қамал Оснабрюк епископтарының резиденциясына айналды. Бұл кезең Эрнест Август, Ганновердің курфюрсі және Брауншвейг-Люнебург герцогы, сондай-ақ Оснабрюк протестант князь-епископы Оснабрюкте барокко стиліндегі сарай салғанда және 1673 жылы отбасымен бірге көшіп келгенде аяқталды. Ол Ібург қамалына кішкентай протестанттық Evangelisch lutherische Schlosskirche шіркеуін қосты, осылайша 17 ғасырдан бері қамал мен монастырь кешенінде протестанттық және католик шіркеулері бар. 1668 жылы Шлосс-Ибургте Эрнест Август пен оның әйелі Софияның жалғыз қызы, Ганновердің София Шарлоттасы дүниеге келді. Ол Пруссияның алғашқы патшайымы болды. Сарайдың Риттерзалы (рыцарлар залы) ерекше маңызға ие. Псевдоархитектурадағы төбесін Андреа Аловизи суреттеген. Монастырь аумағында Иоганн Конрад Шлаунның жобасымен, аббат Адольф Хане (1706–1768) тұсында салынған барокко стиліндегі ғимарат бар. Монастырь 1803 жылға дейін жұмыс істеді, содан кейін Рейхсдепутациялық актісімен секуляризацияланды. 1534 жылы Бад-Ибург Мюнстер көтерілісіне қатысты, алты анабаптист Мюнстерден Оснабрюкке бара жатқанда тұтқындалып, Бенно мұнарасы (Бенноның мұнарасы) деп аталатын сегізбұрышты мұнараға қамалған. Олардың бесеуі азаптау кезінде қайтыс болды немесе өлім жазасына кесілді, ал алтыншысы анабаптистердің жетекшісі Иоанн Лейденнің жоспарларын жариялағаннан кейін босатылды. 1910 жылы Бад-Ибург маңында LZ7 Deutschland дирижаблінің апаты халықаралық назар аударды. Дирижабль 19 маусымда алғашқы сапарын жасады, ал тоғыз күннен кейін зеппелинді таныстыру мақсатымен ойын-саяхатқа шықты. Бортында 19 журналист болды, оның ішінде екі британдық газеттің тілшісі. Жаман ауа райынан кейін экипаж Тютобург орманын басып өтіп, Оснабрюкке баруды шешті. 28 маусымда сағат 17:00-ден кейін дирижабль Лимберг тауына құлады. Ешкім зардап шекпеді. Апаттан кейін Лимберг тауына граф Фердинанд фон Цеппелиннің портреті салынған ескерткіш орнатылды, онда «Trotzdem vorwärts» (Дегенмен алға) деп жазылған. 1962 жылдың 18 қаңтарында британдық Корольдік әуе күштеріне қарасты ұшақ Доренберг төбесінде апатқа ұшырады. 24 және 26 жастағы екі ұшқыш қаза тапты. Доренбергте апат құрбандарын еске алу үшін ескерткіш орнатылған.

Bad Iburg was first mentioned in 753 in a Frankish document. In 772 the Frankish King Charlemagne captured the “Royal castle Iburg”, from his chief antagonist, the Saxon leader Widukind. In a lasting period of struggles the ownership changed between Franks and Saxons. Frankish troops finally regained the castle in 783. Bad Iburg became of more than local importance in the 11th century when Bishop Benno I (1052–1067) built a new castle on the ruins of the first fortification. This castle was also ruined so Benno I's successor Bishop Benno II of Osnabrück (1068–1088) built another castle. He also founded a Benedictine monastery, the first twelve monks came from Mainz. An interesting feature of the Roman Catholic Church of St. Clemens is the hagioscope, which allowed lepers to view the service from outside. Bishop Benno II was buried in St. Clemens, the monastery's church. About 1100, after a large fire in Osnabrück, the castle became the residence of Osnabrück's bishops. This period ended when Ernest Augustus, Elector of Hanover & Duke of Brunswick Lüneburg and Protestant Prince Bishop of Osnabrück built a baroque castle in Osnabrück to which he and his family moved in 1673. He added the small Protestant church Evangelisch lutherische Schlosskirche to the Iburg castle, thus the complex of castle and monastery has had two churches, Protestant and Catholic, since the 17th century. In 1668 Sophia Charlotte of Hanover, the only daughter of Ernest Augustus and his wife Sophia of the Palatinate, was born in Schloss Iburg. She became the first Queen of Prussia. Of special importance is the castle's Rittersaal (hall of knights). The ceiling in pseudo architecture was painted by Andrea Alovisii. The monastery site has a baroque building designed by Johann Conrad Schlaun in Abbot Adolph Hane's (1706–1768) time. The monastery was active until 1803 when it was secularisated by the Reichsdeputationshauptschluss. In 1534 Bad Iburg was involved in the Münster Rebellion when six Anabaptists were captured on their way from Münster to Osnabrück and imprisoned in the octagonal tower of the castle called the Bennoturm (Benno's Tower). Five of them died during torture or were executed; the sixth was set free after betraying the plans of John of Leiden, the leader of the Anabaptists. In 1910 the crash of the zeppelin LZ7 Deutschland near Bad Iburg brought international attention. The airship had had its maiden voyage on 19 June 1910, and nine days later was on a pleasure trip to popularize the zeppelin. On board were 19 journalists, among them two reporters of well known British newspapers. In bad weather, the crew decided to go to Osnabrück, passing over the Teutoburg Forest. The airship crashed into Mount Limberg on 28 June 1910, just after 5 p. m. Nobody was injured. A monument with a portrait of Count Ferdinand von Zeppelin was erected on Mount Limberg after the crash, the inscription reads, Trotzdem vorwärts (Ahead nevertheless). On 18 January 1962 an aeroplane from the British Royal Air Force crashed on the hill of the Dörenberg. The two pilots aged 24 and 26 years old, died. There is a monument at the Dörenberg in memory of the accident.

Қала әкімдері

Қазіргі әкім – 2021 жылы сайланған Даниэль Гроссе Альберс (тәуелсіз). Ол Драго Юрактың ізбасары болды.

Мұражайлар

Бад-Ибургте үш мұражай бар: Schlossmuseum mit Münzkabinett – нумизматикалық коллекциясы бар сарай мұражайы, Uhrenmuseum (сағат мұражайы) және Гланедегі бұрынғы шаруашылық қоймасында орналасқан Averbecks Speicher – жергілікті тарих мұражайы.

Шіркеулер

Флеккенскирхе Санкт-Николай 13 ғасырға дейін салынған. Рим-католик шіркеуі – Оснабрюк ауданындағы ең көне залдық шіркеу. Гландегі Әулие Яков шіркеуі 1904-1905 жылдары салынған. Готикалық стильдегі Рим-католик шіркеуінде 1420 жылға жататын піета сақталған. Қамал кешеніндегі Сент-Клеменс шіркеуі Бенедикт монастырының шіркеуі болған. Агиоскоп жаңадан табылған. Евангелиелік сарай шіркеуі (Evangelische Schlosskirche) Бад-Ибургтегі жалғыз лютеран шіркеуі болып табылады.

Ғимараттар

Jagdschlösschen (аңшылық шатосы), сондай-ақ Altes Forsthaus Freudenthal деп те аталады, 1595 жылы билеуші Филипп Сигизмунд фон Вольфенбюттель салған. Schlossmühle, қамалдың диірмені де Филипп Сигизмунд салған. Gografenhof, классицизм стиліндегі ғимарат, 1967 жылдан бері қала әкімдігі ретінде пайдаланылуда. Курхаус (сауықтыру орталығы / курорт) 1967 жылы ашылып, 2010 жылы жергілікті қоғамдық пікірлерден кейін бұзылды (қазіргі кезде бұл жер шөпті алаңға айналған және негізінен жергілікті қоғамдық шараларға, мысалы Schuetzenfest сияқты іс-шараларға қолданылады). Burg Scheventorf – 1552 жылы салынған бұрынғы су қамалы, бірақ оның тарихы 14 ғасырға дейін жетеді. Ол қала орталығынан оңтүстікке қарай орналасқан. Жақын жердегі Schleppenburg та су қамалы болған, бірақ ол қирап қалған.