Кіріспе

Көбелек түрі

Papilio polymnestor, көк мормон – Үндістанның Махараштра штатының "штат көбелегі". Қанатының ені 120–150 мм болатын бұл көбелек Үндістандағы төртінші ең ірі көбелек болып табылады.

Сипаттама

Еркектердің алдыңғы қанаттары тығыз, күңгірт қара түсті. Алдыңғы қанатта 6-шы қабырғадан аспайтын, біртіндеп қысқарып, алға қарай нашарлайтын кең көк жолақтардан құралған постдискальды жолақ бар.

Тарату

Бангладеште табылғанға дейін бұл түр Үндістан мен Шри-Ланкаға ендемик деп есептелді. Үндістанда ол Батыс Гаттар, Оңтүстік Үндістан және шығыс жағалаумен ғана шектеледі. Ол Гуджаратқа дейін солтүстікке қарай кездеседі. Мумбай, Пуне және Бангалор сияқты ірі қалалардағы қарбалас көлік ортасында тіпті бау-бақшаларда да жиі көрінеді. Марк Александр Винтер Блайт оны Мадхья-Прадеш, Жаркханд, Батыс Бенгалия, Сикким және Керала штаттарында тіркеген.

Тіршілік ету ортасы

Көбелек негізінен көп жауын жауатын аймақтарда, мысалы, мәңгі жасыл орманды жерлерде кездеседі. Жапырақты орманды және орманды қалалық аймақтарда да жиі ұшырасады, бұл негізінен оның қоректік өсімдіктері, яғни цитрус түрлерін өсірумен байланысты.

Әдет-ғұрыптар

Бұл көбелек ормандық жолдар мен ағыстарды жиі мекендейді. Еркегі күнге құштар, көлеңкеден қашады. Ол әсіресе Mussaenda frondosa, Ixora coccinea, Jasminum түрлері және Asystasia gangetica гүлдерінде көбірек кездеседі. Аналықтарын іздеу үшін, әсіресе Atalantia түрлері өсетін қалың ормандарға уақыт-уақыт шабуыл жасайды. Жылдам, бір бағытты ұшып, ұшу барысында жиі бағытын өзгертеді, жоғары-төмен секіріп ұшады. Қолға түсіру қиын. Күнде таяқтап жатуға бейім. Ылғалды жерлерге тартылып, минералға толы ылғалдылықты ішкенде басқа көбелектерге де, адамдарға да төзімді келеді. Жануар қалдықтарына да барады. Көк мормон кардамонның (Elettaria cardamomum) тозаңдаушысы екені анықталған. Сонымен қатар, лайлы жерлерге де барады.

Тану

2015 жылдың маусым айында Көк мормон Махараштра штатының «штаттық көбелегі» деп жарияланды, бұл Үндістанда «штаттық көбелегі» болған алғашқы штат атанды.