Кіріспе

Үйленген – бұл ғылыми фантастикалық тақырыбы бар BBC радио комедиясы, алғаш рет 1999 жылдың наурыз айынан 2001 жылдың қазанына дейін BBC Radio 4 арнасында көрсетілді. Басты кейіпкер – Робин Лайтфут, табысты сәулет практикасы бар, үйленбеген ер адам. Ол бір күні екі баласы бар, үйленген параллель әлемде оянады. Өкінішке орай, оның параллель әлемдегі әріптесі, біздің әлемге ауысқан адам, алаяқ, әйелдерге құмар, ашкөз және мүмкін қатіл. Екі баланың кішісі, Нед, Робиннің әңгімесіне сенеді, себебі ол комикстерде параллель әлемдер туралы оқиды. Бұрын таныс емес әйелі Лесли және балалары Максин мен Недтен басқа, Робин жаңа әлемде өзі бұрыннан білетін, бірақ өзгеше адамдармен кездеседі. Оның бұрынғы серіктесі Дирк осы әлемде де серіктесі болып қалады, бірақ олардың бизнесі – құттықтау карточкаларына мәтін жазу. Дирк біздің әлемде үйленген, ал балама әлемде жыныстық құмарлығы бар, отбасы құрмаған адам. Биліктегі монарх – бірінші серияда қайтыс болған король Ричардтың ұлы, король Джон. Ричард VIII Эдуардтың ұлы болған көрінеді, ол тақтан бас тарту алдында соңғы сәтте қорқып қалды. Алайда король Джон ашық гей, сондықтан мұрагер болу мүмкіндігі күмәнді. Джон ханзада кезінде өзінің батыл әрекеттерімен танымал болды, бірақ таққа отырғаннан кейін көп ұзамай, жарынан бас тартып, өзінің гей сүйіктісіне көшті, ол оның оқиғаларында серіктесі де болды. Робин тұратын жер, балама Суррей, экономикалық тұрғыдан қиын жағдайда, ал Солтүстік-Шығыс Англия гүлденуде. Алкогольдің кейбір түрлері заңсыз, ал марихуана заңды. Біздің әлемдегі танымал адамдар сатиралық мақсатта қайта жаңартылды. Тони Блэр қазіргі уақытта оппозициядағы Консервативтік партияның басшысы, ал үкімет Либерал-демократтардың қолында. Стивен Фрай – корольдік биограф, ал Newsnight бағдарламасын жүргізуші Кирсти Уорк – телефон будкаларын өртеуші, үйсіз қыз. Брайан Сеуэлл – сән сыншысы, ультрамодерн "S-план" жиһазының белгілі дизайнері және өндірушісі. Теледидар жүргізушісі Джон Хамфрис – жалаңаш өнер көрсетуді ұнататын эксцентриктік артист. Шоудың авторы – Тони Бэгли.

Өндірістің егжей-тегжейі

Музыкалық сүйемелдеме: Хэнк Уильямс бірлесіп жазған және орындаған "I'll Never Get Out of This World Alive" әні.

1-серия

Басқа Робиннің іс-қимылдарының салдарымен күресу және ол осы жаңа өмірді сақтап қалғысы келе ме екенін білу, 1999 жылы тұңғыш рет көрсетілген алты бөлімді бірінші сезонның негізгі сюжетін құрайды. Келесі жылы тағы бір сезон көрсетілді. Бірінші бөлімде Робин клиенттен келген соң Диркке келісімшарттан бас тартқанын айтады. Серіктестіктің басты қызметі – Суррейдегі әулетті отбасыларға арналған балабақшалар мен күндізгі күтім орталықтары. Аталған клиент SUV көліктеріне қосымша тұрақ орын талап еткен. Дирк Робиннің жалпы ашушаң мінезінің себебі, оның сияқты бақытты отбасылық өмірінің болмауы деп санайды. Робин оған өзіне басқа адамдардың қажеті жоқ екенін және ол ең сыйлайтыны – өзі екенін жауап береді. Ертесі күні таңертең Робин үйінен оянғанда, Леслидің жанында және "оның" балалары Нед пен Максин дәретханаға кіру үшін таласқандарын көреді. Ол Лесли мен балаларды білгіш басып алушылар деп ойлайды, бірақ "оның" ас үйі мүлдем басқаша болғанын көргенде, бұл ойдан бас тартады. Содан кейін бәрінің Дирк жасаған күлкілі әзіл екенін ойлайды. Бұл теория біртіндеп күйреп, жергілікті полиция мен жедел жәрдем қызметтері көршілері Нидхэмдердің үйіне шақырылады. Робиннің әлеміндегі отбасы тым әдемі. Ал осы әлемде олар – ішімдікке құмар, балалары жергілікті судьяларға мәлім. Сонымен қатар, жағдайды басқарып отырған полицей Робиннің басқа әлемдегі тіс дәрігері. Тіпті Робиннің анасы Джулия да өзгерген: оның әлемінде ол әкесіне үйленген және жеріне кім келсе, мылтықпен атып жіберуге дайын, ал жаңа әлемде ол жас жігіттерге үйленіп, ажырасып отыратын сериялық моногам. Робиннің екі жаңа туысы бар, екеуінің де аты Иан. Сериал барысында Робин кенеттен пайда болған отбасына, әсіресе оған сенетін және тіпті балама әлемдер туралы өз теориялары бар "оның" ересек ұлы Недке жылылықпен қарауға бастайды. Робин мен Леслинің арасындағы қарым-қатынас басталғанда, бұл Леслиге оның Робин емес екенін дәлелдейді, содан кейін әйелдер Робиннің өз балаларының әкесі екенін мойындауын талап ете бастайды. Робин Недтің туған күніне балаларға арналған ойын-сауық ұйымдастырушыны шақырады, ол комедия актер Артур Смит болып шығады. Робин Артурдың мансабын өзінің әлеміндегі Артур Смит жасаған материалдармен бастауға тырысады. Алғашқыда Артур Максинмен кездесуге қызығушылық танытады, бірақ ол сәттілікке қол жеткізген соң одан бас тартады.

2-серия

Екінші серияда Робин кейде біздің әлемге өтіп, қайта оралатын болғанымен, балама әлемде тұтқындалып қалғандай көрінеді. Оның біздің әлемдегі өмірі екінші Робиннің салдарынан қирады, ол барлық мүлкін сатады да, ақшасымен қашып кетеді. Әрі қоршауға алғандай, оның "әйелі" Лесли балама әлемде одан ажырасып, екі әлемде де иеленген үйін ылғалды жертөледегі пәтерге тастап кетуге мәжбүр етеді. Бірақ, уақыт өте келе, зұлым Робин қайта оралып, Леслидің сүйіктісі, Шотландиядан келген Мурдо деген "тоқылдақтарды зерттеушіні" өлтіріп, жағдайды ушықтырады. Комедияшы Артур Смит өзінің "нағыз" бейнесінде де, өзінің екінші жағының материалдарын ұрлап, Батыс Сассекс округындағы Уортингтің сәнді ауданында өте бай тұрғынға айналған балама нұсқасында да пайда болады. Бір эпизодта Робин балама әлемде ескі заттарды жинау туралы ешкім білмейтінін түсінеді, сондықтан ол әдемі ескі жиһаздарды арзанға сатып алып, Ньюкасл-апон-Тайнның өркендеген тұрғындарына қымбатқа сата алады. Алайда, оның Салық департаментімен мәселелері бар, сондықтан ол бизнесін тоқтатуға немесе барлық қарыз салықтарын төлеуге шақырылады. Екінші серия аяқталғанда, әлемдер соқтығысып, екі Тони Блэр теледидарда жұдырықтап төбелеседі, ал зұлым Робин қайта оралып, жасыл қоймалжыңға айналып кетеді. Робин Лайтфут өзінің "отбасына" оралады, Лесли егіздерді дүниеге әкеледі, ал қызы Максин де сәби табады, оның әкесі Артур Смиттердің бірі. Бірақ, Робин таныған Леслинің орнына біздің әлемімізден келген Лесли келеді, бұл оның үмітін қияды. Олардың жалғыз кездесуі ауруханада аяқталады. Ол үйді тастап, Робинді басқаруға қалдырады. Максин Артурды қабылдамайды, себебі ол өзін қабылдамаған екінші Робинге көбірек қызығушылық танытады.

3-серия

Үшінші серия Англияның ғаламдардың соқтығысуының қатты әсерінен жазылып келе жатқан кезден басталады. Тіпті қалалардың өзі жоғалып кеткен, BBC тілшілері ауылда өлтіріліп, желінеді, ал барлық "глоптарға" – яғни, бір денеде екі түрлі тұлғамен бірге болатын адамдарға – көмектесу үшін үлкен науқан ұйымдастырылып жатыр. Олардың бірінің тұлғасында тележүргізушілер Мариелла Фроструп пен Кэрол Смилли бар. Робин Лесли суретші бола бастағандықтан тұлғалық өзгерістерге ұшырайды, ал Дирк, әрқашан екінші Леслиге құмар болған, онымен жақындасуға тырысады. Жаңа кейіпкер Алан, ғаламдар соқтығысқанға дейін Максиннің ең жақсы дос қызы болған, бірақ енді Максинмен жігіт-қыз қарым-қатынасын құруды қалайтын жігітке айналды. Уақыт пен кеңістіктегі аномалиялар сюжетті дамыту үшін қолданылатын күтпеген жағдайларды тудырады, мысалы, Патшаның гомосексуал жақыны күрт пайда болады, ол ғаламдар соқтығысқаннан бері қызғылт көпіршікте қамалып жүрген екен. Үшінші серияның төртінші бөлімі 2007 жылға дейін көрсетілмеді. Бұл эпизодта Робин мен Лесли американдықтар басқаратын Суррейде тұтқындалады, ал Дирк олардың күзетшісі болады – бұл оқиға уақыт аномалиясында өтеді. Эпизодтың 2001 жылдың 11 қыркүйегіндегі оқиғалар мен салдарынан кейін алынып тасталғаны болжанып тұр (хабар тарату күні 2001 жылдың 21 қыркүйегі болатын), және тек BBC7 арнасында сериалдың үшінші қайталануы кезінде ғана қайта көрсетілді. Үшінші маусым Робиннің ваннада уақыт порталын пайдаланып, 2001 жылғы туған күнінен 1955 жылғы туған күніне, "өз" ғаламына саяхаттауымен аяқталады. Ол "өз" үйінде Мюриел мен Арчимен бірге болатынын көреді – бұл 1950 жылдардың үлгісін сомдайтын, керемет жұп, олардың барлық жағдайы жақсы және көңіл көтеру үшін жиі маскүнем болып ішеді. Робин үйдің қалған мүшелері 1955 жылға одан соң ерген кезде қайта оралуға тырысады, бірақ уақыт порталы түн ортасынан кейін жоқ екенін, және ол енді "туған" күні емес екенін біледі. Ол Лайтфуттардың балалары мен немерелерімен, "бұрыс" Леслимен және "балама" комедия үшін бірнеше онжылдыққа ерте келген Артур Смитпен бірге қалып қояды. Дирк 1955 жылға баруға тырысады, бірақ орнына 1978 жылға жетеді, ол оған ұнайтын кезең деп ойлайды.