Кіріспе

Австралиялық түс таңбалары жүйесі

Бөлімше түс таңбалары (немесе жай ғана түс таңбалары) – Австралия армиясы қолданатын, әскердің қай бөлімшеге жататынын анықтауға арналған сәйкестендіру тәсілі. Австралиялық түс таңбалары жүйесінің 1899–1902 жылдардағы Екінші Буер соғысы кезінде Ұлыбритания армиясының бірқатар бөлімшелерінің пит-кельмелеріндегі пугарелерге кигізілген түрлі-түсті мата немесе тартан үлгілеріне негізделгені саналады. Кейбір қазіргі заманғы Австралия түс таңбалары жақында жасалған болса да, көптегені Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін жетеді. Австралия армиясы бөлімшелері үшін ерекше түс қолдануға алғашқы рұқсатты генерал-майор Уильям Тросби Бриджес 1-ші дивизияға Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Египеттегі бөлімшелер мен шептерді белгілеу үшін туларды көтеруге берген. 1915 жылғы 8 наурыздағы №562 бұйрығында таңбаларды кию, олардың қалай көрінуі керек екенін сипаттау және оларды иықтың астындағы киім жеңіне бекіту туралы нұсқаулар келтірілген. Бұл штабтар мен бөлімшелерді белгілеу үшін түсті туларды орналастыру туралы бұйрықтың жалғасы болғандықтан, осы тулар 1-ші дивизияның формасы үшін түс таңбаларының негізгі дизайны ретінде пайдаланылды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Австралия бөлімшелері үшін барлығы 300-ден астам жеке таңбалар бекітілді. Бірінші дүниежүзілік соғыстан бері көптеген бөлімшелер өздерінің алдыңғы бөлімшелерімен байланыстарын көрсететін түс таңбаларын пайдаланады. Мысалы, Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстардағы теміржол бөлімшелері инженерлердің күлгін түсті алмаз (немесе ромб) пішінін қызыл түсті фонда көрсеткен. Қазіргі заманғы түс таңбаларының элементтері, мүмкіндігі шектеулі болса, ағымдағы бөлімшелер мен олардың бұрынғы соғыстардағы ата-бабалары арасындағы байланысты көрсетеді. Мысалы, қазіргі және тарихи артиллерия таңбалары қызыл және көк түсті, қазіргі әскери авиация таңбалары Бірінші дүниежүзілік соғыстағы бөлімшелерінің ашық көк түсті фонындағы қызыл және көк тік жолақтарын сақтайды, ал қазіргі инженерлік таңбалар негізінен күлгін түсті болып қалады. Кейбір қазіргі бөлімшелер Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыс бөлімшелерінің тікелей мұрагерлері екенін көрсетеді. Мысалы, Викторияның ауылдық аймағындағы Корольдік Виктория полкінің 8-ші/7-ші батальоны бастапқы 8-ші батальонның ақ және қызыл түсті көлденең тіктөртбұрышты таңбасын қолданады. Осылайша, бөлімше түс таңбаларының пішіндері, түстері және безендірулері жеке тұлғаларды бөлімше мүшелері ретінде ғана емес, сонымен қатар бөлімшенің тарихын да көрсетеді. Соңғы кезде Австралия армиясының қызметкерлері киетін түс таңбасының алғашқы белгілі мысалы – Австралия армиясының өртке қарсы қызметі (AFS) таңбасы. Таңбаны бастапқыда 1980 жылдардың басында Эноггера өрт сөндіру станциясының қызметкерлері жасап, киген, ол ортасында қызыл шеңберге айналған көк шеңберден тұрған. Көк шеңберде «Армия өртке қарсы қызметі» деген сөздер жазылған және орталық шеңберде кесілген екі өрт сөндіру балтасының алдында Австралия Корольдік инженерлерінің «бомба» белгісі бейнеленген. Таңба оң жақ жеңге бекітілген, бастапқыда ресми болмаса да, ол тез арада Австралия армиясының өртке қарсы қызметінің барлық бөлімшелері тарапынан қабылданып, AFS көліктерінің есіктеріндегі белгі ретінде де қолданылды. Уақыт өте келе таңба бірнеше рет өзгертілді, төмендегі сурет екінші буынды көрсетеді, онда көк сыртқы тігісі алтын түске ауыстырылды. Қазіргі заманғы бөлімше түс таңбаларының өлшемі шамамен x-ке тең, олар білдіретін бөлімшелерді ажырату үшін әртүрлі түстер мен пішіндерді пайдаланады, сонымен бірге бұрынғы уақыттағы байланысты бөлімшелер қолданған үлгілермен байланысты сақтайды. Қазіргі таңда Австралия армиясының шұлық шапқыштарындағы пугаридің оң жағында бөлімше түс таңбалары киіледі.

Бірінші АИФ

Бірінші Австралия императорлық әскері алыс елдерде үш ірі науқанға, ал үйге жақын жерде кішкентай науқанға қатысты. Бірінші АИФ-тың алғашқы ірі шайқастары Галлиполи науқанында болды, одан кейін Франция мен Бельгиядағы Батыс майданға және Таяу Шығыста, әсіресе Синай мен Палестина науқанына бірдей қатысты. Осы аралықта австралиялық әскерлер Жаңа Гвинеяда және Тынық мұхитының оңтүстігіндегі басқа да аралдардағы неміс саяси иеліктерін басып алды. Бұл науқандардың барлығы ерекше сипатқа ие болды және Австралия әскеріне жаңа талаптар қойды. Австралия әскери және оның қызметкерлерінің көптеген қиындықтары, жоғалтулары мен жетістіктері жаңа Австралия мемлекетінің қалыптасуына көмектесті, ол 1901 жылдың 1 қаңтарында ғана Австралия Федерациясы болып құрылды. Галлиполи науқанында барлық австралиялық жауынгерлік бөлімшелер Галлиполи түбегінде біріктірілді, олармен жабдықтау, медициналық және басқа да қызметтер Мысыр мен Англияға дейін созылды. Кейіннен Бірінші АИФ тиімді түрде бөлінді. Үйден осылай алыс соғысқан жаңа мемлекет үшін бұл көптеген логистикалық және ұйымдастырушылық қиындықтар тудырды. Осы кезеңде Австралия әскерінің ұйымдастыруында көптеген жаңалықтар енгізілді. Жаңа Зеландия экспедициялық күштерімен одақ және Австралия мен Жаңа Зеландия армия корпусының, сондай-ақ басқа да АНЗАК бөлімшелерінің құрылуы Бірінші дүниежүзілік соғыстың көп бөлігінде маңызды рөл атқарды. Жаңа бірлік түстерін белгілеу жүйесі бастапқыда далада жеке адамдар мен бөлімшелерді ұйымдастыруға және анықтауға көмектесу үшін жасалған. Алайда, ол одан да артық болды, ол сарбаздар арасында байланыс орнатып, 'esprit de corps' құруға, адалдықты дамытуға және австралиялықтар арасындағы достық қарым-қатынастарға үлкен үлес қосты.

1-ші дивизияның бірліктері 1914 жылғы түстерлі жалаулары

Бірлік түстеріне арналған алғашқы тапсырыстар 9 дюймдік (22,86 см) шаршы пішіндес туларға жасалды, олар батальон түсін бригада түсінің үстіне орналастырып, көлденең бөлінді. Жасыл, қызыл және ашық көк түстер 1-ші, 2-ші және 3-ші бригадалардың түстері ретінде белгіленді, ал әр бригададағы батальондардың түстері бастапқыда қара, сары, қоңыр және ақ болды, батальон түсі бригада түсінің үстінде көрсетілді. Жеке құрылған 4-ші бригадаға көк түс бригада түсі ретінде берілді. Глайд (1999) батальондық тулардағы жазуды сипаттамайды (тек артиллерия, инженерлік және медициналық тулардағы жазуды ғана), бірақ бөлімді анықтайтын жазу кейбір немесе барлық басқа туларда да болуы мүмкін.

Жаяу әскер бригадалары мен батальондары

Әрбір дивизиядағы әрбір жаяу әскер бригадасына бір-бір түс тағайындалды, ал бригада штабының түс белгілері бригада түсінде дивизиялық пішінде болды. Әрбір бригададағы әрбір батальонға да түс тағайындалды, және жапсырма көлденең бөлінді, батальон түсі жоғары жағында, ал бригада түсі төменгі жағында орналасты. 1915 жылдың 16 наурызында әрбір жаяу әскер бригадасының екінші батальонына батальон түсі сарыдан күлгінге өзгертілуі бұйрық етілді. Жеңіл атты әскер жапсырмалары диагональ бойынша бөлінді.

Жаңа Зеландия бірліктері

Бірінші дүниежүзілік соғыста Жаңа Зеландия экспедициялық күштерінің бөлімдері униформаның жағасының астында, арқасының ортасына тігілген бөлімдік түс белгілерін таққан. Бөлімдік түс белгілерін жасау және тағу құқығы генерал Александр Годлидің 1917 жылғы 15 қазандағы №416 бұйрығымен бекітілген. Бұл Жаңа Зеландияның түс белгілерімен қатар, Мысырда, Батыс майданында және Палестинада АНЗАК құрамында болған кейбір жаңа зеландиялықтар I АНЗАК корпусының, оның ішінде АНЗАК атты дивизиясының немесе II АНЗАК корпусының түс белгілерін таққан.