Кіріспе

АҚШ әскери рационы дайындалған консервіленген тағамдар C рационы (ресми түрде Field Ration, Type C) – Америка Құрама Штаттарының әскери рационы, дайындалған, консервіленген ылғалды тағамдардан тұрады. Олар жаңа немесе қаптамаланған дайын емес тағамдар қол жетімсіз болғанда, ал тіршілік етуге арналған рациондар жеткіліксіз болғанда берілуге арналған. 1958 жылы оны ұқсас Жауынгерлік жеке тамақ (MCI) алмастырды, ал оның қазіргі заманғы мұрагері – Жеуге дайын тамақ (MRE). C рационын әзірлеу 1938 жылы басталды. Алғашқы рациондар 1940 жылы сынақтан өтті, одан кейін көп ұзамай кеңінен қолданыла бастады. Қызмет жағдайларының салдарынан C рационы қоршаған ортаға сәйкес келуіне немесе салмақ шектеулеріне қарамастан, далалық қолданыс үшін стандартталды. C рационы 1958 жылы алмастырылғанымен, жаңа MCI C рационына өте ұқсас болды және 1970 жылдардың соңында MRE-ге алмастырылғанға дейін «C рационы» деп аталды. C рационы басқа американдық әліпбилік рациондардан ерекшеленеді, мысалы, A рационы – жаңа тағамдардан, B рационы – қаптамаланған, дайын емес тағамдардан, D рационы – әскери шоколадтан, K рационы – үш теңгерімді тамақтан және басқа тағамдар немесе рациондар қол жетімсіз болған кездегі төтенше жағдайларға арналған шұғыл рациондардан тұрады.

Темір рационы (1907-1922)

Америкалықтардың әскердегі сарбаздарға жеке рацион беруге жасаған алғашқы тырабы 1907 жылы енгізілген "Темір рацион" болды. Оның құрамына үш 85 граммдық торт (сиыр еті тұздығының ұнтағы мен қуырылған, пісірілген бидайдан жасалған), үш 28 граммдық тәтті шоколад таяқшасы және тұз мен бұрыш пакеттері кірді. Рацион бір фунт салмақты, герметикалық жабық қалайы пакетте сақталды, оны жаяу әскердің үстіңгі қалтасында тасымалдауға болады және әскерге азық-түлік жеткізілмей қалған жағдайда төтенше жағдайларда қолдануға арналған. Кейіннен "Қор рационы" қабылдануымен тоқтатылды, бірақ "Темір рационды" әзірлеу және пайдалану нәтижелері төтенше D рационын әзірлеуге пайдаланылды.

Резервтік үлес (1917-1937 жж.)

Резервтік рацион Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңғы кезеңінде гарнизоннан немесе далалық асханадан алыстаған әскерлерді тамақтандыру үшін берілді. Ол бастапқыда беконнан немесе еттен (әдетте консервіленген сиыр еті), екі қап қатты нан немесе кепкен бисквиттерден, бір пакет ұнтақталған кофеден, бір пакет қанттан және бір пакет тұздан тұратын. Соғыстан кейін, даладан алынған мәліметтер негізінде рационды жақсартуға әрекеттер жасалды. 1922 жылы рацион еттен (әдетте кептірілген сиыр еті), консервіленген сиыр еті немесе шоколадтан, қатты нан немесе кепкен бисквиттерден, кофе мен қанттан тұратын болды. 1925 жылы ет рационы консервіленген шошқа еті мен бұршақпен алмастырылды. 1936 жылы "А" менюде консервіленген сиыр еті, ал "Б" менюде шошқа еті мен бұршақ болды. Бұл 1938 жылы жаңа C рационы енгізілгеннен кейін тоқтатылды.

C типті далалық рацион (1938-1945 жж.)

Бастапқы C типіндегі рацион, көбінесе C рационы деп аталады, қысқа мерзімді жеке рацион ретінде резервтік рационды алмастыруға арналған, оны D рационымен толықтыру қажет болды. Резервтік рационды алмастыру жөніндегі жұмыстарды 1938 жылы Чикагодағы жаңадан құрылған Quartermaster Subsistence Research and Development Laboratory зертханасы қолға алды. Зертхананың мақсаты – рационды дәмді, толыққанды және жақсы сақталу қасиеттеріне ие ету болды. Алғашқы C рационы "ет" бірлігінен (M бірлігі) тұрды (1940 жылғы Луизиана маневрлерінде сынақтан өткеннен кейін көлемі азайтылды). Бастапқы C рационында негізгі тағамның үш түрі ғана болды: ет пен бұршақ, ет пен картоп тұқымдасы, немесе ет пен көкөніс сорпасы. Сонымен қатар, бір нан мен десерт консервісі, яки B бірлігі де берілді. Күнделікті рацион (бір сарбазға бір күнге жететін азық-түлік) алты консервіден (үш M бірлігі және үш B бірлігі) тұрды, ал жеке тамақ – бір M бірлігі мен бір B бірлігінен. Алғашқы сопақ консерві 1939 жылғы маусымда бұрынғы пішімінің массалық өндірісіндегі қиындықтарға байланысты цилиндрлі пішінмен ауыстырылды. C рационының консервісінің биіктігі шамамен алғанда сондай, ал диаметрі сондай болды. Консервінің табанына ашылу жолағы үшін кілт тіркелген. Алғашқы C рационының консервілері алюминийленген қаптамамен жасалған, бірақ 1940 жылдың соңында коррозияға төзімділігін арттыру үшін алтын лакпен жабылған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңіндегі консервілердің алтын түсінің әртүрлілігі байқалды, себебі көптеген жеткізушілер болды. Соғыстың соңында консервілердің түсі көк түске өзгертілді, ол C рационының қызмет ету мерзімі аяқталғанша стандартты болып қала берді, сондай-ақ MCI үшін де. Соғыс кезінде сарбаздар цилиндрлі консервілерді қазіргі заманғы K рационының ең алғашқы нұсқаларында қолданылатын, ықшамдылығы мен жинақылығы үшін, тікбұрышты консервілермен (сардина консервісіне ұқсас) алмастыруды жиі сұрады, бірақ тікбұрышты консервілерді өндіруге қажетті коммерциялық жабдықтардың жетіспеуіне байланысты бұл мүмкін емес деп танылды. 1942 жылдан кейін K рационы да кішкентай дөңгелек консервілерді пайдалануға қайта оралды. Бастапқыда C рационының консервілері тек қағаз таңбалармен белгіленген, бірақ олар тез түсіп, кешкі астың қандай болатынын болжау ойынына айналды; АҚШ сарбаздары мен теңізшілері бірнеше күн қатарынан таныс емес мәзір элементін алған жағдайда, көбінесе одан да дәмдісін табуға мүмкіндік болмайтын. C рационы, әдетте, АҚШ армиясы мен теңіз күштері үшін ұнамайтын, олар консервілерді ауыр және көлемді деп тапқан, ал мәзірдің бірқалыптылығы қысқа мерзімнен кейін жалықтыратын. Сондай-ақ, көптеген жеткізушілердің болуы және соғыс уақытындағы өндірістің қысымына байланысты өнімнің сапасымен де проблемалар туындады. Британдық немесе басқа одақтас әскерлеріне бұрын берілген қара нан мен тұздалған еттен тұратын рационды бергенде, C рационы бастапқыда қабылданды, бірақ бірнеше күн ішкеннен кейін бірқалыптылық та басты шағымға айналды. Австралиялық әскерлер C рационын ұнатпады, консервіленген тағамдарды әдетте дәмсіз, текстурасы тым жұмсақ және тартымсыз деп тапты. Тек сирек пайдалануға арналған C рационы, соғыс жағдайында жабдықтаушы органдарды бірнеше апта бойы осы рационмен ғана қамтамасыз етуге мәжбүр етті. 1943 жылы рациондық комиссия сарбаздардың ұзақ мерзімді C рационын қолданғаннан кейінгі медициналық тексерулерін қарап, басқа рациондармен толықтырылмаған жағдайда оны бес күнмен шектеуге кеңес берді. Алғашқы талаптар 1945 жылы ресми түрде ескірген деп жарияланды, ал барлық C типті рациондардың өндірісі 1958 жылы аяқталды, бірақ түпнұсқа және қайта қарастырылған C типті рациондардың қалдықтары Кореяда қызмет ететін әскерлерге және тіпті Вьетнам соғысына дейін беріле берді. 1968 жылы Вьетнамда қызмет еткен теңізшілердің танк командирі өз бөлімшесінің көбінесе 1950 жылдардың басында жасалған консервілермен жабдықталғанын атап өтті.

"M" бірлігі

M бірлігінде тұз, түрлі дәмдеуіштер мен ұсақталған пиязбен дәмделген (сиыр еті мен шошқа етінің қоспасынан жасалған) консервіленген бас тағам болды. Бастапқыда олар үш түрде шықты: Бұршақ қосылған ет қайнатпасы, Көкөніс қосылған ет және Көкөніс (сәбіз бен картоп) қосылған ет қайнатпасы. Менюдің қарапайым болуы қасақана жасалды, әскерилер әдетте армия асханаларында А немесе В рационы ретінде жейтін тағамдарды (қайнатпа, тұқымдықтар және т.б.) қайталау мақсатында болды. 1943 жылы тағы бір жаңа тағам – "Томат соусында ет пен спагетти" қосылды. 1944 жылдың соңында "Шам, жұмыртқа және картоп", "Ет және кеспе", "Шошқа еті мен күріш", "Франкфурттар мен бұршақ", "Шошқа еті мен бұршақ", "Шам мен лима бұршағы" және "Тауық еті мен көкөністер" енгізілді, бұл C рационының үздіксіз қолданылу мерзімін ұзартуға бағытталған шара еді. Халыққа ұнамайтын "Ет тұқымдағы" және одан да ұнамайтын тәжірибелік "Көкөніс қосылған қой еті қайнатпасы" алынып тасталды. Соңғы түзетуде 1945 жылы "Көкөніс қосылған сиыр еті қайнатпасы" қосылды. Барлық мәліметтерге сүйенсек, ет тұқымдағы және қой еті қайнатпасынан кейін, ең нашар қабылданғаны – "Шам мен лима бұршағы" болды; теріс далалық есептерге қарамастан, ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ғана емес, сонымен қатар Корея соғысы мен Вьетнам соғысы кезінде де стандартты тағам ретінде сақталды.

"B" бірлігі

B бірлігінде (нан және десерт бөлігі) бірнеше калорияға толы крекерлер, 3 қант таблеткасы, 3 декстроза энергия таблеткасы және сусын қоспасының бумасы немесе кішкентай банкасы (далалық кофе; ұнтақталған синтетикалық лимон сусындары, рациондағы негізгі С витаминінің көзі; немесе бульон ұнтағы) болды. Кейінгі түзетулерде апельсин сусындары ұнтағы (1944), тәттіленген какао ұнтағы (1944) және жүзім сусындары ұнтағы (1945) сусын тізіміне, барлығы С витаминімен байытылған күйінде қосылды. 1941 жылы энергия таблеткалары қантталған тәттілермен, мысалы, қантпен қапталған жержаңғақ немесе кішкентай жүзім, Charms қатты қанттары, немесе Brachs шоколадты немесе ванильді карамельдермен ауыстырылды. Бұзылуға ұшырау қаупі болғандықтан, 1944 жылы қантталған тәттілер шоколад дискісімен (мысалы, Brachs фудж дискісі) немесе печенье сэндвичімен (мысалы, Jim Dandee) алмастырылды және печенье саны 4-ке дейін азайтылды. 1944 жылы таңғы ас ретінде "Шұжық, жұмыртқа және картоп" тағамымен бірге берілетін, алдын ала араластырылған қайнатылған талшықтан тұратын тағы бір B бірлігі енгізілді.

Қосымша топтама

Қосымша керек-жарақтар мен қосымша тағамдардың енгізілуі керек-жарақтар жинағын жасауға әкелді. Қоңыр қасап қағазынан жасалған керек-жарақтар жинағында қант таблеткалары, халазон су тазарту таблеткалары (1945 жылдың қысқа мерзімінде), жалпақ ағаш қасық, қантты қаптамамен жабылған шайнау ірімшігі, 3 "қысқа" үлгідегі 3 пакет немесе бір "ұзын" үлгідегі 9 пакет сапалы темекі, 20 картоннан жасалған ылғалға төзімді спичкалар жинағы, қағазға оралған P 38 банка ашатын құрылғысы (оны қалай дұрыс пайдалану керектігі туралы нұсқаулармен бірге) және әдетте 22,5 дана дәретхана қағазы (британ армиясы үшін 3 данаға қарағанда) болды. P 38 банка ашатын құрылғылары әдетте GI-дің "тәбелгі" тізбегіне ілініп, келесі тамақтың консервілерін ашуды жеңілдету үшін тағылатын. 1945 жылы керек-жарақтар жинағы өзгертілді. Бас хирургтың бұйрығымен халазон таблеткалары алынып, тұз таблеткалары қосылды. Сонымен қатар, даладан алынған мәліметтерге сәйкес, кейбір солдаттар тек темекі алу үшін ғана керек-жарақтар жинағын ашып, қалған заттарды тастапты. Қалдықтарды азайту үшін керек-жарақтар жинағы енді темекі мен спичкалардан тұратын қысқа жинаққа және қалған керек-жарақтардан тұратын ұзын жинаққа бөлінді. Шығарылған темекі брендтері: Camel, Chelsea, Chesterfield, Craven A, Lucky Strike, Old Gold, Philip Morris, Player's, Raleigh және Wings.

Қораптар

Рациондар кішкентай төртбұрышты ағаш сандыққа жиналған, салмағы 40 фунт, көлемі 1,12 куб фунт болатын. Әр сандықта 3 тамақтан тұратын 8 күндік рацион болды, жалпы саны 24 М бірлік, 24 В бірлік және 24 қосымша жиынтық. Алғашқы рациондарда 8 ет және бұршақ, 8 ет және көкөніс қосылған тағам, 8 ет және көкөніс сорпасы M бірліктері және 24 В бірліктері болды. Кейінірек (шамамен 1944–1945 жж.) рациондарға ет және көкөніс қосылған тағамның орнына 8 кесілген шұжық, жұмыртқа және картоп M бірліктері мен 8 сығымдалған жарма B бірліктері қосылды. М-бірлік мәзірінің баламалы тағамдары негізгі тағамдар сияқты 8 8 8 аралас жиынтығынан емес, 24 М бірлік (және 24 В бірлік) салынған жәшіктерде келді.

Е түріндегі далалық рацион (1946-1948 жж.)

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін С және К рационының ең жақсы қасиеттерін біріктіріп, жаңа жеке рацион жасауға тырысылды. Е-рацион деп аталған бұл рацион, іс жүзінде консервіленген С рационымен бірдей болды, бірақ оған бірнеше жаңа компоненттер қосылды. Далалық сынақтарда Е-рационының нан компонентінің өте жағымсыз екені анықталды, сол себепті Е-рационы тез арада жіктеуден және тізімнен алынып тасталды.

Рацион, жеке, ұрыс, С түрі (қайта қаралған) (19481958)

Е рационының сәтсіз аяқталуынан кейін, рацион жоспарлаушылар шығындарды қысқарту мақсатында негізгі C рационына қайта оралуға шешім қабылдады, оның мәзірі мен тағамдар тізімі уақыт-уақыт жаңарып отыратын.

С-2 типті рацион (1948-1951 жж.)

C 2 рационы 1948 жылғы наурыздағы TB QM 53 құжатында, Армия департаменті, ыстық немесе суық күйде жеуге болатын, алдын ала пісірілген тағамдардан тұратын жеке рацион ретінде сипатталған. Ол Екінші дүниежүзілік соғыстағы C рационын, содан кейін аз ғана уақыт қолданылған E рационын ығыстырды. Бұл рационды әрбір әскер өздігінен тасымалдап, дайындауға болатын. Жаңартылған C рационы енді жауынгерлік әскерлерді үздіксіз, үш аптаға дейін (21 күнге дейін) тамақтандыруға бағытталған. Осы рационның жеке тасымалдану қажеттілігіне байланысты, ең кішкентай физикалық көлемде максималды мөлшерде қоректік заттарды қамтамасыз ету қажет болды. Бұл рационның құрамына кіретін компоненттер бес түрлі мәзір бойынша дайындалған. Әр мәзірге қажетті гигиеналық құралдар, темекі және тәттілерден тұратын қосымша жиынтық кірген.

С-рацияның аяқталуы

ҚМК оны енгізген кезде С рационы үш күннен аспайтын қысқа мерзімдік қолдануға арналған деп мәлімдеді. Сонымен қатар, ол АҚШ әскерлері үшін жеке қаптамаланған жалғыз рацион ретінде С рационын стандарттауды қолдады. ҚМК жаңа, жеңіл жеке рационды әзірлеуге немесе енгізуге шешім қабылдамаған ғана емес, сонымен қатар K рационы, Тау рационы, Джунгли рационы және 10-нан 1-ге топтық рацион (ұзақ мерзім бойы С немесе К рационында болып, тамақтануды жақсартуға және бірқалыптылыққа байланысты шағымдарды азайтуға біршама пайдалы болған) сияқты баламаларды жою үшін сәтті науқан жүргізді. Оның орнына, әлі де сирек немесе қысқа мерзімдік қолдануға арналған қаптамаланған рацион ретінде белгіленген С рационы, көптеген нәтижесіз шағын түзетулерден өтті. Бұл шешім даладағы әскерлерді бір кластағы қаптамаланған рационмен шектеді, ол тағамдардың әртүрлілігіне қарамастан, әртүрлі далалық жағдайларға да, ұзақ мерзімдік қолдануға да қолайлы болмады. Әскерлер бір немесе бірнеше дәмсіз тағамдар бар бір сыныпты далалық рационның бірқалыптылығына шағымдануын жалғастырды, әсіресе А және В рациондары ұзақ уақыт бойы қол жетімді болмаған кезде. Соғыстан кейінгі барлық далалық жағдайлар үшін консервіленген ылғал рациондарға Квартермейстер бөлімінің талаптары және джунгли және басқа да экстремалды орталар үшін қолайлы жеңіл, сусыздалған немесе басқа құрғақ рационды әзірлеуге сәтсіздік 1966 жылы LRP рационы немесе Ұзақ қашықтықтағы патруль рационының жеделдетілген әзірленуіне тікелей себеп болды. 1958 жылдан бастап С рациондары бірте-бірте дерлік бірдей консервіленген Тамақ, Жауынгерлік, Жеке рациондармен ауыстырылды. Бұл рациондар келесі екі он жылдың көп бөлігінде қолданылды, олар 1980-ші жылдардың ортасында Жеуге дайын тағам немесе MRE-лермен ауыстырылды.

Ықпал

Корея соғысы кезіндегі C рационы кейіннен Оңтүстік Кореяда жылдам дайындалатын кофеге жол ашты.