Кіріспе

Liljevalchs konsthall (швед тілінде "Liljevalch's Art Gallery") – Швецияның Стокгольм қаласындағы Дюргарден аралында орналасқан өнер галереясы. Архитектор Карл Бергстен (1879–1935) жобалаған және 1916 жылғы наурызда ашылған, қазіргі күні Стокгольм қаласына тиесілі. Кіреберістің солтүстік-батыс бұрышында шағын вестибюль орналасқан. Одан оңға қарай суреттерге арналған көкжиектері бар екі үлкен галереяға апаратын үлкен мүсін залы бар, бұл галереялар кішкентай көрме залдарымен шектеледі. Ғимараттың шығыс жағында шағын саябаққа қараған үлкен портик орналасқан, саябақтың іргесіндегі үлкен терезелер арқылы шағын мейрамхана көрінеді. Швециядағы ең бағаланатын көрме орындарының бірі – Liljevalch, әртүрлі өлшемдегі пропорционалды кеңістіктерімен және "Көк қақпа" ("Blå porten") ресторанымен әйгілі. Ғимараттың құрылымдық қаңқасын құрайтын бетон бағаналар мен арқалықтар қасбетте піластрлар мен қалыптар түрінде ашық күйде қалды, ал кірпіш қабырғалары мен олардың арасындағы кеңістіктерді толтыратын терезелер көлденең қатармен орналасқан. Бас кіреберістің алдында және үстінде Карл Миллстің мүсіні мен рельефі орналасқан.

Тарих

Бергстен 20 ғасырдың басында австриялық модерн сәулетшісі Отто Вагнердің ықпалымен авангард сәулетшісі ретінде мансап жасауға тырысқан. 1907 жылы Еуропаға саяхат жасағаннан кейін, ол әсіресе Түркия мен Данияның дәстүрлі сәулетінен шабыттанды. Бергстен 1913 жылы өнер галереясы үшін өткен байқауда жеңіске жеткен кезде, бұрынғы тәжірибелік стилін тастап, көлемдерді азайтуға және заманауи бетон құрылыс техникасын пайдалануға баса назар қоятын классицизмді қабылдады. Бергстен әрқашан сәулетке құрылымдық тұрғыдан келген және Лильевальхтағы жобасында көп мақсатты кеңістіктерді жасау үшін негізгі функционалды талаптарды бастапқы нүкте ретінде пайдаланды. Мүсін залының үлкен баспалдағы сияқты бірнеше егжей-тегжейлі элементтер Генрих Тессеновтың рационалды классицизмінен шабыттанған, онда жарық қарапайым мүсіндік көлемдерді күшейту үшін қолданылады. Стокгольм қалалық әкімшілігінің "Көк залында" Рагнар Эстберг осы уақытта жабық ауланы пайдаланғанмен, Лильевальхта Бергстен дәстүрлі элементтерді ең жаңа бетон құрылыс техникасымен үйлестіре алды, сондықтан бұл өнер галереясы болашақтағы заманауи сәулеттің алға басушысы болды.