Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Кейінгі Юра кезеңінен шыққан птеродактилоидты птерозавр туысы.
Genus of pterodactyloid pterosaur from the Late Jurassic
Herbstosaurus – қазіргі Аргентина аумағында, Кейінгі Юра кезеңінде өмір сүрген птерозаврлар туысына берілген атау. 1969 жылы аргентиналық палеоботаник Рафаэль Хербст, Пикун-Леуфу аймағындағы Неукен провинциясында, кішкентай жорғалаушының бірнеше бөлінген сүйектері табылған құмтас үлгісін қазып шығарды. Ол кезде бұл тау жынысының шамамен 163 миллион жыл бұрынғы, Орта Юра (Каллов) кезеңіне жататыны болжаған. 1974-1975 жылдары палеонтолог Родольфо Магин Касамикела бұл жаңалықты жаңа туыс деп атады. Типтік түрі – Herbstosaurus pigmaeus. Туыс атауы Хербсттің құрметіне берілген және оның есімін грекше sauros, "кесіртке" деген сөзбен байланыстырады – Касамикела бұл жаңа туыстың теропод динозавры екенін болжаған. Түрлік атауы грекше pygmaios, "ергежейгі" сөзінен алынған: бұл форманың Coeluridae тұқымдасқа жататын және сол кездегі ең кішкентай динозаврлардың бірі болған, Compsognathus сияқты шағын coelurosaurian екені ойланды.
Herbstosaurus is the name given to a genus of pterosaurs that lived during the Late Jurassic period, in what is now Argentina. In 1969 Argentine paleobotanist Rafael Herbst in the province Neuquén at Picun Leufú dug up a piece of sandstone holding a number of disarticulated bones of a small reptile. At the time it was assumed the rock dated to the Middle Jurassic (Callovian), about 163 million years ago. In 1974/1975 paleontologist Rodolfo Magín Casamiquela named the find as a new genus. The type species is Herbstosaurus pigmaeus. The genus name honours Herbst and connects his name to Greek sauros, "lizard", a usual element in the name of dinosaurs — Casamiquela assumed the new genus was a theropod dinosaur. The specific name is derived from Greek pygmaios, "dwarf": it was thought the form presented a small Compsognathus like coelurosaurian belonging to the Coeluridae and one of the smallest dinosaurs then known.
Сипаттама
Голотип – CTES PZ 1711 – сакраль, таз сүйектерінің элементтері және екі фемурдан тұрады. Шашыраңқы сүйектер қысылып, үстіндегі қабаттардың салмағымен езілген. Касамикела бұл жаңа түрдің ерекшелігі – өте ұзын илиум және қысқа ишиум екенін атап көрсеткен болатын. 1978 жылы Джон Остром Компсогнатуспен байланысты мәселелерді қарап отырып, бұл ерекшеліктерді Гербстозаврдың динозавр емес, птерозавр болған деген гипотезамен түсіндіруге болатынын айтты, себебі осындай пропорциялар птерозаврлар үшін қалыпты. Жаңа идентификация сол қабаттарда табылған фрагментарлық птерозавр материалдарын, оның ішінде қанат сүйегін Гербстозаврға жатқызуға мүмкіндік берді. Гербстозаврдың филогенетикалық орнын анықтау қиын болды, бірлескен пікірге келе алмады. 1981 жылы Питер Галтон оның Pterodactyloidea тобының мүшесі екенін мәлімдеді. Роберт Кэрролл 1988 жылғы омыртқалы жануарлар палеонтологиясы бойынша оқулығында оны Pterodactylidae отбасына жатқызды. Алайда, Питер Веллнхофер 1991 жылы таз сүйегінің құрылысын ескере отырып, оның птеродактилоид емес, көне птерозавр болуы мүмкін деген болжам жасады. 1996 жылы Дэвид Унвин Гербстозаврдың Dsungaripteroidea тобының көне мүшесі екеніне қорытынды жасады. Бірақ 2007 жылы Лаура Кодорниу және Зульма Гаспарини бұл тұжырымға күмән келтірді. Гербстозаврға деген қызығушылықтың себебі – ол, мүмкін, белгілі ең ерте птеродактилоидтардың бірі болғандығы. Дегенмен, кейін ол Жоғарғы юра (Титон) кезеңіне жататын Вака Муэрта формациясында табылғаны анықталды.
The holotype is CTES PZ 1711, consisting of a sacrum, pelvic elements and both femora. The dispersed bones are compressed, crushed by the weight of the layers above. Casamiquela had already indicated that the new species was very distinct because of an atypically long ilium and short ischium. In 1978 John Ostrom, while reviewing the relations of Compsognathus, concluded that these qualities were best explained by the hypothesis that Herbstosaurus was not a dinosaur but a pterosaur, for which such proportions are normal. The new identification allowed some fragmentary pterosaur material found in the same layers to be referred to Herbstosaurus, among which a wing bone. The phylogenetic position of Herbstosaurus has proven difficult to determine with no consensus developing. In 1981 Peter Galton stated it was a member of the Pterodactyloidea. Robert Carroll in his 1988 general textbook on vertebrate paleontology narrowed that down to the Pterodactylidae. Peter Wellnhofer however, in 1991 suggested it was not a pterodactyloid but a more basal pterosaur, in view of the form of the pelvis. In 1996 David Unwin concluded Herbstosaurus was a basal member of the Dsungaripteroidea. This was again doubted by Laura Codorniú and Zulma Gasparini in 2007. Herbstosaurus has generated a special interest because it was possibly one of the earliest pterodactyloids known. However, it was later determined it had been found in the Vaca Muerta formation from the Upper Jurassic (Tithonian).