Америкалық ойын-сауық парктеріндегі «Fascination» ойыны – 1918 ж. пайда болған, жүлделер ұтып алуға арналған танымал ойын. Тарихы, қазіргі орналасқан жерлері.
American amusement park game
the amusement park game
«Қызығушылық» Солтүстік Америка ойын-сауық парктерінде, жағажайларда және аркадаларда кең таралған ойын. Бұл сыйлықтар ұтуға мүмкіндік беретін өтемақы ойыны. Ойын 1918 жылы пайда болды, алғашқы орны Нью-Йорк штатындағы Кони-Айлендте ашылды. 1920 жылдары үлкен танымалдыққа ие болып, елдің екі жағалауына тез тарады, бұл туралы Сан-Францискодағы «Chutes at the Beach» паркінің суреттерінен көруге болады (ол 1903-1928 жылдары жұмыс істеді, кейін «Playland at the Beach» болып өзгерді). Бір ғасырдан астам уақыт өткенімен, бүгінгі күні де АҚШ-тың солтүстік-шығысындағы бірнеше орындарда осы ойынды ойнауға болады.
Fascination is a game commonly found in North American amusement parks, boardwalks and arcades. The game is a redemption game, in that prizes are often won for playing the game. The game dates to 1918, with the first location opening at Coney Island, NY. It became popular during the 1920s and spread quickly from coast to coast, as evidenced in pictures of Chutes at the Beach in San Francisco, a park that operated from 1903 1928 (when it became Playland at the Beach). Over a century later, there are still a handful of locations that are in operation, mostly in the Northeastern US.
Ойынның дизайны мен ойыны
Ойын шамамен ұзын, ені және биіктігі бар ағаш үстелден тұрады. Ойыншы үстелдің бір тар жағында отырады. Үстелдің екінші жағында диаметрі шамамен 5х5 квадрат матрицаға орналасқан 25 тесік бар. Ойыншы ракетболға немесе гандболға ұқсас резеңке шарды тесіктерге қарай домалатады; шар тесіктерден сәл кішірек. Шар тесіктердің біріне түскенде, тесіктердің артындағы тақтадағы шам, шар түскен тесікке сәйкес келетін үлгіде жанады. Содан кейін шар ойыншыға тесіктерден сәл төменге қарай еңкейген жолмен қайта оралады. Бұл процесс ойыншы тік қатарға, көлденең қатарға немесе диагональға қатарынан бес шамды жағып бітіргенше қайталанады – бинго сияқты. Шын мәнінде, бингодағыдай, матрицаның ортасындағы тесік «бос орын» болып табылады. Үстелдің алдыңғы бөлігіндегі шыны тақта ойыншылардың мақсатты дұрыс қою үшін үстелге тым жақын иілмеуін қамтамасыз етеді. Фасцинация үстелдері әдетте 20-дан 50-ге дейін топта орнатылады, бірақ екі үстелден бастап, шексіз санына дейін орнатылуы мүмкін және электромеханикалық және/немесе электрондық жүйе арқылы байланыстырылады. Ойыншылар бір-бірімен жарысады, ал қатарынан бес шамды бірінші жаққан ойыншы жеңімпаз болады. Бұғаттау жүйесі бірінші ойыншыны анықтап, қалған ойыншыларды тоқтатады. Егер екі немесе одан көп ойыншы тең түссе, олардың барлығы жеңімпаз деп жарияланады. Әр ойынның құны 10-дан 50 центке дейін жетеді және әдетте ойын операторы ойын басталғаннан кейін шыны тақтан жинап алады. Ойын әдетте 60-90 секундқа созылады, ал келесі ойын алдыңғысы аяқталғаннан кейін көп ұзамай басталады. Жеңімпаздар сыйлық купонын немесе жетонын алады, оны кішкентай сыйлыққа айырбастауға болады немесе кейінірек үлкен сыйлықтар алу үшін жинауға болады. Кейбір орындарда купондарды көбірек ойын ойнау үшін ақшаға айырбастауға болады. Түрлі-түсті шамдармен белгіленген қатардағы барлық тесіктерді жарып жеңгендерге бонус купондары немесе жетондар беріледі. Әдетте, үстелдің жоғарғы қатары (тесіктердің артқы қатары) қызыл түсті болып, қалыпты сыйлықтан үш-бес есе көп ұтып алады, ал жоғарғы қатардан төртінші қатар (алдыңғы қатардан екінші қатар) алтын түсті болып, қалыпты сыйлықтан екі есе көп ұтып алады. Кейбір операторлар белгілі бір қатарлар үшін қосымша бонус ұсынады. Биік тұғырда отырған хабаршы ойынды бақылайды. Ол әр ойынды қоңырау шалып, барлық машиналарды іске қосатын батырманы басу арқылы бастайды. Жеңімпазды да хабаршы жариялайды, ол машина жеңіс анықтағанда автоматты түрде қоңырау шалады. Бір немесе бірнеше көмекшілер төлемді жинап, жеңімпаздарға ақы төлейді. Басқа қызметкерлер сыйлық стендін басқарады, онда жеңімпаздар купондарын немесе жетондарын сыйлықтарға айырбастай алады. Сыйлықтар арзан бұйымдардан бастап, радио, теледидар, ойыншықтар және қымбат заттарға дейін, мыңдаған купондар мен жетондарға жетеді.
The game consists of a wooden table, roughly long, wide and high. The player sits at one narrow end of the table. At the other end of the table is a series of 25 holes, roughly in diameter, arranged in a five by five square matrix. The player rolls a rubber ball, similar to a racquetball or handball, toward the holes; the ball is only slightly smaller than the holes. As the ball falls through one of the holes, a light on a backboard behind the holes lights up, in a pattern corresponding to the hole the ball fell through. The ball then rolls back to the player on a slight incline slanted back from the holes. The process is repeated until a player lights five lights in a row, either across the matrix, in a vertical column, or on a diagonal, much like bingo—indeed, like bingo, the hole in the center of the matrix is a "free space." A glass plate over the front part of the table keeps players from reaching too far over the table to improve their aim. Fascination tables are typically installed in groups from 20 to 50, but can be in as small as a system of two, up to any amount without limit, and are interlocked through an electromechanical, and/or electronic system. Players play against each other, with the first player to complete a row of five being the winner, with the interlocking system determining which was first and locking out all others. If two or more players tie, each is declared a winner. Games usually cost 10 to 50 cents each, normally placed on the glass plate where a game operator can collect it shortly after each game begins. Games usually last between 60 and 90 seconds, with a new game starting soon after the end of the previous one. Winners receive a prize coupon or token, which can be redeemed for a small prize, or collected to redeem for bigger prizes later, or in some locations, coupons may be redeemed as cash to play more games. Bonus coupons or tokens can be won by winning with all spots lighted on a certain row marked by colored lights; usually, the top row on the board (the back row of holes) is red and wins three to five times the normal rate, and the fourth row from the top (the second row of holes from the front) is gold and wins double the normal rate. Some operators have additional bonuses for certain lines. An announcer, sitting on an elevated platform, presides over the activities. He or she starts each game by pressing a button which rings a bell and activates all machines. He or she also announces the winner when the bell rings again, which the machine does automatically when a win is detected. One or more assistants collect the fees and pay winners. Other employees run a prize booth, where winners redeem their coupons or tokens. The prizes range from cheap trinkets for one or two wins to appliances, radios, televisions, toys and more expensive items for large numbers of coupons or tokens, often numbering into the thousands for the best prizes.
Тарих
Fascination ойынын Джон Тейлор Гиббс Юта штатының Солт-Лейк-Сити қаласында ойлап тапты. Кейін ол Калифорния штатының Беверли-Хиллз қаласына көшіп, "Taylor Engineering Corp" компаниясын құрды. Бұл ойын қазіргі заманғы ойын-сауық парктері пайда болуға дейін ойын-сауық парктерінде кең танымал болды, олар жаңа, заманауи нысандарға көшкенде бұрынғы парктерінен келушілерді тартып алды. Ескі ойын-сауық парктері жабылып қалғанда, Fascination ойын салондары да бірге жойылды. Ойын мұхит жағалауындағы курорттық қалаларда да танымал болды, әсіресе жағажайлары бар және Атлант мұхитының Солтүстік-Шығыс және Орталық жағалауларында. Кони-Айленд, Атлантик-Сити және Нью-Джерси штатының Уайлдвуд қалалары бірнеше Fascination ойын салондарына ие болған танымал орындар еді; Уайлдвуд Нью-Джерси штатындағы соңғы қалған ойын салондарына үй иесі болып табылады. Батыс жағалауында Орегон штатының Сисайд қаласында Fascination ойын салоны бар. 2019 жылға дейін ең көне сақталған Fascination ойыны Массачусетс штатының Нантаскет-Бичінде орналасқан, ол Кони-Айлендтен келген 1918 жылғы түпнұсқа ойын еді, бірақ сол жылы дауылдан зардап шеккеннен кейін жабылды. 2019-2020 жылдары Уайлдвудта) автоматты монета жинау және купон тарату құрылғыларын орнатуға тырысты, мысалы, ский-болл ойынындағыдай, бірақ көптеген Fascination ойын салондарының жабылуы осы бағыттағы күш-жігерді қиын етірді. Бүгінде Fascination ойынының негізінде құрылған "Lite a Line" деп аталатын заманауи аркада ойынын табуға болады, себебі ол бірдей негізгі ойынды ұсынады және жүлде билеттерімен төленеді. Алайда, Lite a Line жеке ойын, ол ский-болл сияқты "үйге" қарсы ойналады. Оны Chuck E. Cheese сияқты орындарда жиі кездестіруге болады. (Оны 1930 жылдардағы сол аттас пинбол машинасымен шатастырмау керек. Сонымен қатар, кейбір интернет сайттары Fascination ойын салондары "Lite a Line" деген атпен де жұмыс істеген болуы мүмкін екенін көрсетеді, бірақ бұл туралы нақты мәліметтер жоқ.) "I Got It" – 1961 жылы Батыс Нью-Йоркте ойлап табылған Fascination ойынының бір түрі. Оның механизмі сәл өзгеше, доптарды айналдырудың орнына ашық шұңқырға лақтырады, ал доп ойыншыға қайтарылмайды, егер оны басқа лақтырылған доп орнынан жылжытпаса, ойын бойы орнында қалады. "I Got It" көшпенді цирктерде жиі кездеседі.
Fascination was invented in Salt Lake City, Utah by John Taylor Gibbs who moved to Beverly Hills, California, where he formed the business Taylor Engineering Corp. The game was a popular attraction at amusement parks before the modern theme park drained visitors away to the newer, more modern facilities. When the old line amusement parks died off, the Fascination parlors went with them. The game was also popular in oceanside resort towns, particularly those with boardwalks and especially on the Northeast and Mid Atlantic shorelines of the Atlantic Ocean. Coney Island, Atlantic City and Wildwood, New Jersey were popular places with multiple Fascination parlors; Wildwood is home to the last remaining parlors in New Jersey. On the west coast there is a Fascination parlor in Seaside, Oregon. Through 2019, the oldest remaining Fascination game had been in Nantasket Beach, Massachusetts, which was the original 1918 game from Coney Island, although it was closed late that year following storm damage. in Wildwood, NJ, during 2019 2020) and automatic coin collection and coupon dispensing equipment such as that on a skee ball game, but the closure of many Fascination parlors has made such an effort unlikely. A modern arcade game called "Lite a Line" can be found today, with roots in Fascination in that it features the same basic game play and pays off in redemption tickets. However, Lite a Line is a stand alone game, played against "the house" as with skee ball and the like. It is commonly found in places such as Chuck E. Cheese. (It should not be confused with a 1930s pinball machine of the same name. Moreover, some Internet sites indicate that there may have been Fascination parlors that instead operated under the name "Lite a Line," but the evidence is inconclusive.) "I Got It" is a variant of Fascination invented in 1961 in Western New York. Its mechanism is slightly different in that balls are tossed over an open pit instead of rolled, and the ball does not return to the player, staying in place throughout the game unless it is knocked out of place by another thrown ball. I Got It is seen most frequently in traveling carnivals.