Кіріспе

Parnassius jacquemontii, қанатты Аполлон — Үндістан мен Пәкістанда таралған, биік тауларда кездесетін көбелек түрі. Ол қысқы Аполлон туысына (Parnassius) және көбелектер тұқымдасының (Papilionidae) құрамына кіреді. Бұл көбелек Читралдан Кумаунға дейінгі биік таулы аймақтарда кеңінен таралған.

Сипаттама

Аталық: Жоғарғы жағы: ақшыл, қаймақ түсті; екі қанатының да беті сирек қара ұсақ шашақтармен себілген; денесі, қанаттарының тамыры және артқы қанаттың үстіңгі жағы ұзын ақ түкпен қапталған. Алдыңғы қанаты: қара шашақтардың жиегі бойымен және жасушаның тамырында ең тығыз жиналуы, дискте сиректеу; жасушаның үштен екі бөлігі, 1-ші аралықтың ортасынан кейінгі бөлігі, сондай-ақ 4, 5, 8 және 9-шы аралықтардың тамырларында қара шашақтар жоққа шығарылған; жасушаның ортасында көлденең қысқа жолақ, дискцеллярлар бойымен тағы бір жолақ және қара түсті постдискальді жарты ай тәрізді тізбек; қарамен айналдырылған үш немесе төрт қызыл дақ: 1-ші аралықтың ортасында біреуі, жасушаның ұшынан кейін екі, кейде үш, жасушадан қисық сызықпен; қанат шеті кеңінен мөлдір, тамырлардың ұштарында ұсақ қара дақтармен; ақ кірпікшелер. Артқы қанаты: ақ түк астындағы тамыр және үстіңгі жиек қара шашақтармен тығыз және кеңінен себілген, осы жиектің ішкі шеті дұрыс емес, ал қанаттың қалған бөлігі қара шашақтармен шашыраған; бес немесе алты қара айналдырылған қызыл дақ: екі, кейде үш, жарықтан жоғары орналасқан, олардың біреуі немесе барлығының ортасы ақ болуы мүмкін; 5 және 7-ші аралықтардың ортасында біреуі, олардың ортасы көбінесе ақ; және қанаттың ең тамырында бір таза қызыл дақ; қара жарты ай тәрізді тізбек алдыңғы қанаттағыдай, бірақ жарты айлар жақсы көрінбейді және көбінесе бір-бірінен бөлек; соңында қанаттың шетінде мөлдір шекара жоқ, бірақ ақ шашақтар терминге дейін созылады; соңғы тамырларға қара дақтар және ақ кірпікшелер алдыңғы қанаттағыдай. Төменгі жағы: жылтыр, шыны тәрізді көрініспен; жоғарғы жағындағы белгілерге ұқсас, бірақ жоғарғы жағынан көрінетін шашақтармен көрсетілген; сонымен қатар артқы қанатта төрт күңгірт қызыл дақтың тамырға жақын көлденең тізбегі бар, ал одан кейінгі қызыл дақтардың ортасы көбінесе ақ. Мұрттықтары - терең қоңыр қара, сирек төменгі жағында бірнеше ақ дақтармен; басы, кеудесі және ішкі ағзалары ақ түк астында қара. Әйел: Ұқсас, көбінесе қара шашақтардың тығыздығына байланысты қараңғырақ; қызыл дақтар көбінесе үлкен және жарқырауырақ. Ұрықтанғаннан кейін анальдық қуыс "алдыңғы жағында сопақ, төменгі жағында дөңгелек", артқы жағында өткір биік қабырғасы бар.

Ауқым

Ауғанстанның солтүстік-шығысы, Инд аңғары (Пәкістан) және (Джамму және Кашмир), Тәжікстан (Памир), Өзбекстан, Оңтүстік-Батыс Қытай және Сычуань.

Мәртебе

Қауіпке ұшырағаны белгісіз. Атаулы түр Үндістанда заңмен қорғалады.

Таксономия

Латынша есімдік jacquemontii француз ботанигі және геологы Виктор Жакмонға (1844–1912) сілтеме жасайды.

Басқа сілтемелер

Сакай С., Инока С., Тошиаки А., Ямагучи С., Ватанабе Ю., (2002) Парнассиология. "Парнассиус" көбелектері: Эволюцияны зерттеу, Коданша, Жапония. Вайс Дж. К., (2005) Parnassiinae of the World, 4-бөлім, Hillside Books, Кентербери, Ұлыбритания.