Кіріспе

Парнассиус хардуики, немесе қарапайым көк Аполлон – Оңтүстік Азияда кездесетін, биік тауларда таралған бауыршақ. Ол қар Аполлоны туысының (Parnassius) көсаяқтар тұқымдасының (Papilionidae) мүшесі болып табылады. Бұл бауыршақ Читрал ауданынан Сиккимге дейін қоныстанады, бұл оны Үнді субконтинентіндегі ең көп кездесетін Аполлон түрлерінің бірі етеді.

Сипаттама

Аталықтың үстіңгі жағы кремі түсті ақ. Алдыңғы қанаты: негізі мен жағалау шеті қара түсті ұсақ шашақтармен тығыз жабылыпты; ұяшықтың ортасында кең, қысқа, күймелі қара жолақ, дискоцеллярлар бойымен тағы бір және ұяшықтың ұшынан тыс үшінші, соңғысы 5 және 8 аралықтарының негіздерін кесіп өтетін қызыл түсті нүктелермен; 1-аралықтың ортасында қызыл орталықты қара нүкте; қара түсті ұсақ нүктелердің ирек тәрізді тізбегі, қара тамырлар арқылы өтетін, одан кейін кремі түсті ақ түстің тар шетін қалдыратын, жоғарығы төрт нүктесі кең, үздіксіз, бірақ қысқа, ирек тәрізді жолақ құрайды; ұшының шеті кең қараңғы түсті; жаңқалары ақ. Қараңғы түсті жолақ және дискоцеллярлар артындағы қара түсті белгілер жартылай мөлдір (шашындай). Артқы қанаты: негізі мен арқалық шеті кең қараңғы қара, соңғысында қара түстің ішкі шеті терең, бірақ ретсіз екі жаққа бөлінеді; 5-аралықтың негізіне жақын қызыл орталықты қара дақ, 7-аралықтың ортасынан сәл ары қарай, содан кейін қарамен шеңберленген және ақпен орталанған бес көкшіл көзшелерден тұратын айқын ирек тәрізді постдискальдық тізбегі және тар, тараң қараңғы қара ұшы; алдыңғы қанаттағыдай жаңқалар. Көрсеткіш жағы: жоғарғы жағындағы белгілер мөлдірлік арқылы көрінеді; жоғарғы жағындағы ақ шашақтардың орнына сол түсті шашақ тәрізді түктер; шашақпен белгіленген белгілер – жасушадағы медиальдық және апикальдық көлденең қара жолақтар, одан кейін үш кішкентай қызыл дақ және 1-аралықтың ортасындағы қара шеңберлі қызыл дақ. Артқы қанаты: жағалау шетінің базалық жартысында жоғарғы жағындағыдай ақ шашақ, қалғаны алдыңғы қанаттың көрсеткіш жағындағыдай түк тәрізді; төрт қызыл немесе қызыл түсті қызыл дақтардан тұратын кең базалық жолақ, содан кейін бес бірдей түсті дақтардың дискальдық ретсіз тізбегі, төменгі үшеуі бұрылыс бұрышынан жоғары қысқа көлденең жолақ құрайды; барлық қызыл дақтар қара сақиналармен аздап шеңберленген және келесілері ақпен орталанған: 2 және 5-аралықтағы дақтар және 7-аралықтағы базалық және медиальдық дақтар. Аналығы ұқсас; алдыңғы қанаттың үстіңгі жағындағы қараңғы қара шашақтану кеңірек және жасушаның астындағы тар, ирек тәрізді жолаққа айналады, ол ұяшықтың ұшынан тыс қызыл дақтар мен 1-аралықтағы қызыл дақтар арасында өтеді; қызыл дақтар үлкен, алдыңғы қанаттың 6-аралығында қосымша дақ және артқы қанаттағы преторнальды дақ бар. Көрсеткіш жағы: еркегіне ұқсас, бірақ барлық қызыл дақтар әлдеқайда үлкен және ортасында ақ шашақтар. Мұрттықтары қара түсті, тек бірнеше ақ түсті нүктелері бар, басы қоңыр сары түсті қызыл түсті; кеуде мен құрсақтың қалғаны қалың, ұзын ақ түктермен жабылыпты, олар артқы қанаттың арқалық шетін де аздап немесе көп мөлшерде жабады.

Ауқым

Гималай, Үндістанның солтүстік таулы аймағы (Сиккимді қоса), Пәкістан, Непал, Тибет және Қытайдың басқа да аймақтары.

Мәртебе

Оның қандай да қауіп төндіріп тұрғаны белгісіз.

Басқа сілтемелер

Сакай С., Инока С., Тошиаки А., Ямагучи С., Ватанабе Ю., (2002) Парнассиология. "Парнассиус" көбелектері: эволюцияны зерттеу, Коданша, Жапония. Вайс Дж. К., (1999) Parnassiinae of the World, 3-бөлім, Hillside Books, Кентербери, Ұлыбритания.