Кіріспе

Аумақтық жоспарлау түрі

Құрылыс жоспарлауы – кеңістіктік жоспарлаудың бір түрі және Ұлыбритания мен Батыс Австралиядағы қала құрылысы тәжірибесінің бөлігі. Кез келген құзыреттіліктегі құрылыс жоспары әдетте жазбаша бөлімнен (карталармен, фотосуреттермен, эскиздермен, кестелермен және диаграммалармен толықтырылған) және жоспарланатын аумақ үшін жерді пайдалану және инфрақұрылым ұсыныстарын көрсететін бір немесе бірнеше жоспардан тұратын “жоспар” бөлімінен құралады. Ұлыбританияда құрылыс жоспары – 1968 және 2004 жылдар аралығында Ұлыбританияның жоспарлау заңымен талап етілген, ескі үлгідегі даму жоспары. Құрылыс жоспарлары стратегиялық жоспарлау саясатын белгіледі және жергілікті жоспарлардағы егжей-тегжейлі саясаттың негізін құрады. Бұл жоспарлар енді дайындалмайды, бірақ 2004 жылғы Жоспарлау және міндетті түрде сатып алу туралы заңмен енгізілген жаңа даму жоспары жүйесі қолданысқа енгеннен кейін, ауысу ережелеріне байланысты көптеген аудандарда олардың күші әлі де сақталуда. Батыс Австралияда құрылыс жоспарлары көбінесе субрегионалдық, округтік және жергілікті деңгейлерде дайындалады. Әдетте, субрегионалдық құрылыс жоспарлары жоғары деңгейдегі саясат пен стратегияға сүйенеді және дамудан шеттетілуі тиіс аумақтарды анықтауға, ірі инфрақұрылымды жоспарлауға және аймақтық деңгейде жерді кең ауқымды аймақтарға бөлуге қажетті ақпаратты ұсынады. Округтік құрылыс жоспарлары тиісті саясат пен стратегияларға, кез келген субрегионалдық құрылыс жоспарына және сол округке әсер ететін ірі инфрақұрылымның егжей-тегжейлі инженерлік есептеріне сүйенеді. Жергілікті құрылыс жоспарлары осы процесті жергілікті жолдар, жерді бөлу, қоғамдық пайдалану нысандары, саябақтар, коммуналдық қызметтер және т.б. деңгейінде қайталайды, бұл жолдар мен инфрақұрылымды салудың соңғы кезеңіне және жерді аймақтарға бөлуге көмектеседі.

Ұлыбритания

1968 жылғы қала және ауылды жоспарлау туралы заңда округтік кеңес немесе жергілікті билік органдары бірлесіп әзірлеген стратегиялық деңгейдегі даму жоспарлары ретінде алғаш рет құрылымдық жоспарлар енгізілді. Олар 20 жылға дейінгі перспективаға бағытталған, жерді пайдалану, көлік және қоршаған ортаны қорғау жөніндегі ұсыныстарды схемалық түрде көрсететін (яғни, нақты географиялық карта негізінде емес) кең ауқымды саясаттан тұрды. Округтік кеңестер дайындаған жергілікті жоспарлар құрылымдық жоспарда белгіленген жалпы стратегияға сәйкес болуы тиіс еді. 1980-ші және 1990-шы жылдары құрылымдық жоспарларды дайындау мен бекітудің ұзақтығы, көбінесе абстрактілі сипаты және жергілікті округтік кеңес деңгейінен артық саясат жүктегені үшін сынға ұшыратты. Бұл аймақтық жоспарлау конференцияларының (кейіннен Аймақтық Ассамблеялар) құрылуымен және 1980-ші жылдардың ортасынан кейін Аймақтық жоспарлау нұсқауларының дамуымен анық байқалды. Ұлыбританиядағы құрылымдық жоспарлар 2004 жылғы заңнамадан кейін енгізілген жаңа даму жоспары жүйесінің аясында таратылды. Олардың орнына Аймақтық кеңістіктік стратегиялар және Жергілікті даму құжаттары, әсіресе Басты стратегиялар келді. Аймақтық кеңістіктік стратегиялар 2010 жылы коалициялық үкіметтің Аймақтық даму агенттіктерін таратуымен бірге жойылды. Жергілікті деңгейде Жергілікті жоспарлар бұрынғы құрылымдық жоспарларға ең жақын сипатқа ие.

Батыс Австралия

Батыс Австралияда құрылыстық жоспарлар 2005 жылғы Жоспарлау және даму туралы заңға сәйкес заңдық күші жоқ, демек, жерді пайдалануды тікелей реттей алмайды. Дегенмен, олар Батыс Австралия жоспарлау комиссиясы осы Заңға сәйкес әзірлеген Мемлекеттік жоспарлау саясатында көзделген, ал олардың басты міндеттерінің бірі – жерді пайдалану аймақтарын өзгертуді ұсыну және мұндай өзгерістерді негіздеу үшін жоспарлау логикасын ұсыну болып табылады. Ұлыбританиядағыдан өзгеше, Австралияның құрылыстық жоспарлары кеңістікте дәлдікке ие, әсіресе жоспар элементтері тұрғысынан (мысалы, қорғалатын жерлердің шекаралары, ірі инфрақұрылым үшін бөлінген жерлер және т.б.), олар белгілі бір жоспармен кеңістікте "бекітілуі" тиіс. Бұл жоспарлау деңгейінде бекітілмейтін элементтер шамамен көрсетілуі мүмкін және кейінірек, егжей-тегжейлі құрылыстық жоспар деңгейінде кеңістікте "бекітіледі".