Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сингапурлық бұрынғы судья Чан Сек Кёнг (Chan Sek Keong, 1937 жылдың 5 қарашасында туған) – Малайяда туған, 2006-2012 жылдар аралығында Сингапурдың бас судьясы қызметін атқарған сингапурлық судья. Ол бұрынғы президент С. Р. Натанның тағайынымен 2006 жылдың 11 сәуірінде қызметке кірісті. Бас судья болып тағайындалғанға дейін 1992-2006 жылдар аралығында Сингапурдың үшінші бас прокуроры болып жұмыс істеді.
Singaporean former judge
Chan Sek Keong (born 5 November 1937) is a Malayan born Singaporean judge who served as chief justice of Singapore between 2006 and 2012. He was appointed by former President S. R. Nathan, and took office on 11 April 2006. Prior to his appointment as chief justice, he served as the third attorney general of Singapore between 1992 and 2006.
Ерте өмір және білім
Чан 1937 жылы Малайяның Ипох қаласында кантондық текті қытай отбасында бес баланың үшіншісі болып дүниеге келді. Оның әкесі Гонконг пен Шанхай банкінде кызметкер болған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Чан отбасымен бірге Ипохтан Тайпингке әжесіне қашып келді. Ағасымен бірге Чан Тайпингтегі Король Эдуард VII мектебінде бірінші білімін алды. Соғыс 1945 жылы аяқталғаннан кейін, ол Ипохқа оралып, Андерсон мектебінде оқуын жалғастырды. Сегіз жасар Чан, мектепке қалыпты жасында, алты жасында бара алмаған балалармен бірге топқа бөлінді. Ол кезде Андерсон мектебі Ипохтың ең жақсы мемлекеттік мектебі саналды. Мектепте ол басқа ұлт өкілдерімен жақсы қарым-қатынас жасады. 1955 жылы Чан Кембридж мектеп сертификаты бойынша емтихандарында сегіз үздік баға алды – сол жылы Малайя бойынша ең жақсы нәтижелердің бірі. Оған оқытуға стипендия ұсынылды. Бірақ, мұғалімдік мансап оның жоспарында болмағандықтан, ол университетке түсу ниетімен жоғары сыныпқа өтті. Жоғары сыныпта оқып жүргенде, Чан ағылшын әдебиеті пәнінің мұғалімі доктор Алан Этертоннан Малайя университетінің заң профессоры мектепке келіп, студенттерді университеттің жаңа заң курсына қабылдауға шақыратынын естіді. Этертон Чанның заң саласындағы әлеуетін байқап, оны осы мүмкіндікті пайдалануға ынталандырды. Заңгер мамандығының болашағы туралы көп білмейтін Чан Этертонның кеңесін тыңдап, профессор Ли Шериданмен сұхбаттасуға барды.
Chan was born in 1937 in Ipoh, Malaya as the third of five children in an ethnic Chinese family of Cantonese descent. His father was a clerk in the Hong Kong and Shanghai Bank. During World War II, Chan and his family fled from Ipoh to Taiping to live with his grandfather. Along with his elder brother, Chan received his early education in King Edward VII School in Taiping. When the war ended in 1945, he returned to Ipoh and continued studying at Anderson School. Chan, who was then eight years old, was placed with other children who had missed entering school at the usual age of six years. At the time, Anderson School was the premier government school in Ipoh. In school, he interacted well with students of other ethnicities. In 1955, Chan scored eight distinctions for his Senior Cambridge School Certificate examinations—one of the best in Malaya that year. He was offered a teaching bursary. However, as a teaching career was not what he envisaged, he continued on to the sixth form in hopes of securing a place in a university. During his second year of the sixth form course, Chan heard from his English literature teacher, Dr. Alan Etherton, that a law professor from the University of Malaya would be visiting the school to encourage students in the form to take up a new law course offered by the university. Etherton saw Chan's potential for law and urged him to go for it. Chan, unaware about the career prospects that a law degree could offer, heeded Etherton's advice and went for an interview conducted by Professor Lee Sheridan.
Заңдық білім беру және оқыту
Чан студенттермен бірге 1957 жылы Малайя университетінің Заң факультетіне қабылданған студенттердің алғашқы тобының мүшесі болды. 1961 жылы бітіріп, Куала-Лумпурдағы "Мессерс Бэннон & Бейли" фирмасында Питер Мунидің шәкірті ретінде карьерасын бастады. Алты айдан кейін ол алған заңгерлік дипломы әлі адвокаттыққа қабылдануға жарамсыз екенін білді, себебі қажетті заң әлі қабылданбаған еді. Заң қабылданғаннан кейін Чан Малайзияның Адвокаттар Кеңесіне оқу мерзімін қысқарту туралы өтініш білдірді. Өтініші қабылданбаған соң, Чан Адвокаттар Кеңесінің шешіміне қарсы сотқа шағымданып арыз берді. Жетекші адвокат және Адвокаттар Кеңесінің төрағасы Р. Рамани, Чанның арызына қарсылық көрсетіп, ол уақытты қысқартудың бір ғана себебін келтіргенін, ал заңнамадағы тиісті ережеде "себептер" (немесе дәл қолданылған сөздермен "арнайы негіздер") деп көрсетілгенін айтты. Сот судьясы Х. Т. Онг Чанның пайдасына шешім шығарып, оқу мерзімін қысқартудың бір ғана себебі болған жағдайда да бұл ережені солай түсіндіру керек деп тапты. Чан 2006 жылдың 11 сәуірінде Бас судья болып тағайындалғаннан кейін Бас прокурор лауазымынан бас тартты. 2012 жылы 26 жыл заңгерлік қызметте болғаннан кейін зейнетке шықты. 2013 жылдың қазан айында ол Сингапур Ұлттық университетінің Заң факультетіне алғашқы Ерекше ғылыми қызметкер ретінде қосылды. Тағайындау мерзімі құрметті негізде және бастапқыда үш жылға есептелген. Ерекше ғылыми қызметкер ретінде Чан зерттеу және жазу жобаларын жүзеге асырды. 2019 жылдың қазан айында Чан 377А бабының конституциялық заңдылығын қайта қарауға шақырды.
Chan, along with the students, was a member of the inaugural batch of students admitted to the Law Faculty of the University of Malaya in 1957. He graduated in 1961 and began his career with Messrs Bannon & Bailey in Kuala Lumpur as a pupil of Peter Mooney. Six months later, he learnt that the law degree he had graduated with was not yet recognised for admission to the bar as the necessary legislation had not been enacted yet. As soon as the legislation was passed, Chan applied to the Bar Council of Malaysia to ask for the period of pupillage he was required to serve to be shortened. Following a rejection of his request, Chan petitioned the court against the Bar Council's decision. R. Ramani, a leading advocate and Chairman of the Bar Council, appeared personally to object to Chan's petition on the grounds that he had provided only one reason for abridgment of time when the relevant provision in the legislation referred to "reasons" (or "special grounds", the accurate wording used). Justice H. T. Ong ruled in Chan's favour, holding that the provision should be interpreted to include situations where there was only one reason for reducing the length of a pupillage stint. Chan relinquished the position of Attorney General on 11 April 2006 when he was appointed Chief Justice. He retired in 2012, having spent 26 years in legal service. In October 2013, he joined the National University of Singapore's Faculty of Law as its first Distinguished Fellow. The term of appointment is on an honorary basis and will be for an initial period of three years. As a Distinguished Fellow, Chan pursued research and writing projects. In October 2019, Chan called for a review of the constitutional validity of Section 377A.
Сыйлықтар мен марапаттар
Чанға Сингапур үкіметі 2008 жылдың 9 тамызында Педра Бранка дауында Сингапурды Малайзия үкіметіне қарсы Халықаралық сотта (ICJ) өкілдік еткен командаға қосқан ерекше үлесі үшін Темэсек орденін (екінші дәреже) табыс етті. Сол айда ол Линкольн Иннінің құрметті мүшесі атанған алғашқы сингапурлық заңгер болды. 1999 жылы Перрак сұлтаны Азлан Шах Чанға «Дато Сери» атағымен бірге Дараджа Дато Сери Падука Махкота Перрак (SPMP) мемлекеттік наградасын берді.
Chan was conferred the Order of Temasek (Second Class) by the Singapore Government on 9 August 2008 for his outstanding contributions to the team representing Singapore in the Pedra Branca dispute against the Malaysian government before the International Court of Justice (ICJ). In the same month, he became the first Singaporean law graduate to be made an honorary bencher of Lincoln's Inn. Chan was conferred the state award, Darjah Dato' Seri Paduka Mahkota Perak (SPMP), which carries the title Dato' Seri, by Azlan Shah, the Sultan of Perak, in 1999.