Кіріспе

Хартуэлл бөгеті – Оңтүстік Каролина және Джорджия штаттарының шекарасында Саванна өзенінде орналасқан бетон және топырақтан тұратын бөгет. Бұл бөгет 1955-1962 жылдар аралығында АҚШ Армиясының инженерлік корпусы тарапынан су тасқынын бақылау, гидроэнергия өндіру және кеме жүру мақсатында салынды. Бетон және топырақтан жасалған құрылыстың жалпы ұзындығы 15840 фут (4828 м) құрайды. Бетон бөлігінің ұзындығы 579 метр, ал ең биік нүктесі өзен төселінен 204 метр биіктікте орналасқан. Хартуэлл бөгеті қазіргі таңда жылына 468 миллион кВт·сағат электр энергиясын өндіреді, құрылысы аяқталғалы бері 40 миллион доллардан астам қаржыны су тасқынынан сақтап қалды, сонымен қатар демалыс, су сапасы, сумен жабдықтау және балық шаруашылығы мен жануарлар дүниесін басқаруға мүмкіндік береді. 1950 жылғы Су тасқынына қарсы шаралар туралы заң Хартуэлл бөгеті мен су қоймасын Саванна өзені бассейнінің даму жобасы ретінде бекітті. Бөгет құрылысы 1955 жылы басталды, жоспар бойынша үш мильге созылған құрылыста жалпы қуаты 264 МВт болатын төрт гидроэлектр генераторы орнатылуы тиіс болды. Болашақтағы қажеттіліктерді ескере отырып, бесінші генераторды орнату мүмкіндігі де қарастырылды. Бөгеттің 1900 футы бетонды гравитациялық бөгеттен тұрады, ал қалған бөлігі тығыздалған топырақтан жасалған. 1961 жылдың ақпан айында, құрылысы аяқталуға бір жыл қалғанда, бөгет Саванна өзенінің бір бөлігін су басуға бастады, осылайша су қоймасы құрылды. 1962 жылдың наурыз айында су қоймасы толыққан соң, сәуір айында төрт бастапқы гидрогенератор іске қосылды. Бөгеттің жобаланған бастапқы құны 68,4 миллион АҚШ долларын құрады, бірақ аяқталғаннан кейін 89,2 миллион АҚШ долларынан асып кетті. 1983 жылы бөгетке бесінші генератор орнатылып, электр энергиясын өндіру қуаты 344 МВт-қа дейін арттырылды.

Су электр станцияларын қалпына келтіру

1997 жылға қарай төрт бастапқы генератордың қызмет ету мерзімі 30 жылдан асып, жеті жылға ұзарды және олар күрделі жөндеуден өтті. Бірінші кезең 1997 жылы басталды және генераторды қайта орау/турбинаны жаңарту, автоматты ажыратқыштарды ауыстыру және жаңарту, трансформаторларды ауыстыру және жаңарту жұмыстарын қамтыды. Екінші кезеңде барлық ажыратқыштар мен шиналар ауыстырылды, сондай-ақ электр станциясы мен Клемсон сорғы станциясы жаңартылды. Күрделі жөндеу аяқталғаннан кейін электр қуаты өндірісі 422 МВт-қа дейін артты, бұл 22,7% өсімді құрады.

2007-2009 жылдардағы құрғақшылық және дау-дамай

2007 жылдың маусым айында құрғақшылық 1-ші деңгейлі жағдайды туғызды, нәтижесінде екі айдан кейін, тамыз айында су ағыны азайды және 2-ші деңгейге көтерілді, соның салдарынан су жіберу жүзеге асырылды. Федералдық және мемлекеттік органдардың рұқсатын алғаннан кейін, су ағыны 2007 жылдың қазанында тағы да азайтылды. 2008 жылдың тамызында орта мерзімді гидроэлектрлік қуат өндірісін және су қоймаларының деңгейін сақтау мақсатында, (мақсаты ) болған су ағынының төмендеуі зерттелді және уақытша қолданысқа енгізілді. 2009 жылдың ақпан айында су ағыны қоршаған ортаға зиян келтірмеу үшін секундына 3600 футқа дейін арттырылды. 2009 жылдың қазан айында Саванна өзені бассейні құрғақшылықтан шығып, жақын арада қалыпты су ағыны қайта басталуы тиіс. 2007-2009 жылдардағы құрғақшылық Оңтүстік-Шығыс Энергия қауымдастығының (SEPA) Хартвелл бөгетін басқарудағы рөліне байланысты дау тудырды. Шағымдар бойынша, бөгет халыққа арзан электр энергиясын ұсыну үшін артық суды жіберіп отырған. Сонымен қатар, суды жіберудің және ауыр құрғақшылық кезінде су қоймасын құрғатудың қажеттігі туралы экологиялық дау туындады.