Нафез Ахмед: Тергеуші журналист, автор және ғалымның өмірбаяны

Кіріспе

Британдық тергеуші журналист, жазушы және ғалым Нафиз Мосаддық Ахмед (1978 жылы туған) – британдық тергеуші журналист, автор және ғалым. Ол халықтан қаржы жинау арқылы құрылған INSURGE intelligence тергеуші журналистика платформасының редакторы. 2013 жылдың наурызынан 2014 жылдың шілдесіне дейін ол The Guardian газетінде қоршаған орта туралы блог жазды. 2014 жылдан 2017 жылға дейін Ахмед Лондондағы Middle East Eye жаңалық порталында апталық бағана жазды, бұл портал бұрынғы The Guardian жазушысы Дэвид Херст құраған. Қазір ол Vice басылымында "System Shift" бағанасының авторы, онда жаһандық жүйелік дағдарыстар мен оларды шешу жолдары туралы жазады. Ахмед қазір Byline Times газетінде арнайы тергеуші репортер болып жұмыс істейді. Ол кино өндіруші ретінде Дина Пакетт түсірген "Цивилизация дағдарысы" фильмінің қосымша сценарийін жазып, продюсерлік жұмыстарын атқарды, сондай-ақ "Жырманы ұста" фильмінің де продюсері болды. Ахмедтің ғылыми еңбектері жаппай зорлық-зомбылықтың жүйелік себептерін зерттеуге бағытталған. Оның жұмысында жүйелер теориясы климат, энергия, қаржы, саяси, әскери және басқа да жаһандық дағдарыстардың өзара байланысын зерттеу үшін қолданылады. Ол сонымен қатар Declassified UK тергеуші журналистика басылымының кеңесшісі де болып табылады.

Білім және мансап

Ахмед қазіргі заманғы соғыс және бейбітшілік зерттеулері бойынша магистр дәрежесін және Суссекс университетінің жаһандық зерттеулер мектебінен халықаралық қатынастар бойынша докторлық диссертацияны (2009 жылдың сәуірінде) қорғады, сондай-ақ ол халықаралық қатынастар кафедрасында бір кезең оқытты. Ол Суссекс университетінің Халықаралық қатынастар кафедрасында оқытушы болып жұмыс істеді және Брунел университетінің Саясат және тарих бөлімінде халықаралық қатынастар теориясы, қазіргі заман тарихы, империя және жаһандану курстары бойынша бакалавриат және магистратура деңгейінде дәріс берді. 2015 жылдан 2018 жылға дейін ол Англия Раскин университетінің Ғылым және технология факультетінің Жаһандық тұрақтылық институтында қонақ ғылыми қызметкер болды. Ахмед бұрын 2013 жылға дейін Саясат зерттеу және дамыту институтының (IPRD) атқарушы директоры болды, содан кейін институт ресми түрде жұмысын тоқтатты. IPRD – «Трансдисциплинарлық қауіпсіздік зерттеулеріне» бағытталған ғалымдар, ғалымдар және зерттеушілердің ерікті жаһандық желісі. Ол сонымен қатар прогрессивті ислам теологиясына бағытталған IPRD жобасы – Perennial-дің негізін қалаушысы және бас авторы. Perennial жиырма бес батыс мұсылманымен бірлесіп құрылды. Жоба 2016 жылы Халықаралық әйелдер күнінде «мұсылман және мұсылман емес қауымдастықтары арасында исламды бұрыс түсінуді түзету мақсатында» іске қосылды.

Еркіндікке және ақиқатқа қарсы соғыс

Ахметтің 2002 жылы жарық көрген "Азаттыққа қарсы соғыс: Америкаға қалай және неге шабуыл жасалды, 2001 жылғы 11 қыркүйек" атты алғашқы кітабы американдық эссеші Гор Видалдың "The Enemy Within" атты мақаласында жоғары бағаланды. Видал бұл мақаласында Ахметтің кітабын 9/11 оқиғасы бойынша "ең жақсы және ең тепе-тең баяндама" деп сипаттады. Кітап 9/11 комиссиясының террористік шабуылдарды зерттеу үшін таңдаған 99 кітаптың қатарына кірді. Ахметтің кейінгі "Ақиқатқа қарсы соғыс: 9/11, дезинформация және терроризм анатомиясы" (2005) кітабы, оның алғашқы кітабының жалғасы болып табылады және 9/11 комиссиясының қорытындыларына сынды баға береді. "Ақиқатқа қарсы соғыс" кітабында ол Нью-Йорк пен Вашингтонға жасалған 9/11 шабуылдарының Сауд Арабиясы, Пәкістан, Әзірбайжан және Таяу Шығыс пен Солтүстік Африкадағы "Әл-Қаиданың" басқа да маңызды мемлекеттік демеушілерімен АҚШ үкіметінің байланыстарының нәтижесінде жеңілдетілгенін айтады. Кітапты комментатор Ясмин Алибхай Браун "The Independent" газетінде мақтап: "Өзінің алаңдататын және нақты дәлелдермен негізделген "Ақиқатқа қарсы соғыс" кітабында Нафиз Мосаддек Ахмет АҚШ-тың исламишіл террористермен ойнаған қасіретті ойындарын, Ұлыбританияның оған келісімін, олармен ықпалдасып, кейін қарсы шығуын көрсетеді. "Әл-Қаида" батыс мемлекеттерінің құралы ретінде пайдаланылды және қазір жау болып табылады. Бірақ бұл толыққанды дұрыс емес. Пәкістанның ИСИ-і Бен Ладеннің жанкүйерлерімен тығыз байланыста, сондықтан біз Пәкістанды қолдауымыз керек, себебі олар біздің көптеген құпияларымызды біледі. Осылайша бұл оқиғалар жалғаса береді" деді. Midwest Book Review Ахметтің кітабын "халықаралық терроризмді, ұлттық қауіпсіздікті және Батыс державасының құпия механизмдерін зерттеуге ұмтылғандар үшін ақылға қонымды және пайдалы оқу материалы" деп бағалады. 2014 жылы Ахмет 9/11 туралы тараған арнайы теорияларға жауап ретінде блогында былай деп жазды: "Мен көптеген жерлерде қарапайым физикалық аномалиялар үкіметтік құлық туралы қорытындыларды негіздеу үшін қолданыла алмайтынын айттым. Сондықтан мен, іс жүзінде, баршаны ашуландырып аламын – "правда іздеушілерді", "правдаға қарсылардың" және олардың арасындағы барлық топтарды".

Цивилизацияның дағдарысына арналған нұсқаулық

Ахмедтің «Өркениет дағдарысы: қолданушы нұсқаулығы және оны қалай сақтауға болады» атты кітабы The Guardian газетінде былай деп ескерілді: «Ахмедті болашақ катастрофаны сипаттауда белгілі бір құлшыныспен айыптауға болады, бұл «көміртегінен кейінгі өркениеттің жарығын» қажет етеді. Бірақ оның аргументтері көбінесе күшті және дәйекті, әсіресе агробизнес, АҚШ-тың «энергетикалық қауіпсіздік» саясаты және батыс үкіметтерінің қарапайым өмірді «қорғау» ретінде қарауы туралы бөлімдері жақсы жазылған. The Oil Drum сайтында АҚШ Ішкі істер министрлігінің энергетикалық инфрақұрылымға маманданған бұрынғы сарапшысы Джефф Вайл кітапты «жоғары бағалайды» және былай деп қорытындылайды: «Егер қазіргі өркениетіміздің дағдарысын шеше алсақ – немесе кемінде оны алмастыратын жаңа нәрсеге көшуді жеңілдете алсақ, онда доктор Ахмед сияқты біз кездесетін қауіптер жүйесін жан-жақты түсіну арқылы жол ашылады». Marx & Philosophy of Books журналындағы рецензия Ахмедтің ұсынған шешімдеріне қатысты кітаптың жүйелер теориясына деген көзқарасын сынап бағалайды. Рецензия авторы, Sierra Nevada колледжінің жүйелер саласындағы доценті доктор Роберт Дрюри Кинг, «Ахмед климат ғылымдары, геология, ақша-қаржы экономикасы және жүйелер теориясы сияқты көптеген салалардан сенімді және шеберлікпен пайдаланады. Кітаптың кең ауқымы Ахмедтің кең көлемді, пәнаралық ғалым екендігінен туындайды» деп мойындайды, бірақ «анықталған дағдарыстарды шешу үшін әдістемелік тұрғыдан қолданылатын» «жүйелілік туралы нақты және іске асырылатын түсінік» бар ма деп сұрақ қояды. Кітап жарық көргеннен кейін Ахмедтің кинорежиссер Дин Паккетпен кездейсоқ кездесуі «Өркениет дағдарысы» атты деректі фильмнің түсірілуіне әкелді. Ceasefire журналының редакторы Хитчам Еза фильмді жақсы қарсы алды, оның пікірінше, «бұл фильмді белсенділер ғана емес, сонымен қатар осы планетада болашақта өмір сүруді жоспарлап отырған әркімнің көруі қажет».

Ahmed's book, A User's Guide to the Crisis of Civilization: And How to Save It, received a notice in The Guardian which commented: "Ahmed could be charged with a certain ebullience in his delineating of potential catastrophe, which will necessitate 'the dawn of a post carbon civilisation'. But his arguments are in the main forceful and well sourced, with particularly good sections on agribusiness, US policies of 'energy security', and what he terms the 'securitisation' of ordinary life by western governments." In The Oil Drum, Jeff Vail, a former US Department of Interior analyst specialising in energy infrastructure, "highly recommends" the book, concluding: "In the end, if the crisis of our modern civilization can be solved—or at least if the transition to whatever replaces it can be softened—then it will be through a syncretic understanding of the system of threats we face, such as that presented by Dr. Ahmed, that pave the way." A review in Marx & Philosophy of Books criticises the book's approach to systems theory with regards to Ahmed's proposed solutions. Although the reviewer, Dr Robert Drury King, an assistant professor at Sierra Nevada College specialising in systems, acknowledges that "Ahmed draws convincingly and commandingly on a number of fields, including climate sciences, geology, monetary and financial economics, and systems theory, among many others. The impressive scope of the book owes to the fact that Ahmed is very deliberately a wide ranging, interdisciplinary scholar" he questions whether there is "a clear and feasible notion of systematicity" that is "applied methodologically to the resolution of the identified crises". Following the publication of the book, Ahmed's chance meeting with filmmaker Dean Puckett led to the development of a feature documentary, The Crisis of Civilization. It was received positively by Hitcham Yezza, editor of Ceasefire magazine, for whom the "film is necessary viewing, not just for activists but for anyone who’s planning to hang around this planet for the foreseeable future".

Тану

Ахмед екі рет Evening Standard басылымының ең ықпалды 1000 лондондықтар тізіміне енген. Оның зерттеуші журналистикасы екі рет Project Censored Award сыйлығына ие болды. Ол Routledge GCP&S эссе конкурсының жеңімпазы, оның рецензияланған ғылыми мақаласы әлемдік дағдарыстарға қатысты дәстүрлі халықаралық қатынастар тәсілдерін сынап көрсетеді. 2005 жылы ол АҚШ Конгресінде 11 қыркүйекке дейінгі оқиғалар бойынша жүргізген тергеу жұмыстары туралы куәлік берді, онда Батыс мемлекеттері Орталық Азия мен Таяу Шығыстың кейбір аймақтарында геосаяси мақсаттар үшін ислами радикалды топтарды пайдалану арқылы ұлттық қауіпсіздікке зиян келтіргенін айтты. 2018 жылы Питер Оборн British Journalism Review басылымында оны "қазіргі заманның ең батыл және қызықты зерттеуші журналистерінің бірі" және "қоршаған орта және терроризмге қарсы күрес жөніндегі сарапшы" деп сипаттады. Оның мақалалары бұқаралық ақпарат құралдары мен саяси элита үшін өте қиын оқылым болуы мүмкін.

Кристофер Хитченспен Гор Видал туралы келіспеушілік

2010 жылы Гитченс "Vanity Fair" журналында Гор Видальдің кейінгі жазбалары туралы эссесінде Ахмедті де сынап, Видал оны "The Observer" журналындағы 9/11 эссесі үшін бейнелегенін айтады. Гитченс: "Тексергенде, Ахмед мырза күлкілі, жартылай пісірілген қастандық теорияларын қолдайтын адам болып шықты". Ахмед редакцияға жауап хат жолдап, "Vanity Fair" басылымында Гитченстің мақаласында "маңызды қателіктер" бар екенін мәлімдеді: "Гитченс мені "қастандық ойластырушы" деп көрсетуі және менің институтымды "бір бөлмелі көңіл көтеру" деп сипаттауы, мен Сюссекс университетіндегі академик екеніммен, "Азаттыққа қарсы соғыс" кітабым 9/11 комиссиясымен қолданылғанымен, АҚШ Конгресінде куәлік бергеніммен, Ұлыбритания парламенттік сауалнамасына дәлелдер ұсынғаныммен және менің институтым 20 жетекші ғалымнан кеңес алатынымен қайшы келеді". Ахмед Гитченстің өзіне де, Гор Видальға да жасаған шабуылын толыққанды сынап, "The Independent on Sunday" газетінде жарияланған мақаласында былай деді:

Сол күні "The Independent on Sunday" газеті оқиға туралы хабар жариялап, Ахмедтің "9/11 оқиғасында қастандық болғанын айтпағанын, керісінше, "міндетін орындамағанын" және "құқықтық мағынада "бірлестік" деген сөзді қолданғанын" хабарлады.

Discover журналы

2014 жылы Discover басылымы Кит Клоордың Ахмедтің Guardian мақаласына жауап ретінде жазған, «NASA демеушілігімен» және индустриалды өркениеттің құлдырауына қатысты қаржыландырылған зерттеу туралы блог мақаласын жариялады. Клоор сол кезде әлі жарияланбаған мақалаға қатысты саланың басқа ғалымдарынан тәуелсіз пікірлердің жетіспеуіне қарсылық білдірді. Клоордың екінші жазбасында Ахмед зерттеуді «критикалық емес бағалаудан» өткізгені айтылды. Бұл оқиға туралы халықаралық ақпарат құралдары Ахмедтің баялаған зерттеуін бұрмалап, «NASA зерттеуі» деп көрсетті, бірақ Ахмедтің Guardian басылымында ол осылай сипатталмаған еді. Сол кезде Клоор Ахмедті «әрекетсіздікке ұшыраған» деп атады. 2013 жылдың желтоқсанында Клоор блогында былай деп жазды: «Guardian блогері Нафиз Ахмед сияқты, бір адам өркениет құлау жолына түскеннен кейін, тоқтату қиын. Егер сізге апокалипсиске саяхаттық нұсқаулық керек болса, Ахмед сізге көмектеседі». Ахмед өзінің Guardian блогында осы сипаттаманы жоққа шығарды: «Көріп отырғанымыз – әлемдік жүйенің қазіргі түріндегі тұрақсыздықтың өзара байланысты симптомдары. Қолда бар мәліметтер көрсеткендей, қалыпты жағдай сақталуы ең нашар сценарийлерге әкелуі мүмкін, бірақ сонымен бірге адамзат қоршаған ортамен және өзімізбен үйлесімді жаңа өркениет құрудың бесiлiмді мүмкіндігіне ие».

9/11 заговор теорияларының сын-пікірлері

2010 жылы Джонатан Кей Ахмедтің 9/11 шындық қозғалысымен байланысты екенін мәлімдеді. Алайда, Ахмед 9/11 шындық қозғалысын сынға алып, 9/11 туралы айтылған арзан сөздерді мойын бұрмады. Оның «Сөз бостандығына қарсы соғыс» атты алғашқы кітабы 9/11 комиссиясының террористік шабуылдарды зерттеу үшін таңдаған 99 кітаптың бірі болды. Флорида мемлекеттік университетінің Лэнс ДеХейвен Смитінің айтуынша, Ахмед «2001 жылдың 11 қыркүйегіндегі қорғаныс жүйесіндегі көптеген кемшіліктерді» тізімдеп, Пентагонның «2001 жылдың 11 қыркүйегінен бұрын әскери барлау агенттері 9/11 комиссиясына шабуылдаушылардың іс-әрекеттерін анықтағаны туралы дәлелдерді неге жасырғаны туралы» сұрақтар қояды. Ол Ахмедтің 9/11 оқиғасы туралы жұмысын «қастандық теорияларына қарсы тұратын» «Демократияға қарсы мемлекеттік қылмыстар (SCADS)» туралы жүйелі зерттеуге үлкен үлес қосқаны үшін атап көрсетеді: «SCAD тұжырымы жүйелі әлсіздіктерді, институттар арасындағы бәсекелестікті және заңсыз желілерді ашатын элиталық саяси қылмыстың үлгілерін зерттеуге бағытталған, бұл қастандық теорияларының зиянды, ойсыз және шашыраңқы болжамдарынан арылуға көмектеседі». 9/11 террористік шабуылдарының бесінші жылдығында Ахмед итальяндық «Солтүстік» журналында ресми тергеулер толыққанды шешпеген мәселелерді атап көрсеткен мақала жазды. Оларға АҚШ-тың исламишіл радикалдармен геосаяси қарым-қатынасы, барлау қызметінің сәтсіздіктері, сондай-ақ «Егіз мұнаралардың» құлауы туралы ресми мәліметтерге қатысты сұрақтар кірді. Бірақ Ахмед бұл сұрақтарға «алдын ала идеологиялық қастандық көзқарасымен» қараудың дұрыс еместігін қатаң айтты және түсіндірді: «9/11 құрбандарының отбасылары, және олармен бірге бүкіл қоғам, осы негізгі сұрақтарға толық жауап алуға құқылы. Мен сізге, оқырманға, бірден түсінікті болатын теорияны немесе дайын жауапты ұсынбаймын. Менде мұндай нәрсе жоқ». Ол былай деп қосты: «Бұл мақала ешқандай алдын ала ойластырылған идеологиялық теориялық бағдарламаға негізделмеген. Бұл тек аномалиялардың тізімі, олар әртүрлі түсіндірулерге сәйкес келеді, сондықтан мен одан әрі зерттеу мен пікірталас қажеттігін көрсетемін, ешқандай нақты теорияны емес». 2015 жылы жарияланған тағы бір мақаласында Ахмед 9/11 шындық қозғалысын одан да көп сынға алды, Дүниежүзілік сауда орталығының мұнараларының қалай құлағаны туралы ақылға қонымды сұрақтар бақыланатын жарылыс немесе қастандық теорияларына сенуді ақтамайтынын атап өтті. 2017 жылы «The Independent» газетінде Ахмед «9/11-дегі жүйелі жоғары лауазымды шенеуніктердің немқұрайлылығы фактісін» зерттеудің маңызды себебі бар екенін, олар жауапқа тартылуы керек екенін және «9/11 туралы сабаннан жасалған қастандық теориясын батыл сынға алғандарды» сынға алды. Ол «New Internationalist» журналында жариялаған мақаласында бұл сәтсіздіктер мен кемшіліктерді батыс әскери және барлау органдарының «стратегиялық энергия ресурстарын бақылау және геосаяси қарсыластарына қарсы тұру үшін» исламишіл террористік желілерді қолдануымен түсіндірді. Бұл стратегия, оның айтуынша, Кеңес Одағына қарсы тұру үшін суық соғыс кезінде пайда болған, бірақ суық соғыс аяқталғаннан кейін де жалғасты.

In 2010, Jonathan Kay alleged that Ahmed is associated with the 9/11 truth movement. Ahmed, however, has been critical of the 9/11 truth movement and has ridiculed 9/11 conspiracy theories. His first book, The War on Freedom, was among 99 books selected and used by the 9/11 Commission for its inquiry into the terrorist attacks. According to Lance DeHaven Smith of Florida State University in American Behavioral Scientist journal, Ahmed catalogues "numerous defense failures on September 11, 2001" and raises questions about why the Pentagon "withheld from the 9/11 Commission evidence that military intelligence agents had uncovered the 9/11 hijackers’ activities well in advance of September 2001." He cites Ahmed’s work on 9/11 for making a major contribution to the systematic study of "State Crimes Against Democracy (SCADS)" that stands "in contrast to conspiracy theories": "The SCAD construct is designed to move beyond the debilitating, slipshod, and scattershot speculation of conspiracy theories by focusing inquiry on patterns in elite political criminality that reveal systemic weaknesses, institutional rivalries, and illicit networks". On the fifth anniversary of the 9/11 terror attacks, Ahmed wrote a column for the Italian Left Magazine outlining outstanding questions that had not been sufficiently resolved by official inquiries. These included US geopolitical relationships with Islamist militants, intelligence failures, as well as questions about the official account of the collapse of the Twin Towers. But Ahmed firmly rejected the legitimacy of approaching these questions from "a prior ideological conspiratorial agenda" and clarified: "The 9/11 families, and with them the wider public, have an elementary right to full answers to these basic questions. And I’m not about to offer you, the reader, an alternative all explanatory theory, or a nice ready made answer on a plate. I don’t have one." In a further comment, he added: " this article doesn't come from any particular preconceived ideological theoretical agenda. It's only a catalogue of anomalies, consistent with a variety of explanations so I'm establishing the need for further investigation and debate, not of any particular theory." In another 2015 essay, Ahmed expressed more in depth criticisms of the 9/11 truth movement, pointing out that reasonable questions about how the World Trade Center towers collapsed did not justify believing in controlled demolition or conspiracy theories.</blockquote>

In The Independent in 2017, Ahmed argued that there is a strong case to investigate “the fact of systemic senior official negligence on 9/11, for which officials should be held accountable” and criticized those who dismiss such issues as “valiantly critiquing a straw man conspiracy theory about 9/11”. He further opined in his column at the New Internationalist, that these failures and omissions can be explained by the extent to which Western military and intelligence agencies have used Islamist terrorist networks "both to control strategic energy resources and to counter their geopolitical rivals", a strategy which he says to be well known to have occurred during the Cold War to counter the Soviet Union, but continued in the post Cold War period.

MDDS бағдарламасы мен Google-мен байланысы бар деген деректерге түсініктеме беру

2013 жылдың наурыз айында Даллас қаласындағы Техас университетінің компьютерлік ғылымдарының профессоры доктор Бхавани Турасингхам 1990 жылдардағы Massive Digital Data Systems (MDDS) бағдарламасының тарихы және оның қазіргі заманғы Big Data мәселелерімен сабақтастығы туралы жазды. MDDS бастамасы болашақ барлау жүйелері үшін күрделі деректердің үлкен көлемін басқаруға арналған, соның ішінде мультимедиалық деректерді қамтитын бірнеше терабайттан петабайтқа дейінгі масштабтағы деректер базаларын басқару үшін жетілдірілген деректерді басқару технологияларын әзірлеуге бағытталған. Кейінірек доктор Нафиз Ахмед MDDS бағдарламасы мен Google арасындағы байланыс туралы мәлімдеме жасады. Алайда, доктор Турасингхам Ахмедтің мақаласына қатысты бірнеше мәселені нақтылады:

1. Доктор Турасингхам доктор Ахмедпен болған қысқа телефондық сұхбатта айтқан сөздері контекстен тысқары алынып, MDDS бағдарламасы мен оның Google-мен байланысы туралы жағымсыз пікірлер қалыптастырды деп санайды. 2. Ол 2013 жылдың наурыз айындағы бастапқы мақаласын түзетіп, Сергей Бриннің Query Flocks жүйесінде тікелей жұмыс істегені туралы мәлімдемені жойды, себебі Google бұл ақпаратты жоққа шығарды. Түзетілген нұсқада профессор Уллман, доктор Клифтон және басқалар Query Flocks-ты жасағаны, ал Брин сол кезде Уллманның зерттеу тобының мүшесі болғаны нақтыланды. 3. Ол доктор Ахмедтің бірнеше мәлімдемесімен келіспейді, MDDS университеттерді қаржыландырған құпия емес бағдарлама (жасырын бағдарлама емес) екенін, Брин ешқашан тікелей оған немесе доктор Штайнхайзерге есеп бермегенін және MDDS тікелей Google емес, Стэнфорд университетінің зерттеулерін қаржыландырғанын түсіндірді. 4. Доктор Турасингхам Google компаниясының қоғамға жасаған оң үлесіне сенімді, олардың зерттеуін қаржыландыру көздеріне қарамастан. 5. Оның 2013 жылдың наурызындағы мақаласы 1990 жылдардағы MDDS "үлкен деректер" бастамасына тарихи контекст беру және бүгінгі Big Data мәселелерімен сабақтастыру мақсатында жазылған, Google-дің бастауы туралы ешқандай жағымсыз пікір білдіру емес. Бұл нақтылаулар доктор Ахмедтің MDDS бағдарламасы және оның Google-мен байланысы туралы мақаласындағы мәлімдемелерге маңызды контекст пен түзетулер ұсынады.